KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 7.
Który z wymienionych czynników nie ma wpływu na dobór właściwej technologii głębienia szybu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór technologii głębienia szybu zależy głównie od warunków górotworu: zawodnienia (hydrogeologia), głębokości oraz możliwości sprzętowych.
"Planowane przeznaczenie szybu" wpływa przede wszystkim na układ przedziałów, średnicę i wyposażenie po wykonaniu, a nie na samą metodę drążenia i zabezpieczenia podczas głębienia.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o dobór technologii głębienia szybu, czyli o to, w jaki sposób wykonuje się wyrobisko pionowe (urabianie, transport urobku, zabezpieczenie i obudowa w trakcie robót). To należy odróżnić od przeznaczenia szybu, które opisuje funkcję szybu po oddaniu do eksploatacji (np. wydobywcza, wentylacyjna, zjazdowa) i w największym stopniu kształtuje rozwiązania konstrukcyjno-użytkowe.

Odpowiedź "Planowane przeznaczenie szybu." jest właściwa jako czynnik niemający wpływu na dobór technologii głębienia, ponieważ przeznaczenie determinuje przede wszystkim:

  • konstrukcję i układ przedziałów (np. transportowy, drabinowy, rurowy),
  • wymagane wyposażenie i urządzenia szybu po zakończeniu robót,
  • parametry funkcjonalne wynikające z docelowego użytkowania.

Natomiast o technologii głębienia decydują typowe czynniki "wykonawcze" i geotechniczne:

  • "Warunki hydrogeologiczne." – zawodnienie, dopływ wód i ich ciśnienie mogą wymuszać metody specjalne (np. mrożenie górotworu, uszczelnianie/iniekcje), bo bez tego drążenie byłoby niebezpieczne lub niemożliwe.
  • "Głębokość szybu." – większa głębokość wpływa na organizację robót, czas realizacji, wymagania dotyczące obudowy oraz trudności techniczne (m.in. transport pionowy, wentylacja robót, odwadnianie).
  • "Rodzaj sprzętu, którym przeprowadzone będzie głębienie." – dostępność i możliwości maszyn (np. urządzenia do urabiania, systemy transportu i podsadzki, instalacje do metod specjalnych) ograniczają lub umożliwiają zastosowanie konkretnych rozwiązań technologicznych.

Typową pułapką egzaminacyjną jest mylenie: "do czego szyb będzie służył" z "jak go wykonać w danych warunkach górotworu". W praktyce o metodzie głębienia w pierwszej kolejności przesądzają rozpoznanie geologiczno-hydrogeologiczne i realne warunki wykonywania robót, a dopiero później projektuje się rozwiązania wynikające z docelowego przeznaczenia szybu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Technologia głębienia szybu to sposób wykonania wyrobiska pionowego: metoda urabiania, odstawy urobku, zabezpieczenia i obudowy w trakcie drążenia. Obejmuje m.in. dobór metody zwykłej lub specjalnej (np. przy zawodnieniu) oraz organizację robót na dole i na powierzchni.
Najczęściej decydują warunki geologiczne i hydrogeologiczne (zawodnienie, skały sypkie/zwięzłe), planowana głębokość oraz dostępny sprzęt i zaplecze technologiczne. Te elementy wpływają na bezpieczeństwo, możliwe tempo robót i konieczność stosowania metod specjalnych.
Bo dopływ wody i ciśnienie wód mogą uniemożliwić bezpieczne drążenie metodą zwykłą. Zawodnienie często wymaga rozwiązań specjalnych (np. uszczelniania, iniekcji lub mrożenia), aby ograniczyć napływ wody i ustabilizować górotwór podczas głębienia.
Zwykle nie wpływa bezpośrednio na samą metodę drążenia. Przeznaczenie określa funkcję i docelowe wyposażenie (układ przedziałów, średnice, urządzenia), natomiast technologię głębienia dobiera się przede wszystkim do warunków górotworu, wód oraz możliwości sprzętowych.
Technologia głębienia dotyczy tego, jak wykonać szyb w trakcie robót (urabianie i zabezpieczenie). Konstrukcja końcowa dotyczy tego, jak szyb będzie zbudowany i wyposażony po zakończeniu (np. przedziały, zbrojenie, urządzenia). Na egzaminie to rozróżnienie często przesądza o poprawnej odpowiedzi.
Większa głębokość zwiększa trudności organizacyjne i techniczne: dłuższy transport pionowy, większe wymagania dla obudowy i stabilności, większe ryzyko problemów z wodą i temperaturą. To może skłaniać do bardziej zaawansowanych rozwiązań lub metod specjalnych w trudnych warunkach.
Nawet jeśli dana metoda jest teoretycznie najlepsza, trzeba mieć urządzenia, aby ją zrealizować (np. instalacje do mrożenia, sprzęt do iniekcji, odpowiednie systemy transportu). Brak zaplecza może wymusić wybór innego wariantu albo zmianę organizacji robót i harmonogramu.
Najczęstszy błąd to mylenie funkcji szybu z metodą jego wykonania: uczniowie zakładają, że szyb wentylacyjny musi być głębiony "inaczej" niż wydobywczy. Drugi błąd to pomijanie hydrogeologii, mimo że to ona często wymusza metody specjalne.
Metodę zwykłą stosuje się, gdy górotwór jest zwięzły i niezawodniony, a warunki są stabilne. Metody specjalne rozważa się przy silnym zawodnieniu, skałach sypkich lub innych trudnych warunkach, gdy potrzebne są dodatkowe działania stabilizujące i uszczelniające.
Warto nauczyć się listy czynników doboru (geologia, hydrogeologia, głębokość, sprzęt) oraz jasno rozdzielać pojęcia: przeznaczenie szybu dotyczy funkcji i wyposażenia, a technologia głębienia dotyczy sposobu drążenia. Ćwicz na testach, wyszukując w pytaniu, "co jest dobierane".
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dobór technologii głębienia szybu zależy głównie od warunków górotworu: zawodnienia (hydrogeologia), głębokości oraz możliwości sprzętowych."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z zakresu robót szybowych i udostępniania złóż (technologie głębienia, obudowy, metody specjalne).
  • Materiały dydaktyczne dotyczące geologii inżynierskiej i hydrogeologii dla górnictwa podziemnego.
  • Notatki/opracowania z organizacji robót górniczych: dobór maszyn i urządzeń do drążenia wyrobisk.

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego