KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 13.
Który z wykresów przedstawia przebieg sygnału na wyjściu Q2 sterownika PLC, gdy wykonywane są kroki 1, 2, 3 przedstawionego fragmentu programu? Należy przyjąć, że na wykresach czas t = 0 s oznacza początek wykonywania kroku 1.
Ilustracja przedstawia fragment programu sterownika PLC, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika mechatronika w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny jest wykres "B", ponieważ odpowiada sytuacji, w której wyjście Q2 zostaje załączone po wykonaniu kroku 2 i pozostaje w stanie aktywnym przez 2 s, a następnie wraca do stanu nieaktywnego.
Na osi czasu t=0 jest początkiem kroku 1, więc kluczowe są chwile przełączeń i czas trwania "1" dla Q2.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach porównuje się logikę programu (kolejne kroki 1–3) z wykresem czasowym stanu wyjścia Q2. Oś czasu jest wspólna dla programu i wykresów, a t=0 oznacza start wykonywania kroku 1, więc wszystkie zdarzenia trzeba odnieść właśnie do tego punktu.

Wykres "B" jest zgodny z sytuacją, w której Q2 jest aktywne przez 2 sekundy po wykonaniu kroku 2. Oznacza to, że na wykresie należy zobaczyć:

  • zmianę stanu Q2 na 1 związaną z przejściem/wykonaniem kroku 2,
  • utrzymanie stanu 1 przez dokładnie 2 s (czas trwania impulsu/aktywacji),
  • powrót do 0 po upływie 2 s, co odpowiada zakończeniu działania czasowego albo logice w kolejnym kroku.

Pozostałe wykresy są niepoprawne, bo nie spełniają co najmniej jednego z tych warunków: pokazują załączenie w niewłaściwym momencie (np. już od t=0 albo dopiero po dłuższym czasie), mają inny czas trwania stanu wysokiego niż 2 s, albo nie pokazują powrotu do stanu nieaktywnego po upływie wymaganego czasu.

Wskazówka egzaminacyjna: czytając wykres, szukaj najpierw krawędzi (narastającej i opadającej) i podpisów czasu. Dopiero potem dopasuj je do momentów, w których program w danym kroku może ustawić lub skasować Q2. To ogranicza zgadywanie i pomaga odróżnić "impuls 2 s" od "opóźnienia 2 s".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal punkt odniesienia czasu (np. t=0) i odczytaj momenty przełączeń 0→1 oraz 1→0. Potem sprawdź, jaki krok programu może ustawić lub skasować wyjście. Na końcu zweryfikuj czas trwania stanu "1" (np. 2 s), bo to najczęstszy warunek rozstrzygający.
Oznacza to, że na wykresie Q2 przyjmuje stan 1 i utrzymuje go przez dokładnie 2 s, po czym wraca do 0. W praktyce bywa to realizowane funkcją czasową (impuls) albo logiką programu, która po 2 s resetuje wyjście.
Bo t=0 definiuje wspólny start osi czasu dla programu i wykresów. Jeśli pomylisz ten punkt, całe dopasowanie momentów załączenia/wyłączenia wyjścia będzie przesunięte i łatwo wybierzesz wykres z poprawnym kształtem, ale błędnym położeniem w czasie.
Impuls 2 s zwykle oznacza natychmiastowe przejście na 1 i powrót do 0 po 2 s. Opóźnienie 2 s oznacza, że wyjście pozostaje 0 przez 2 s, a dopiero potem przechodzi na 1. Na wykresie rozstrzyga to, czy "płaskie 0" jest przed czy po stanie wysokim.
Najczęstsze błędy to: ignorowanie punktu t=0, pomylenie czasu trwania stanu 1, nieuwzględnienie kroku, w którym następuje reset wyjścia, oraz traktowanie przejść między krokami jako dowolnych w czasie. Pomaga wypisanie chwil: "kiedy startuje 1" i "kiedy kończy się 1".
Nie zawsze. Zależy od logiki programu: wyjście może być ustawiane i kasowane w różnych krokach, może też być podtrzymywane. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest policzenie liczby przełączeń i ich rozmieszczenia na osi czasu, bo to eliminuje część wykresów.
Krawędź narastająca pojawia się w chwili, gdy logika programu spełni warunek ustawienia Q2 (np. wejście, warunek kroku, zakończenie timera). W zadaniach z krokami zwykle jest powiązana z konkretnym krokiem, np. wykonaniem kroku 2.
Patrz na treść zadania: jeśli mówi o przebiegu na wyjściu Q2 "aktywnym przez 2 s", to 2 s dotyczy stanu Q2, a niekoniecznie długości kroku. Długość kroku może być inna, ale na wykresie Q2 musi być widoczne dokładnie 2 s stanu wysokiego.
Różnice często dotyczą detali: dokładnego momentu startu sygnału, czasu trwania stanu 1 lub chwili wyłączenia. Na egzaminie wykresy bywają celowo bardzo podobne, żeby sprawdzić, czy potrafisz odczytać sekundy i powiązać je z krokami programu, a nie tylko rozpoznać "kształt".
Ćwicz na prostych sekwencjach: ustawienie wyjścia w jednym kroku, podtrzymanie, reset w następnym oraz przypadki z timerami (impuls/opóźnienie). Rysuj własne wykresy do programu i odwrotnie: dopisuj program do gotowego wykresu. To rozwija najszybciej intuicję egzaminacyjną.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • IEC 61131-3: Programming languages (PLC) — norma dotycząca języków programowania sterowników PLC i podstawowych pojęć (timery, zmienne, wykonanie programu).

Materiały:

  • Materiały producentów PLC o analizie przebiegów i diagnostyce online (trendy, watch table)
  • Podręczniki do PLC omawiające wykresy czasowe i funkcje czasowe
  • Ćwiczenia laboratoryjne: generowanie impulsów na wyjściu i porównanie z wykresem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego