Nawozy azotowe różnią się tempem działania głównie ze względu na to, w jakiej formie chemicznej występuje azot i jak szybko ta forma staje się dostępna dla roślin.
Odpowiedź "Saletrzak." uznaje się za właściwą, ponieważ saletrzak (nawóz saletrzano‑amonowy) dostarcza azotu w formach, które mogą działać szybko, szczególnie gdy obecna jest forma azotanowa (zwykle najszybciej pobierana) oraz forma amonowa, która może przechodzić przemiany w glebie.
Pozostałe odpowiedzi są typowo oceniane jako mniej "szybkie":
- "Mocznik." zawiera azot w formie amidowej, która musi ulec przemianom w glebie (najpierw do form amonowych, a potem azotanowych), więc efekt jest zwykle opóźniony w porównaniu z nawozami z azotanami.
- "Siarczan amonowy." dostarcza azot w formie amonowej; choć rośliny mogą pobierać jon amonowy, w praktyce "szybkość działania" bywa niższa niż w przypadku nawozów z wyraźnym udziałem formy azotanowej, a dodatkowo działanie zależy od warunków glebowych.
- "Woda amoniakalna." to źródło azotu amonowego/amoniakalnego; jej efektywność i szybkość zależą silnie od sposobu aplikacji oraz strat (np. ulatniania amoniaku), dlatego w typowych ujęciach dydaktycznych nie jest wskazywana jako wzorcowy nawóz "szybko działający" w porównaniu z nawozami saletrzanymi.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: azot azotanowy = najszybsze działanie, a formy wymagające przemian w glebie (np. amidowa) dają zwykle efekt bardziej opóźniony. W praktyce tempo działania zależy też od temperatury, wilgotności i aktywności mikroorganizmów glebowych.
