Przerzutnik SR (Set-Reset) jest układem pamięciowym: po krótkim impulsie na wejściu Set wyjście pozostaje w stanie 1 aż do zadziałania Reset. W programowaniu PLC w FBD często buduje się go z bramek oraz sprzężenia zwrotnego.
Dla przerzutnika SR z priorytetem ustawiania (Set-dominant) kluczowe jest równanie:
M1 = I1 OR (M1 AND NOT I2)
- I1 pełni rolę Set i musi być doprowadzone bezpośrednio do bramki OR, aby wymuszać stan 1.
- I2 pełni rolę Reset i w gałęzi podtrzymania musi wystąpić jako NOT I2, czyli aktywny reset blokuje samopodtrzymanie.
- M1 (stan poprzedni) wraca sprzężeniem zwrotnym do bramki AND, co tworzy pamięć: gdy M1=1 i reset nie jest aktywny, układ podtrzymuje "1".
Poprawny program to ten, w którym widać dokładnie taki układ: OR zbiera sygnał Set oraz sygnał z gałęzi podtrzymania, a ta gałąź podtrzymania to AND z wejściami: M1 (sprzężenie) oraz zanegowane I2.
Pozostałe programy są błędne, ponieważ naruszają któryś z warunków działania przerzutnika SR:
- Gdy negacja pojawia się na wejściu odpowiadającym za ustawianie (Set), układ nie zachowuje się jak klasyczny SR i może odwracać logikę działania przy impulsie ustawiającym.
- Gdy sprzężenie zwrotne trafia do niewłaściwej bramki (np. do OR zamiast do AND w gałęzi podtrzymania), zmienia się sposób zapamiętywania i kasowania, a układ może stać się wariantem RS lub w ogóle przestać poprawnie zapamiętywać stan.
- Gdy struktura odpowiada zależności z dominacją resetu, otrzymujemy przerzutnik RS (Reset-dominant), czyli inny priorytet przy jednoczesnym Set i Reset.
W praktyce na egzaminie warto zrobić szybki "test równania": znajdź OR na wyjściu, sprawdź czy I1 idzie prosto na OR, a pętla M1 przechodzi przez AND razem z NOT I2. Jeśli tak, to jest to SR.
