KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 29.
Który z mierników przeznaczony jest do bezpośredniego pomiaru napięcia na uzwojeniu wzbudzenia maszyny synchronicznej?
Ilustracja przedstawia cztery mierniki analogowe, które mogą być używane w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uzwojenie wzbudzenia maszyny synchronicznej jest zasilane prądem stałym, więc do bezpośredniego pomiaru napięcia potrzebny jest woltomierz DC.
Na ilustracji tylko "Miernik 4" ma jednostkę V oraz oznaczenie prądu stałego (kreska), a pozostałe to mierniki prądu (A, µA) lub woltomierz AC (~).

Pełne wyjaśnienie:

Uzwojenie wzbudzenia maszyny synchronicznej (wirnika) jest zasilane prądem stałym (DC). To napięcie wzbudzenia wytwarza pole magnetyczne, od którego zależy praca maszyny (m.in. możliwość regulacji parametrów pracy generatora). Dlatego do bezpośredniego pomiaru napięcia na uzwojeniu wzbudzenia należy zastosować woltomierz prądu stałego o odpowiednim zakresie.

Odpowiedź "Miernik 4." jest poprawna, ponieważ na jego tarczy widnieje:

  • jednostka V (pomiar napięcia),
  • oznaczenie DC w postaci poziomej kreski (pomiar napięcia stałego),
  • zakres 0–30, typowy dla niskonapięciowych obwodów wzbudzenia w części układów.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • "Miernik 2." to amperomierz (A) z oznaczeniem ~ dla prądu przemiennego. Amperomierz służy do pomiaru prądu i typowo włącza się go szeregowo. Podłączenie go równolegle do uzwojenia (jak w przypadku pomiaru napięcia) grozi zwarciem i uszkodzeniem.
  • "Miernik 3." to woltomierz (V), ale przeznaczony do AC (symbol ~). Pomiar napięcia stałego woltomierzem AC może dawać błędne lub mylące wskazania, bo przyrząd jest wyskalowany i zbudowany pod przebiegi przemienne.
  • "Miernik 1." to mikroamperomierz (µA) do bardzo małych prądów stałych. Nie mierzy napięcia, tylko prąd w zakresie mikroamperów, więc nie nadaje się do tego zadania.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy mierzysz napięcie czy prąd (V vs A), a potem sprawdź rodzaj prądu (DC kreska, AC tylda). Dopiero na końcu oceń zakres, aby nie przekroczyć maksymalnej wartości i nie uszkodzić miernika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To uzwojenie (zwykle na wirniku), które po zasileniu prądem stałym wytwarza pole magnetyczne niezbędne do pracy maszyny synchronicznej. Zmiana wzbudzenia wpływa na parametry pracy, dlatego jego napięcie/prąd często się kontroluje pomiarowo.
Uzwojenie wzbudzenia jest zasilane prądem stałym. Woltomierz DC jest wyskalowany i przystosowany do pomiaru napięć stałych (oznaczenie kreską). Woltomierz AC (z tyldą ~) może dawać błędne wskazania przy napięciu stałym.
Najprościej po symbolu: DC zwykle oznacza pozioma kreska (czasem kreska i kropki), a AC oznacza tylda ~. To klucz do doboru przyrządu, nawet jeśli oba mierniki mają jednostkę V.
Amperomierz mierzy prąd i podłącza się go zwykle szeregowo. Jeśli ktoś podłączy amperomierz równolegle "jak woltomierz", może spowodować zwarcie obwodu, uszkodzić przyrząd i stworzyć zagrożenie dla badanego układu oraz osoby wykonującej pomiar.
Woltomierz podłącza się równolegle do elementu, na którym mierzymy spadek napięcia, czyli do zacisków uzwojenia wzbudzenia (lub jego zasilania). Należy dobrać właściwy rodzaj (DC) i zakres, aby nie przekroczyć maksymalnej wartości skali.
Wybierz zakres większy niż spodziewane napięcie, aby nie przekroczyć skali. W praktyce spotyka się różne wartości napięcia wzbudzenia (zależnie od konstrukcji układu), więc zaczyna się od wyższego zakresu, a potem ewentualnie przechodzi na niższy dla lepszej dokładności.
Nie. Mikroamperomierz (µA) służy do pomiaru bardzo małych prądów, a nie napięcia. W obwodach wzbudzenia mierzy się zwykle napięcie (woltomierzem DC) albo prąd wzbudzenia (amperomierzem o odpowiednim zakresie), zależnie od celu diagnostyki.
Woltomierze AC są projektowane pod przebiegi przemienne (np. sinusoidę) i ich tor pomiarowy może uwzględniać właściwości sygnału zmiennego. Przy napięciu stałym wskazanie może być zaniżone, niestabilne albo pozornie "zerowe", co prowadzi do błędnej diagnozy.
Najczęstsze pomyłki to: wybór miernika po samej jednostce (V/A) bez sprawdzenia AC/DC, mylenie symbolu ~ z oznaczeniem DC, ignorowanie zakresu skali oraz automatyczne założenie, że "każdy woltomierz mierzy wszystko". W egzaminie zawsze czytaj symbole na tarczy.
Warto przećwiczyć rozpoznawanie: jednostek (V, A, µA), oznaczeń rodzaju prądu (DC kreska, AC ~), klas dokładności i zakresów. Pomaga też zapamiętanie zasady: napięcie mierzysz równolegle, prąd szeregowo. To ogranicza ryzyko wyboru złego przyrządu.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręcznik/rozdziały o maszynach synchronicznych (budowa, wzbudzenie, parametry)
  • Materiały o metrologii elektrycznej: woltomierze, amperomierze, oznaczenia AC/DC
  • Instrukcje BHP i procedury pomiarów elektrycznych (podłączenie równoległe/szeregowe, dobór zakresu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego