W rachunkowości dowód księgowy pierwotny (źródłowy) to dokument, który powstaje w momencie dokonania operacji gospodarczej (albo bezpośrednio po niej) i potwierdza jej zaistnienie. Taki dokument jest następnie wykorzystywany jako podstawa zapisu w księgach rachunkowych lub innych ewidencjach.
Faktura jest klasycznym przykładem dowodu pierwotnego: opisuje zdarzenie (sprzedaż lub zakup), wskazuje strony transakcji, przedmiot, kwoty oraz daty, czyli dane potrzebne do ujęcia operacji w księgach. Dlatego to ona jest poprawną odpowiedzią.
Pozostałe propozycje nie są dowodami pierwotnymi:
- Bilans roczny to element sprawozdawczości finansowej. Jest wynikiem przetworzenia i zestawienia danych z ksiąg na określony dzień, a nie dokumentem źródłowym pojedynczej operacji.
- Sprawozdanie finansowe (jako komplet raportów) również ma charakter sprawozdawczy. Powstaje na podstawie zapisów dokonanych wcześniej na bazie dowodów źródłowych (np. faktur), więc jest dokumentem wtórnym wobec księgowania.
- Książka przychodów i rozchodów to forma ewidencji (narzędzie do prowadzenia zapisów). Może zawierać wpisy na podstawie dowodów księgowych, ale sama w sobie nie dokumentuje pierwotnie zdarzeń — jest rejestrem, nie dowodem źródłowym.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: dowód pierwotny = dokument "od zdarzenia" (np. faktura, rachunek, dokument magazynowy), a bilans/sprawozdanie = dokument "od ksiąg" (podsumowanie danych już zaksięgowanych).
