KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 21.
Który z przyrządów należy zastosować do pomiaru natężenia przepływu powietrza tłoczonego przez wentylator do młyna węglowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zwężka jest elementem pomiarowym stosowanym do wyznaczania natężenia przepływu gazu na podstawie spadku ciśnienia na zwężeniu w przewodzie. Presostat służy do sygnalizacji/sterowania ciśnieniem, higrostat do wilgotności, a rotametr jest przepływomierzem typowym raczej dla mniejszych instalacji.

Pełne wyjaśnienie:

W układach powietrznych w energetyce (np. powietrze tłoczone przez wentylator do młyna węglowego) natężenie przepływu często wyznacza się metodą różnicy ciśnień. W praktyce realizuje się ją przez zastosowanie elementu pierwotnego, który powoduje kontrolowany spadek ciśnienia zależny od strumienia przepływu.

Odpowiedź "Zwężkę" należy rozumieć jako element typu kryza/zwężka pomiarowa w przewodzie. Na zwężeniu powstaje różnica ciśnień (przed i za zwężeniem), a z niej – po uwzględnieniu geometrii i warunków medium – wyznacza się przepływ. To podejście jest typowe dla większych instalacji, gdzie potrzebny jest pomiar w przewodach o większych średnicach i przy większych wydajnościach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Presostat" nie mierzy przepływu. Jest to element reagujący na osiągnięcie zadanej wartości ciśnienia (np. do zabezpieczeń lub sterowania). Może pośrednio "kojarzyć się" z wentylatorem, ale nie daje informacji o natężeniu przepływu.
  • "Rotametr" jest przepływomierzem zmiennoprzekrojowym, który pokazuje przepływ na podstawie położenia pływaka w stożkowej rurce. Stosuje się go głównie w instalacjach o relatywnie małych przepływach i w wykonaniach, gdzie medium płynie przez przezroczystą/skalowaną część pomiarową. W typowym kanale powietrznym zasilającym młyn węglowy nie jest to rozwiązanie właściwe praktycznie.
  • "Higrostat" dotyczy wilgotności (sterowanie/utrzymanie wilgotności), a nie przepływu. W układach młynowych wilgotność może mieć znaczenie technologiczne, ale higrostat nie służy do pomiaru natężenia przepływu powietrza.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się przyrządy od ciśnienia lub wilgotności, a pytanie dotyczy przepływu, najpierw sprawdź, czy wśród opcji jest element typowy dla pomiaru przepływu (zwężka, dysza, Venturi, anemometr) i dopiero potem rozważ szczegóły zastosowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zwężka to element wstawiany do przewodu, który powoduje spadek ciśnienia zależny od strumienia medium. Mierząc różnicę ciśnień przed i za zwężką (zwykle przetwornikiem DP), można wyznaczyć natężenie przepływu powietrza lub innego gazu w instalacji.
Przepływ przez zwężenie zwiększa prędkość medium i obniża ciśnienie statyczne. Powstaje różnica ciśnień, którą się mierzy. Następnie, znając geometrię zwężki i warunki medium, przelicza się tę różnicę na wartość przepływu. To klasyczna metoda dla większych przewodów.
Presostat reaguje na osiągnięcie ustawionego progu ciśnienia i działa jak wyłącznik lub element sterujący. Nie wyznacza strumienia przepływu. Ciśnienie i przepływ są powiązane, ale bez elementu pomiarowego i przeliczeń nie da się z presostatu uzyskać wiarygodnego natężenia przepływu.
Higrostat służy do kontroli wilgotności (zwykle jako regulator/wyłącznik zależny od wilgotności względnej). Stosuje się go np. w wentylacji, klimatyzacji i procesach wymagających utrzymania wilgotności. Nie jest to przyrząd do pomiaru przepływu powietrza w kanałach technologicznych.
Rotametr może mierzyć przepływ gazów, ale zwykle w mniejszych instalacjach i w warunkach, gdzie można zastosować przepływomierz z pływakiem i skalą. W dużych kanałach powietrznych (np. do młyna węglowego) stosuje się częściej metody przemysłowe: zwężki, dysze, Venturiego lub inne rozwiązania dopasowane do dużych przekrojów.
Najczęściej myli się wielkości procesowe: ciśnienie z przepływem lub wilgotność z przepływem. Drugi częsty błąd to wybór znanej nazwy (np. rotametr) bez sprawdzenia, czy pasuje do warunków pracy. Warto zawsze dopasować: co mierzę oraz w jakiej instalacji.
W energetyce spotkasz m.in. dysze pomiarowe, rurki Venturiego oraz przepływomierze oparte o różne zasady (np. termiczne lub ultradźwiękowe). W pytaniach testowych kluczowe jest rozpoznanie, czy odpowiedź wskazuje przyrząd od przepływu, czy od innej wielkości (ciśnienie, temperatura, wilgotność).
Zwężkę wybiera się często tam, gdzie instalacja ma duże średnice, wysokie przepływy i wymagana jest odporność przemysłowa oraz możliwość pracy w trudnych warunkach. Metoda DP jest sprawdzona i dobrze opisana. Trzeba jednak pamiętać o spadku ciśnienia i konieczności prawidłowego montażu odcinków prostych.
Typowe objawy to niestabilne wskazania różnicy ciśnień, brak zgodności z innymi wskaźnikami procesu (np. parametrami wentylatora) lub nielogiczne zmiany po regulacji. Przyczyną bywa zanieczyszczenie króćców impulsowych, nieszczelności, złe miejsca poboru ciśnienia albo nieprawidłowe odcinki proste przed elementem pomiarowym.
Ułóż sobie mapę: przepływ (zwężka, Venturi, dysza, anemometr), ciśnienie (manometr, presostat, przetwornik), wilgotność (higrometr, higrostat). Na egzaminie najpierw dopasuj wielkość do przyrządu, a dopiero potem analizuj zastosowanie w instalacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Zwężka jest elementem pomiarowym stosowanym do wyznaczania natężenia przepływu gazu na podstawie spadku ciśnienia na zwężeniu w przewodzie."

Źródła:

  • ISO 5167-1:2022, Measurement of fluid flow by means of pressure differential devices inserted in circular cross-section conduits running full — Part 1: General principles and requirements
  • Wikipedia: Orifice plate, https://en.wikipedia.org/wiki/Orifice_plate (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: Rotameter, https://en.wikipedia.org/wiki/Rotameter (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki z AKPiA (pomiary przepływu: zwężki, dysze, rurki Venturiego)
  • Materiały producentów przetworników różnicy ciśnień i elementów pierwotnych (orifice/zwężki)
  • Normy i opracowania dotyczące pomiaru przepływu metodą różnicy ciśnień

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego