Diuretyki oszczędzające potas to grupa leków moczopędnych, które w odróżnieniu od wielu innych diuretyków nie nasilają utraty potasu, a część z nich może nawet prowadzić do hiperkaliemii. Do tej grupy zalicza się m.in. leki działające w obrębie kanalika dalszego i cewki zbiorczej, gdzie zachodzi końcowa regulacja gospodarki sodowo-potasowej.
Odpowiedź "Spironolakton" jest poprawna, ponieważ spironolakton jest klasycznym antagonistą aldosteronu (mineralokortykoidu). Zmniejsza on efekt aldosteronu polegający na zatrzymywaniu sodu i wody oraz zwiększaniu wydalania potasu. W praktyce klinicznej wykorzystuje się to m.in. w leczeniu stanów z nadmiarem aldosteronu oraz jako lek wspomagający w chorobach przebiegających z zatrzymaniem płynów.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Hydrochlorotiazyd" to diuretyk tiazydowy/tiazydopodobny, który działa w kanaliku dalszym, ale typowo powoduje zwiększone wydalanie potasu (ryzyko hipokaliemii). Nie zalicza się do diuretyków oszczędzających potas.
- "Acetazolamid" jest inhibitorem anhydrazy węglanowej działającym głównie w kanaliku proksymalnym. Ma odmienny mechanizm i wskazania; nie jest klasyfikowany jako diuretyk oszczędzający potas.
- "Furosemid" to diuretyk pętlowy (działa w pętli Henlego) o silnym działaniu moczopędnym, ale zwykle zwiększa utratę potasu, dlatego nie należy do grupy oszczędzającej potas.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się spironolakton, warto automatycznie skojarzyć go z antagonistami aldosteronu i zapamiętać jako typowy przykład leku "oszczędzającego potas" na tle tiazydów i diuretyków pętlowych.