Skurcz mapy rozumie się tu jako fizyczną zmianę wymiarów nośnika, na którym mapa została wykonana (np. papieru lub folii). Jest to zjawisko materiałowe: podłoże może zmieniać wymiary w czasie, a przez to "kurczyć się" lub odkształcać.
Na wielkość takiego skurczu wpływają przede wszystkim czynniki środowiskowe i sposób obchodzenia się z dokumentem:
- Sposób przechowywania (np. zwinięcie, zagięcia, docisk, nierównomierne podparcie) może powodować trwałe deformacje i zmiany wymiarów.
- Warunki atmosferyczne (w praktyce: wilgotność i temperatura otoczenia) oddziałują na materiały higroskopijne, zwłaszcza papier, co sprzyja zmianom wymiarowym.
- Materiał, na którym wykonano mapę determinuje stabilność wymiarową: różne podłoża reagują inaczej na wilgoć i temperaturę.
Natomiast "Skala w jakiej została wykonana" jest parametrem kartograficznym opisującym stopień pomniejszenia treści w stosunku do terenu. Skala nie zmienia właściwości fizycznych papieru ani folii, więc sama w sobie nie jest czynnikiem wywołującym skurcz nośnika.
Typowa pułapka egzaminacyjna polega na automatycznym kojarzeniu każdego błędu mapy ze skalą. W tym pytaniu trzeba rozróżnić: błędy/parametry opracowania (np. skala) od deformacji materiału (skurcz wynikający z warunków i nośnika). To drugie odpowiada za skurcz mapy.
