Filtr powietrza mokry (olejowy) działa inaczej niż typowy filtr "suchy" z wkładem papierowym. W jego dolnej części znajduje się miska z olejem. Zasysane powietrze zmienia kierunek przepływu, a cząstki kurzu i pyłu mają tendencję do osadzania się i "przyklejania" w warstwie oleju. Dzięki temu do silnika trafia powietrze o mniejszej zawartości zanieczyszczeń, co ogranicza zużycie elementów cylindra, tłoka i pierścieni.
Właściwym wyborem do napełnienia miski jest olej silnikowy. Jest on powszechnie stosowany w tego typu filtrach, ponieważ ma parametry przewidziane do pracy w pobliżu silnika (odporność na temperaturę, stabilna lepkość w typowych warunkach eksploatacji). Dodatkowo jest to materiał eksploatacyjny, który w praktyce serwisowej jest dostępny i zgodny z przeznaczeniem silnikowym.
- Olej napędowy (paliwo) nie jest olejem smarowym; jego właściwości i przeznaczenie dotyczą zasilania silnika, a nie tworzenia warstwy wychwytującej pył w filtrze.
- Olej hydrauliczny jest projektowany do przenoszenia energii w układach hydrauliki siłowej (np. podnośnik, złącza hydrauliczne) i do pracy w pompach, rozdzielaczach oraz siłownikach. Nie jest standardowym medium dla miski filtra powietrza.
- Olej przekładniowy jest przeznaczony do smarowania przekładni i mostów, zwykle ma inną charakterystykę (np. dodatki przeciwzatarciowe, inna lepkość) i jego użycie w misce filtra nie jest typowym, zalecanym rozwiązaniem eksploatacyjnym.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: filtr olejowy powietrza → miska z olejem silnikowym. Równie istotne jest utrzymywanie właściwego poziomu oleju w misce i regularne usuwanie z niej zabrudzeń, bo przepełnienie lub silne zanieczyszczenie obniża skuteczność filtracji i może pogarszać pracę silnika.
