W zapisie tolerancji wymiaru 10+0,05 liczba 10 jest wymiarem nominalnym, a +0,05 oznacza, że wymiar może być większy maksymalnie o 0,05, przy braku odchyłki ujemnej (czyli odchyłka dolna wynosi 0,00). Taki zapis na rysunku technicznym oznacza tolerancję jednostronną.
Aby ocenić, czy podany wynik pomiaru mieści się w tolerancji, wyznacza się granice:
- dolna granica: 10,00
- górna granica: 10,05
Następnie sprawdza się, czy rozpatrywana wartość leży w przedziale domkniętym [10,00; 10,05]. W praktyce kontroli warsztatowej (np. przy dopasowaniu elementów mechanicznych do montażu układu optycznego) taka weryfikacja odpowiada decyzji: detal przyjąć lub odrzucić.
Wartość 9,95 jest mniejsza od 10,00, więc przekracza dopuszczalne odchylenie od dołu i nie mieści się w tolerancji. Natomiast wartości 10,00 oraz 10,05 leżą dokładnie na granicach tolerancji, więc są dopuszczalne. Wartość 10,005 również znajduje się pomiędzy 10,00 a 10,05, a więc jest poprawna.
Typowy błąd na egzaminie polega na automatycznym przyjęciu tolerancji symetrycznej (np. 10±0,05). Wtedy ktoś błędnie uznałby, że 9,95 jest dopuszczalne. Dlatego zawsze trzeba najpierw odczytać, czy zapis jest jednostronny, czy dwustronny, i dopiero potem porównywać wynik pomiaru z granicami.
