KWALIFIKACJA PGF5 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 18.
Który z poniższych materiałów jest najmniej odpowiedni do drukowania za pomocą techniki sitodruku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Papier kredowany ma gładką, powlekaną warstwę (kredę), która ogranicza wchłanianie i utrudnia przyczepność grubej farby sitodrukowej. Skutkiem mogą być rozmazywanie, długie schnięcie i łatwe ścieranie nadruku. Tkanina, szkło i metal są typowymi podłożami sitodruku przy doborze właściwej farby.

Pełne wyjaśnienie:

W sitodruku farba jest przeciskana przez siatkę i zwykle tworzy relatywnie grubą, pastowatą warstwę. Aby nadruk był trwały, farba musi albo częściowo wniknąć w podłoże (podłoża porowate), albo dobrze związać się z powierzchnią (podłoża niechłonne – wtedy dobiera się farby o odpowiedniej chemii, np. UV, oraz przygotowuje powierzchnię).

Odpowiedź "Papier kredowany" jest najmniej odpowiednia, ponieważ papier ten ma warstwę powlekaną (kredową), która daje bardzo gładką i szczelną powierzchnię. W praktyce sitodruku oznacza to częste problemy: farba "leży" na powłoce, gorzej się kotwi, może dłużej schnąć, łatwiej się rozmazywać i ścierać po wydruku. Papier kredowany jest projektowany głównie pod techniki z cieńszą warstwą farby (np. offset), dlatego w sitodruku częściej wybiera się papiery niepowlekane.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują jako "najmniej odpowiednie":

  • "Tkanina bawełniana" jest jednym z najczęstszych podłoży sitodruku (np. odzież). Jej porowatość sprzyja wnikaniu farby i uzyskaniu trwałego nadruku.
  • "Szkło" jest standardowym podłożem w sitodruku dekoracyjnym i przemysłowym. Stosuje się tu farby dopasowane do niechłonnych powierzchni (np. UV-utwardzalne lub ceramiczne), co pozwala uzyskać dobrą przyczepność.
  • "Metal" również jest spotykany w sitodruku przemysłowym (tabliczki, panele, oznakowania). Choć może wymagać przygotowania powierzchni i doboru właściwej farby, technologia jest opracowana i powszechnie stosowana.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się podłoże powlekane i bardzo gładkie (jak papier kredowany), rozważ ryzyko słabej adhezji i problemów ze schnięciem w sitodruku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sitodruk (serigrafia) polega na przeciskaniu farby przez siatkę z naświetlonym szablonem bezpośrednio na podłoże. Dzięki temu można uzyskać grubszą warstwę farby niż w wielu innych technikach, ale kluczowe są: przyczepność do podłoża i właściwe schnięcie/utwardzanie.
Papier kredowany ma gładką, szczelną warstwę powlekaną, która ogranicza wnikanie farby i utrudnia jej "zakotwienie" w podłożu. W sitodruku (grubsza warstwa farby) może to dawać rozmazywanie, długi czas schnięcia oraz słabą odporność na ścieranie.
Najczęściej lepiej sprawdzają się papiery niepowlekane (np. offsetowe) i inne bardziej chłonne podłoża papiernicze, bo ułatwiają wchłanianie spoiwa i stabilizację warstwy farby. W praktyce wybór zależy od farby, krycia i oczekiwanej trwałości nadruku.
Tak. Bawełna jest jednym z podstawowych podłoży sitodruku (np. koszulki), bo jest porowata i dobrze przyjmuje farbę. Trwałość zapewnia właściwy dobór farby (np. plastizol lub wodna) oraz prawidłowe utrwalenie, np. przez wygrzewanie zgodnie z technologią.
Szkło jest niechłonne, ale sitodruk jest na nim powszechnie stosowany, bo istnieją farby zaprojektowane do takiej powierzchni (np. UV-utwardzalne lub ceramiczne). Kluczowe jest odtłuszczenie i dopasowanie systemu farbowego, aby uzyskać dobrą adhezję.
Sitodruk na metalu stosuje się m.in. do tabliczek znamionowych, paneli sterowniczych, oznakowań i elementów reklamowych. Metal może wymagać przygotowania (odtłuszczenie, grunt), ale technologia jest dobrze opanowana, a farby przemysłowe dają wysoką odporność nadruku.
Typowe problemy to: rozmazywanie świeżej farby, wolniejsze schnięcie, słaba przyczepność do powłoki i łatwe ścieranie/obcieranie nadruku po wyschnięciu. Wynika to z tego, że farba słabiej wiąże się z gładką warstwą kredową niż z podłożem porowatym.
Papier kredowany jest zwykle wyraźnie gładszy i bardziej "ślizgi" w dotyku, często ma też większy połysk (choć bywa matowy). Papier niepowlekany jest bardziej szorstki i chłonny. Ta różnica w chłonności ma znaczenie dla zachowania farby sitodrukowej.
Nie zawsze. Na podłożach porowatych pomaga wchłanianie, ale na niechłonnych (szkło, metal, tworzywa) stosuje się farby, które wiążą chemicznie lub utwardzają się (np. UV). W każdym przypadku celem jest dobra adhezja i odporność warstwy farby po utrwaleniu.
Szukaj odpowiedzi, która najczęściej powoduje problemy z adhezją lub schnięciem farby. Zapamiętaj zasadę: sitodruk jest "uniwersalny", ale nie każde podłoże jest równie optymalne. Powłoki i bardzo gładkie powierzchnie papieru często zwiększają ryzyko wad nadruku.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Papier kredowany ma gładką, powlekaną warstwę (kredę), która ogranicza wchłanianie i utrudnia przyczepność grubej farby sitodrukowej."

Źródła:

  • Wikipedia: "Sitodruk" (opis techniki i zastosowań) https://pl.wikipedia.org/wiki/Sitodruk - dostęp 2026-03-02
  • FESPA (stowarzyszenie branży druku specjalistycznego): dział "Screen printing" (wprowadzenie do technologii i zastosowań) https://www.fespa.com/en/about/what-is-screen-printing - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z technologii sitodruku (materiały, farby, przygotowanie podłoża)
  • Instrukcje techniczne (TDS) producentów farb sitodrukowych dotyczące kompatybilności z podłożami
  • Materiały dydaktyczne z podstaw materiałoznawstwa w poligrafii (papier powlekany vs niepowlekany)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego