KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 28.
Który z przyrządów przedstawionych na rysunkach, należy zastosować do pomiaru ciśnienia w gałęzi układu pneumatycznego?
Ilustracja przedstawia cztery różne przyrządy pomiarowe oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ciśnienie w gałęzi układu pneumatycznego mierzy się manometrem, czyli przyrządem wyskalowanym w jednostkach ciśnienia (np. bar/MPa), zwykle z tarczą i wskazówką, podłączanym do punktu pomiarowego w danym odcinku instalacji. Na zestawie rysunków taki przyrząd odpowiada opcji A, a pozostałe służą do innych pomiarów.

Pełne wyjaśnienie:

W układach pneumatycznych podstawową wielkością kontrolowaną podczas montażu, uruchamiania i diagnostyki jest ciśnienie. Aby zmierzyć ciśnienie w konkretnej gałęzi instalacji (np. przed siłownikiem, za reduktorem lub przy zaworze), stosuje się manometr podłączony do punktu pomiarowego w tej gałęzi. Typowy manometr ma czytelną skalę w jednostkach ciśnienia (najczęściej bar lub MPa) i umożliwia szybki odczyt wartości podczas pracy układu.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź A?
Opcja A przedstawia przyrząd przeznaczony do pomiaru ciśnienia (manometr). Jest to właściwy wybór, bo pytanie dotyczy właśnie pomiaru ciśnienia w gałęzi układu pneumatycznego, czyli lokalnego sprawdzenia warunków zasilania elementu wykonawczego lub podzespołu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • B – przedstawia przyrząd/element, który nie służy do bezpośredniego pomiaru ciśnienia w gałęzi (często bywa to element regulacyjny lub przygotowania powietrza, który może współpracować z manometrem, ale sam nie jest przyrządem pomiarowym).
  • C – odpowiada rozwiązaniu przeznaczonemu do pomiaru innej wielkości (np. przepływu) albo do innego celu diagnostycznego; nie daje bezpośredniego odczytu ciśnienia w jednostkach ciśnienia.
  • D – również nie jest typowym przyrządem do pomiaru ciśnienia w pneumatyce w danej gałęzi; może być elementem wykonawczym lub pomocniczym, który nie realizuje funkcji pomiarowej ciśnienia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunkach widać przyrząd z tarczą/skala i wskazówką oraz króćcem do podłączenia – sprawdź, czy skala dotyczy ciśnienia (bar/MPa). Wtedy jest to manometr właściwy do kontroli ciśnienia w gałęzi układu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Manometr to przyrząd do pomiaru ciśnienia gazu w układzie pneumatycznym. Najczęściej ma tarczę ze skalą w bar lub MPa i wskazówkę. Montuje się go w punkcie pomiarowym (np. przy reduktorze lub w gałęzi zasilającej siłownik), aby szybko sprawdzić ciśnienie robocze.
Zwykle jest to element z okrągłą tarczą i skalą oraz króćcem przyłączeniowym. Kluczowe jest, czy skala dotyczy jednostek ciśnienia (bar/MPa). Jeśli na rysunku widać tarczę bez typowych oznaczeń ciśnienia, może to być inny wskaźnik, więc warto porównać z pozostałymi opcjami.
Pomiar na zasilaniu głównym nie pokaże spadków ciśnienia w konkretnym odcinku instalacji. W gałęzi mogą wystąpić straty na przewodach, zaworach i filtrach. Lokalny manometr pozwala sprawdzić, czy dany siłownik lub zawór ma właściwe ciśnienie do poprawnej pracy i czy nie ma zatorów.
Najczęściej spotyka się bar oraz MPa (czasem kPa). W praktyce serwisowej pneumatyki w Polsce bardzo często używa się bar do nastaw i diagnostyki. Na egzaminie warto umieć rozpoznać, że skala w bar/MPa wskazuje na przyrząd do pomiaru ciśnienia.
Nie. Reduktor służy do regulacji i utrzymania zadanego ciśnienia, ale sam w sobie nie jest przyrządem pomiarowym. Często dopiero po dołączeniu manometru można odczytać wartość ciśnienia. Na rysunkach reduktor bywa mylony z manometrem, bo oba mogą występować obok siebie.
Typowe pomyłki to wybór elementu regulacyjnego (np. reduktora) zamiast manometru lub mylenie przyrządów do ciśnienia z przepływomierzami. Uczniowie czasem kierują się samym kształtem, a nie tym, czy przyrząd daje odczyt w jednostkach ciśnienia i czy jest przeznaczony do podłączenia w punkcie pomiarowym.
Sprawdza się je przy uruchamianiu maszyny, po wymianie przewodów lub zaworów oraz podczas diagnostyki problemów (zbyt wolny ruch siłownika, brak pełnego skoku, niestabilna praca). Lokalny pomiar pomaga odróżnić usterkę zasilania od usterki elementu wykonawczego.
Typowe objawy to spadek siły siłownika, wolniejszy ruch, zatrzymywanie w połowie skoku lub brak powtarzalności cyklu. Może też pojawić się problem z przełączaniem zaworów sterujących. Pomiar manometrem w gałęzi pozwala potwierdzić, czy przyczyną jest niedostateczne ciśnienie czy inna usterka.
Najbezpieczniej jest korzystać z przygotowanego punktu pomiarowego (np. króćca lub szybkozłącza pomiarowego), bo minimalizuje to ryzyko nieszczelności i błędów montażu. W praktyce można też stosować trójniki lub manometry wbudowane w zespoły przygotowania powietrza, jeśli konstrukcja układu to przewiduje.
Najlepiej przećwiczyć rozpoznawanie: manometru, reduktora, filtra, smarownicy i przepływomierza na zdjęciach oraz schematach. Ucz się po cechach funkcjonalnych (co mierzy/robi element), a nie tylko po kształcie. Dodatkowo ćwicz łączenie pomiaru z typową czynnością serwisową (np. kontrola ciśnienia przy siłowniku).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że na zestawie rysunków taki przyrząd odpowiada opcji A, a pozostałe służą do innych pomiarów.

Źródła:

  • ISO 4414:2010, Pneumatic fluid power — General rules and safety requirements for systems and their components
  • Festo Didactic, "Podstawy pneumatyki" (materiały dydaktyczne), rozdziały: przygotowanie powietrza i aparatura kontrolno-pomiarowa
  • SMC, "Pneumatics Basics" (materiały szkoleniowe), sekcje dotyczące pomiaru i kontroli ciśnienia w instalacji pneumatycznej

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw pneumatyki (elementy, symbole, pomiary)
  • Karty katalogowe producentów osprzętu pneumatycznego (manometry, reduktory, filtry, przepływomierze)
  • Ćwiczenia laboratoryjne: pomiar ciśnienia przed i za reduktorem oraz analiza spadku ciśnienia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego