KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 24.
Który z wymienionych czynników może być przyczyną zakłóceń w odbiorze sygnału radiowego w zakresie fal UKF?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zakłócenia w odbiorze UKF często pochodzą od źródeł emisji elektromagnetycznej.
Pracujący silnik elektryczny (zwłaszcza z komutatorem) może generować impulsy i szerokopasmowe zakłócenia, które przenikają do odbiornika jako trzaski/szum.
Niska temperatura, wysokie ciśnienie ani podczerwień nie są typowymi źródłami EMI w paśmie UKF.

Pełne wyjaśnienie:

W paśmie UKF (typowo odbiór FM) jakość sygnału może pogarszać się nie tylko przez słaby sygnał użyteczny, ale też przez zakłócenia elektromagnetyczne (EMI). Są to niepożądane sygnały elektryczne/elektromagnetyczne, które mogą dostać się do toru odbiorczego drogą radiową (anteną) albo przewodami (np. zasilaniem, masą) i zostać zdemodulowane jako szum, trzaski lub "pływanie" tła.

Pracujący silnik elektryczny bywa typowym źródłem takich zakłóceń, szczególnie gdy ma elementy komutujące lub powoduje iskrzenie na stykach. Zmiany prądu w czasie (impulsy, strome narastania) powodują emisję zakłóceń o szerokim widmie częstotliwości. W praktyce objawia się to tym, że po włączeniu silnika (np. wentylatora, odkurzacza, elektronarzędzia) pojawiają się zakłócenia w radiu, a po wyłączeniu ustępują.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Niska temperatura może wpływać na parametry elementów elektronicznych lub warunki pracy baterii, ale sama w sobie nie jest typowym źródłem emisji zakłóceń radiowych w UKF.
  • Wysokie ciśnienie atmosferyczne nie generuje zakłóceń elektromagnetycznych. Warunki pogodowe mogą czasem wpływać na propagację fal, ale to inny mechanizm niż "zakłócenia" powodowane przez urządzenie emitujące EMI.
  • Źródło promieniowania podczerwonego emituje głównie promieniowanie w zakresie podczerwieni (światło/energia cieplna), a nie fale radiowe UKF; nie jest więc typowym bezpośrednim źródłem zakłóceń w odbiorniku FM.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się urządzenia elektryczne (silniki, przekaźniki, zasilacze), często są one bardziej prawdopodobnymi źródłami EMI niż czynniki meteorologiczne lub promieniowanie poza zakresem radiowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
EMI (zakłócenia elektromagnetyczne) to niepożądane sygnały elektryczne lub fale, które dostają się do odbiornika przez antenę albo przewody. W UKF mogą zostać odebrane jako szum, trzaski lub pogorszenie stosunku sygnału do szumu, mimo że nadajnik działa poprawnie.
Silnik (zwłaszcza z komutatorem lub iskrzeniem) powoduje gwałtowne zmiany prądu, które generują impulsy o szerokim widmie. Taka "energia zakłócająca" może promieniować jak antena lub przenosić się po zasilaniu i zostać odebrana w paśmie UKF jako trzaski i szumy.
Najczęściej są to urządzenia z silnikami, przekaźnikami lub układami przełączającymi: elektronarzędzia, wentylatory, odkurzacze, stare miksery, a także niektóre zasilacze impulsowe. Wspólną cechą jest generowanie impulsów prądowych i emisji zakłóceń do otoczenia.
Niska temperatura sama nie jest typowym źródłem zakłóceń EMI. Może pośrednio pogorszyć pracę urządzeń (np. słabsza bateria, zmiana parametrów elementów), ale nie "emituje" fal zakłócających. Dlatego w pytaniach o przyczynę zakłóceń zwykle wskazuje się aktywne źródło emisji.
Wysokie ciśnienie nie generuje zakłóceń elektromagnetycznych. Warunki pogodowe mogą wpływać na propagację (zasięg, odbicia), ale to inna kategoria problemu niż zakłócenia od urządzenia elektrycznego. W typowych zadaniach egzaminacyjnych ciśnienie nie jest poprawną odpowiedzią.
Podczerwień to zakres promieniowania elektromagnetycznego związany głównie z ciepłem i światłem (np. pilot IR, grzałka). Nie jest to pasmo radiowe UKF, więc typowe źródło IR nie powinno bezpośrednio zakłócać odbioru FM. Zakłócenia UKF wiążą się zwykle z emisją radiową/impulsową.
Zakłócenia często pojawiają się po włączeniu konkretnego urządzenia i mają charakter trzasków, "pisku" lub szumu zależnego od pracy urządzenia. Słaby sygnał zwykle daje stałe zaszumienie lub zaniki zależne od położenia anteny. Test praktyczny: wyłącz/włącz potencjalne źródło i obserwuj zmianę.
Pomagają metody EMC: filtr przeciwzakłóceniowy na zasilaniu, kondensatory przeciwiskrowe przy szczotkach (w urządzeniach, gdzie to dopuszczalne), ferrytowe rdzenie na przewodach, poprawne prowadzenie masy oraz oddalenie anteny i przewodów sygnałowych od źródła zakłóceń. Dobór zależy od urządzenia i objawów.
Kluczowe jest rozpoznanie źródła emisji zakłóceń elektromagnetycznych. W odpowiedziach poprawnych zwykle pojawia się element przełączający prąd (silnik, przekaźnik, zasilacz impulsowy), a w odpowiedziach błędnych czynniki, które nie wytwarzają EMI (ciśnienie, temperatura, promieniowanie poza pasmem radiowym).
Utrwal listę typowych źródeł EMI (silniki, komutatory, przekaźniki, przetwornice) i mechanizmy ich działania (impulsy, iskrzenie, szybkie przełączanie). Ćwicz zadania typu "wskaż przyczynę zakłóceń" oraz poznaj podstawowe środki ograniczania: ekranowanie, filtry, ferryt, poprawne okablowanie.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zakłócenia w odbiorze UKF często pochodzą od źródeł emisji elektromagnetycznej.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Zakłócenia elektromagnetyczne" https://pl.wikipedia.org/wiki/Zak%C5%82%C3%B3cenia_elektromagnetyczne - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "UKF" https://pl.wikipedia.org/wiki/UKF - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Kompatybilność elektromagnetyczna" https://pl.wikipedia.org/wiki/Kompatybilno%C5%9B%C4%87_elektromagnetyczna - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw radiotechniki (pasma, modulacja FM, zakłócenia)
  • Materiały dydaktyczne o kompatybilności elektromagnetycznej (EMC/EMI) w elektronice
  • Instrukcje serwisowe i kursy diagnostyki zakłóceń w torach audio/radiowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego