KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 6.
Który z elementów mechanizmu tłokowo-korbowego silnika pojazdu jest odpowiedzialny za przenoszenie sił z tłoka na korbowód?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sworzeń tłokowy tworzy przegubowe połączenie tłoka z korbowodem i właśnie przez to połączenie przekazywane są siły gazowe działające na denko tłoka dalej na korbowód. Pierścienie służą głównie do uszczelniania i zgarniania oleju, a elementy korbowodu nie "zastępują" sworznia w połączeniu z tłokiem.

Pełne wyjaśnienie:

W mechanizmie tłokowo-korbowym siła powstająca od ciśnienia gazów w cylindrze działa na tłok. Ta siła musi zostać przekazana do korbowodu, a następnie na wał korbowy. Elementem, który realizuje bezpośrednie połączenie tłoka z korbowodem i umożliwia ruch wahliwy korbowodu względem tłoka, jest sworzeń tłokowy. Dlatego to on odpowiada za przenoszenie sił z tłoka na korbowód.

Odpowiedź "sworzeń tłokowy" jest poprawna, ponieważ:

  • sworzeń przechodzi przez ucho tłoka i współpracuje z tulejką (lub bezpośrednio z materiałem) w główce korbowodu,
  • jest osią przegubu, przez którą przekazywane są obciążenia między tłokiem a korbowodem,
  • umożliwia zmianę kąta korbowodu podczas suwu pracy i pozostałych suwów.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:

  • "pierścień tłokowy" – pierścienie odpowiadają przede wszystkim za uszczelnienie komory spalania, kontrolę filmu olejowego i odprowadzanie części ciepła do cylindra. Nie stanowią elementu przegubowego łączącego tłok z korbowodem, więc nie są główną drogą przenoszenia sił na korbowód.
  • "stopa korbowodu" – stopa łączy korbowód z czopem korbowym wału. To dalszy etap przekazywania sił (z korbowodu na wał), a nie etap "z tłoka na korbowód".
  • "główka korbowodu" – główka jest częścią korbowodu, w której osadzony jest sworzeń (często z tulejką). Sama główka bez sworznia nie realizuje połączenia z tłokiem; elementem odpowiedzialnym za przegub i bezpośrednie przeniesienie obciążeń jest sworzeń.

W praktyce warsztatowej rozróżnienie tych funkcji pomaga w diagnozie: luzy na sworzniu lub w tulejce główki korbowodu mogą powodować charakterystyczne stuki, a problemy z pierścieniami objawiają się raczej spadkiem kompresji, przedmuchami i zwiększonym zużyciem oleju, a nie typowym "luzem przegubu" tłok–korbowód.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sworzeń tłokowy to stalowy element łączący tłok z korbowodem w sposób przegubowy. Przechodzi przez ucho tłoka i współpracuje z główką korbowodu, umożliwiając zmianę kąta korbowodu podczas pracy oraz przenosząc obciążenia z tłoka na korbowód.
Pierścienie tłokowe odpowiadają głównie za uszczelnienie komory spalania, ograniczenie przedmuchów do skrzyni korbowej oraz kontrolę oleju na gładzi cylindra (zgarnianie i rozprowadzanie). Mogą też pomagać w odprowadzaniu ciepła z tłoka, ale nie zastępują połączenia tłok–korbowód.
Główka korbowodu jest częścią korbowodu, w której pracuje sworzeń (często z tulejką). To sworzeń stanowi oś przegubu i element bezpośrednio łączący tłok z korbowodem, więc przez niego przechodzą obciążenia. Sama główka bez sworznia nie tworzy połączenia z tłokiem.
Typowa droga sił to: gazy spalania → denko tłoka → korpus tłoka → sworzeń tłokowy → korbowód → stopa korbowodu → czop korbowy wału → wał korbowy. Na egzaminie warto kojarzyć, który element odpowiada za dany "odcinek" tej drogi.
Zużycie sworznia lub tulejki w główce korbowodu może powodować luzy i stuki zależne od obciążenia oraz temperatury. Objawy mogą nasilać się przy zmianach obrotów. W praktyce potwierdza się to pomiarami luzów i oględzinami po demontażu, a nie samym "odsłuchem".
Do typowych problemów należą: zużycie powierzchni sworznia, zużycie tulejki w główce korbowodu, zatarcie przy niedostatecznym smarowaniu oraz uszkodzenia wynikające z przegrzania. Skutkiem mogą być hałasy, pogorszenie pracy i ryzyko poważniejszych uszkodzeń tłoka lub korbowodu.
Tak, ale na innym etapie. Stopa korbowodu przenosi siły z korbowodu na czop korbowy wału i współpracuje z łożyskami. W pytaniach egzaminacyjnych warto rozróżniać: sworzeń łączy tłok z korbowodem, a stopa łączy korbowód z wałem.
Szukaj słów kluczowych: "przenoszenie sił z tłoka", "połączenie przegubowe", "element między tłokiem a korbowodem". W takich pytaniach najczęściej chodzi o sworzeń tłokowy. Gdy mowa o połączeniu z wałem, wtedy wchodzą w grę stopa korbowodu i łożyskowanie.
Częsty błąd to utożsamianie elementów "na tłoku" (np. pierścieni) z elementami przenoszącymi obciążenia na korbowód. Drugi błąd to mylenie nazw części korbowodu: główka dotyczy strony sworznia, stopa dotyczy strony wału. Pomaga zapamiętanie funkcji, nie samej nazwy.
Ucz się blokami: mechanizm tłokowo-korbowy, rozrząd, smarowanie, chłodzenie i zasilanie. Do każdego elementu dopisz: funkcję, typowe usterki i objawy. Na testach ćwicz mapowanie "skąd–dokąd" przenoszona jest siła lub moment, bo to często pojawia się w pytaniach jednokrotnego wyboru.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Sworzeń tłokowy tworzy przegubowe połączenie tłoka z korbowodem i właśnie przez to połączenie przekazywane są siły gazowe działające na denko tłoka dalej na korbowód."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Sworzeń tłokowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Sworze%C5%84_t%C5%82okowy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Korbowód" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Korbow%C3%B3d (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki do nauki zawodu dotyczące budowy silników spalinowych (rozdziały o mechanizmie tłokowo-korbowym)
  • Katalogi i materiały szkoleniowe producentów części silnikowych opisujące rolę sworznia i tulejek
  • Dokumentacje serwisowe (manuale napraw) – sekcje demontażu i kontroli tłoka oraz korbowodu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego