KWALIFIKACJA AUD9 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 22.
Który z wymienionych instrumentów muzycznych umożliwia grę techniką "pizzicato"?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pizzicato to technika gry polegająca na szarpaniu strun palcem (zamiast grania smyczkiem), stosowana przede wszystkim na instrumentach strunowych smyczkowych. Kontrabas ma struny i pozwala wykonywać pizzicato. Werbel jest perkusyjny, a akordeon i tuba są instrumentami dętymi, więc nie gra się na nich pizzicato.

Pełne wyjaśnienie:

Pizzicato to określenie techniki wykonawczej, w której dźwięk powstaje przez szarpnięcie struny palcem (czasem także inną częścią dłoni), zamiast typowego prowadzenia smyczka po strunach. Z tego powodu pizzicato jest naturalnie związane z instrumentami strunowymi, zwłaszcza strunowymi smyczkowymi.

Odpowiedź "Kontrabas." jest poprawna, ponieważ kontrabas należy do rodziny instrumentów strunowych smyczkowych i standardowo wykonuje się na nim zarówno grę smyczkiem (arco), jak i pizzicato. W praktyce scenicznej i nagłośnieniowej warto pamiętać, że pizzicato ma zwykle wyraźniejszy, krótszy atak i szybszy zanik dźwięku niż dźwięk smyczkowany, co wpływa na odbiór w miksie.

Pozostałe propozycje są niepoprawne z powodów konstrukcyjnych i sposobu wzbudzania dźwięku:

  • "Werbel." to instrument perkusyjny membranowy; dźwięk powstaje przez uderzenie w membranę pałką lub miotełką, a nie przez szarpanie strun.
  • "Akordeon." to instrument stroikowy; dźwięk generują stroiki pobudzane przepływem powietrza, nie ma tu strun, które można szarpać techniką pizzicato.
  • "Tuba." jest instrumentem dętym blaszanym; dźwięk powstaje przez wibrację warg w ustniku i rezonans słupa powietrza, więc termin pizzicato nie ma tu zastosowania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz termin pizzicato, najpierw zadaj sobie pytanie: czy instrument ma struny, które można szarpnąć? Jeśli nie, odpowiedź odpada niezależnie od innych skojarzeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pizzicato to technika gry polegająca na szarpaniu strun palcem zamiast użycia smyczka. Najczęściej spotkasz ją w partiach instrumentów smyczkowych (np. kontrabas, wiolonczela, skrzypce), gdzie daje krótszy, "punktowy" dźwięk.
Pizzicato wykonuje się na instrumentach, które mają struny możliwe do szarpnięcia. W praktyce szkolnej najczęściej dotyczy instrumentów strunowych smyczkowych (kontrabas, wiolonczela, skrzypce, altówka), ale technika szarpania strun występuje też w innych strunowych.
Kontrabas ma struny rozpięte nad podstrunnicą, które można pobudzić zarówno smyczkiem, jak i palcem. Szarpnięcie struny powoduje jej drgania i powstanie dźwięku, co jest dokładnie mechanizmem wymaganym do techniki pizzicato.
Nie w sensie właściwego terminu. Instrumenty dęte (np. tuba) nie mają strun, więc nie da się ich "szarpnąć". W dętych istnieją inne techniki artykulacji (np. staccato), ale nie nazywa się ich pizzicato.
Nie. Werbel jest instrumentem perkusyjnym membranowym, a dźwięk powstaje przez uderzenie w membranę. Pizzicato dotyczy szarpania strun, więc do werbla to pojęcie nie pasuje, mimo że w perkusji też występują różne techniki gry.
Skrót "pizz." to polecenie, aby grać pizzicato, czyli szarpać struny palcem. W materiałach orkiestry często pojawia się też "arco" jako przeciwstawne polecenie powrotu do gry smyczkiem.
Pizzicato oznacza szarpanie strun palcem, a arco oznacza grę smyczkiem. Różnią się atakiem, czasem wybrzmiewania i barwą, co jest ważne np. przy ustawianiu dynamiki, kompresji i czytelności transjentów w nagłośnieniu.
Pizzicato daje zwykle krótszy dźwięk z wyraźniejszym impulsem na początku. W miksie może wymagać innego podejścia do transjentów, dołu pasma i kompresji niż dźwięk smyczkowany. Często łatwiej "przebija się" rytmicznie, ale szybciej zanika.
Typowy błąd to wybór instrumentu "na skojarzenie", bez sprawdzenia, czy ma struny. Często myli się też pizzicato ze staccato (krótkie dźwięki), mimo że staccato dotyczy sposobu artykulacji, a pizzicato sposobu wzbudzenia dźwięku.
Najlepiej łączyć termin z mechanizmem powstawania dźwięku: struna, membrana, słup powietrza, stroik. Do tego dodaj krótkie fiszki z przykładami instrumentów. Dzięki temu szybciej rozpoznasz, gdzie dany termin (np. pizzicato) ma sens.
info

Statystycznie 80% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pizzicato to technika gry polegająca na szarpaniu strun palcem (zamiast grania smyczkiem), stosowana przede wszystkim na instrumentach strunowych smyczkowych.

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica – hasło "pizzicato" (Music) https://www.britannica.com/art/pizzicato (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL) – "Pizzicato" https://pl.wikipedia.org/wiki/Pizzicato (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL) – "Kontrabas" (informacje o instrumencie strunowym smyczkowym) https://pl.wikipedia.org/wiki/Kontrabas (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Słowniki terminów muzycznych (hasła: pizzicato, arco, artykulacja)
  • Podstawy instrumentoznawstwa (podział instrumentów na rodziny)
  • Materiały edukacyjne orkiestracyjne o technikach gry na instrumentach smyczkowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego