KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 40.
Który z treningów w największym stopniu przyczyni się do usprawnienia pamięci mieszkańca z demencją?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Trening poznawczy jest ukierunkowany na usprawnianie funkcji poznawczych (m.in. uwagi, orientacji i pamięci), dlatego w największym stopniu wspiera pamięć osoby z demencją.
Trening autogenny dotyczy głównie relaksacji, a asertywności i interpersonalny rozwijają kompetencje społeczne, nie pamięć.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby z demencją najczęściej obserwuje się pogorszenie funkcji poznawczych, w tym pamięci (zwłaszcza świeżej), uwagi, orientacji i funkcji wykonawczych. Dlatego oddziaływania, które są bezpośrednio zaprojektowane do ćwiczenia tych procesów, mają największą szansę wesprzeć pamięć w praktyce opiekuńczej.

Trening poznawczy polega na systematycznych ćwiczeniach ukierunkowanych na określone procesy poznawcze. W kontekście pamięci mogą to być zadania wspierające przypominanie, kojarzenie, nazywanie, porządkowanie informacji, ćwiczenia orientacji w czasie i miejscu czy ćwiczenia uwagi. Dobiera się je do aktualnych możliwości mieszkańca, stopnia otępienia i tolerancji na wysiłek umysłowy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są najlepsze w kontekście usprawniania pamięci?

  • Trening autogenny jest metodą relaksacji i redukcji napięcia. Może pośrednio poprawiać samopoczucie, sen lub poziom stresu, ale jego celem nie jest ćwiczenie pamięci. Wspiera raczej regulację emocjonalną niż funkcje poznawcze.
  • Trening asertywności rozwija umiejętności komunikacji i stawiania granic. To obszar kompetencji społecznych, a nie pamięci; u osób z demencją jego zastosowanie bywa dodatkowo ograniczone przez deficyty poznawcze.
  • Trening interpersonalny koncentruje się na relacjach i komunikacji z innymi. Może wspierać funkcjonowanie społeczne i dobrostan, ale nie jest treningiem pamięci jako takiej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się konkretny deficyt (tu: pamięć), wybieraj oddziaływanie, którego główny cel jest bezpośrednio z nim związany (funkcje poznawcze), a nie takie, które działa tylko pośrednio (relaks) lub dotyczy innej sfery (kompetencje społeczne).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trening poznawczy to zestaw ćwiczeń ukierunkowanych na funkcje poznawcze, np. uwagę, orientację, pamięć i język. W praktyce DPS są to proste zadania dostosowane do możliwości mieszkańca (krótkie, powtarzalne, z jasną instrukcją), które mają podtrzymywać sprawność umysłową.
Najbezpieczniejsze są krótkie ćwiczenia bez presji wyniku: dopasowywanie obrazków, nazywanie przedmiotów, proste sekwencje, ćwiczenia orientacji (dzień, pora roku), rozmowa o znanych wydarzeniach. Należy unikać zadań zbyt trudnych, które wywołują frustrację i zniechęcenie.
Trening autogenny jest metodą relaksacyjną nastawioną na obniżanie napięcia i uspokojenie. Może poprawić komfort i sen, ale nie ćwiczy bezpośrednio procesów pamięciowych (zapamiętywania i przypominania). Dlatego przy celu "usprawnienie pamięci" wybiera się raczej trening poznawczy.
Może pomagać, ale głównie w obszarze kontaktów społecznych: lepsza komunikacja, mniej konfliktów, większe poczucie bezpieczeństwa w relacjach. Nie jest to jednak metoda nastawiona na poprawę pamięci. W egzaminie ważne jest rozróżnienie: relacje społeczne ≠ funkcje poznawcze.
Trening poznawczy ma cel "umysłowy" (pamięć, uwaga, orientacja) i zwykle obejmuje zadania typowo poznawcze. Terapia zajęciowa jest szersza: usprawnia sprawność, samodzielność i aktywność przez działania praktyczne (np. prace ręczne, kulinarne). Często się łączą, ale cel dominujący bywa inny.
Najczęściej wtedy, gdy mieszkaniec jest najbardziej wypoczęty i spokojny (często rano lub wczesnym przedpołudniem). Unika się pór nasilonego zmęczenia lub pobudzenia. Kluczowe jest obserwowanie rytmu dnia mieszkańca oraz dostosowanie długości sesji do jego tolerancji i koncentracji.
Typowe błędy to: zbyt trudne zadania, zbyt długi czas ćwiczeń, poprawianie w sposób zawstydzający, brak rutyny oraz porównywanie do "dawnej sprawności". Lepsze efekty daje krótkie, powtarzalne ćwiczenie z pozytywnym wzmocnieniem i jasnym celem (np. orientacja, nazewnictwo).
Może być stosowany u osób z łagodniejszymi trudnościami poznawczymi, ale u osób z otępieniem często jest ograniczony przez problemy z rozumieniem, pamięcią i przenoszeniem umiejętności na sytuacje codzienne. W kontekście pytania o pamięć nie jest to metoda pierwszego wyboru.
W opiece najczęściej obserwuje się funkcjonowanie w codzienności: lepsza orientacja, łatwiejsze wykonywanie prostych czynności, mniej zagubienia w rozmowie, większa samodzielność w rutynach. Ważne są też notatki z obserwacji i współpraca z zespołem (terapeuta, pielęgniarka, psycholog) przy ocenie postępów.
Ucz się przez skojarzenie: deficytcel oddziaływania. Dla pamięci i uwagi wybieraj metody poznawcze; dla napięcia i stresu metody relaksacyjne; dla relacji społecznych treningi komunikacji. Ćwicz też rozpoznawanie, czego dana metoda dotyczy, a czego nie.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Alzheimer's Association – Treatments for Alzheimer’s & Dementia: Non-drug approaches (cognitive training/rehabilitation), https://www.alz.org/alzheimers-dementia/treatments, accessed 2026-02-18
  • World Health Organization (WHO) – Dementia fact sheet (general description of cognitive decline and support approaches), https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia, accessed 2026-02-18
  • National Institute on Aging (NIH) – Alzheimer’s disease: coping with changes in memory and thinking (nonpharmacologic support), https://www.nia.nih.gov/health/alzheimers, accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały edukacyjne organizacji zajmujących się demencją (opis interwencji niefarmakologicznych)
  • Podręczniki/kompendia z gerontologii i opieki długoterminowej (rozdziały o otępieniach)
  • Wytyczne kliniczne dotyczące postępowania niefarmakologicznego w otępieniach

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego