Formy przetrwalnikowe bakterii (endospory) to najbardziej odporna postać niektórych bakterii (np. z rodzaju Bacillus i Clostridium). Wielowarstwowa struktura przetrwalnika ogranicza przenikanie wielu związków chemicznych, dlatego środek skuteczny wobec bakterii wegetatywnych nie musi działać na spory.
Odpowiedź "Preparat zawierający aldehyd glutarowy" jest poprawna, ponieważ aldehydy (w tym glutaraldehyd) są klasycznymi preparatami stosowanymi do dezynfekcji wysokiego stopnia i mogą wykazywać działanie sporobójcze przy odpowiednim stężeniu i wystarczająco długim czasie ekspozycji. W praktyce jest to rozwiązanie rozważane wtedy, gdy pełna sterylizacja termiczna jest utrudniona, a wymagany jest bardzo wysoki poziom dekontaminacji narzędzi.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Preparat na bazie alkoholu etylowego": alkohol działa szybko na wiele bakterii w formie wegetatywnej, część wirusów i grzyby, ale typowo nie jest sporobójczy, więc nie zapewnia eliminacji przetrwalników.
- "Preparat zawierający chlorheksydynę": chlorheksydyna jest ceniona do odkażania skóry i działa na bakterie wegetatywne, jednak nie jest środkiem sporobójczym.
- "Preparat na bazie nadtlenku wodoru": w gabinetach kosmetycznych spotyka się zwykle roztwory 3–6%, które nie mają działania sporobójczego. Sporobójczość może dotyczyć dopiero innych, specjalistycznych postaci lub znacznie wyższych stężeń, co bywa częstym źródłem pomyłek na egzaminach.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się "formy przetrwalnikowe", szukaj w odpowiedziach pojęć typu sporobójczy, dezynfekcja wysokiego stopnia, aldehydy lub rozwiązań równoważnych sterylizacji (zależnie od kontekstu).
