KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 38.
Który z wymienionych podmiotów sektora finansów publicznych wykonuje swoje zadania odpłatnie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpłatne wykonywanie zadań w sektorze publicznym najczęściej dotyczy usług użyteczności publicznej, gdzie użytkownik płaci cenę lub taryfę (np. bilet).
"Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacji" realizuje przewozy i pobiera opłaty od pasażerów, podczas gdy szkoła i Trybunał Konstytucyjny wykonują zadania zasadniczo nieodpłatnie dla obywatela.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza rozumienie, że w sektorze publicznym nie wszystkie zadania są realizowane całkowicie nieodpłatnie dla użytkownika. Część zadań ma charakter usługowy i jest finansowana m.in. przez opłaty/taryfy pobierane od korzystających (np. bilety, abonamenty, opłaty za konkretne świadczenie). Typowym przykładem są usługi użyteczności publicznej świadczone na rzecz mieszkańców.

Odpowiedź "Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacji" pasuje do tego modelu: transport zbiorowy jest zadaniem publicznym (organizowanym przez samorząd), ale jego wykonywanie wiąże się z odpłatnością po stronie pasażera (bilety, opłaty za przejazd). To klasyczny przykład sytuacji, gdy zadanie publiczne jest dostępne powszechnie, lecz korzystanie z usługi jest odpłatne.

Pozostałe propozycje nie pasują, bo ich podstawowy sposób działania nie polega na odpłatnym świadczeniu usług na rzecz klientów w sensie rynkowym:

  • "Publiczna Szkoła Podstawowa" realizuje zadania oświatowe, które co do zasady są dostępne nieodpłatnie w zakresie obowiązku szkolnego; mogą występować opłaty za wybrane świadczenia dodatkowe, ale nie jest to typowy model "odpłatnego wykonywania zadań" w rozumieniu usług komunalnych.
  • "Trybunał Konstytucyjny" jest organem władzy publicznej o funkcji ustrojowej i orzeczniczej; jego działalność nie ma charakteru usługowego odpłatnego dla obywateli.
  • "Agencja Nieruchomości Rolnych" (nazwa historyczna) może kojarzyć się z obrotem mieniem, jednak w realiach egzaminacyjnych pytanie zwykle przeciwstawia podmiot usług komunalnych (np. komunikacja) instytucjom realizującym zadania władcze lub budżetowe.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się jednostka świadcząca konkretną usługę masową (transport, wodociągi, odpady), często będzie ona przykładem zadania realizowanego odpłatnie (taryfy), nawet jeśli zadanie ma charakter publiczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że realizując zadanie publiczne, pobiera od użytkowników opłaty (np. taryfy lub ceny) za skorzystanie z usługi. Taka odpłatność jest typowa dla usług użyteczności publicznej, np. transportu zbiorowego, gdzie płaci się za przejazd.
Bo przewozy realizowane w interesie publicznym są finansowane z kilku źródeł, a jednym z nich są wpływy z biletów. Użytkownik płaci za konkretną usługę (przejazd), mimo że organizacja transportu należy do zadań samorządu.
Co do zasady nie w podstawowym zakresie obowiązku szkolnego, bo edukacja w publicznej szkole jest zapewniana jako świadczenie powszechne. Mogą wystąpić opłaty za wybrane świadczenia dodatkowe, ale nie jest to typowy model odpłatnego świadczenia usług jak w przedsiębiorstwach komunalnych.
Jego zasadnicza działalność ma charakter ustrojowy i orzeczniczy, a nie usługowy. Obywatel nie "kupuje" orzeczeń ani typowych świadczeń jak w usługach komunalnych. Dlatego nie traktuje się go jako podmiotu wykonującego zadania odpłatnie w tym sensie.
Opłata administracyjna to zwykle opłata związana z czynnością urzędową (np. wydanie dokumentu), a nie rynkowe świadczenie usługi. Odpłatna usługa publiczna działa jak usługa dla użytkownika (np. przejazd, odbiór odpadów) i ma cennik/taryfę.
Najczęściej są to jednostki związane z usługami użyteczności publicznej: transport, wodociągi, kanalizacja, gospodarka odpadami, ciepłownictwo. Wspólną cechą jest świadczenie usług masowych i stosowanie taryf/cenników.
Nazwa "agencja" bywa kojarzona z działalnością gospodarczą, ale wiele instytucji o takiej nazwie realizuje zadania publiczne w formach niepodobnych do usług komunalnych. W testach warto analizować, czy jest to usługa dla klienta z cennikiem, czy realizacja zadań administracyjnych.
Najczęściej wtedy, gdy zadanie ma charakter usługi, którą można "wycenić" i rozliczyć z użytkownikiem (bilet, taryfa). W praktyce samorząd często łączy finansowanie: część z budżetu, część z opłat, aby zapewnić powszechną dostępność.
Często wybierają odpowiedź na podstawie samej nazwy (np. "agencja" = odpłatnie) albo zakładają, że "publiczne" oznacza zawsze bezpłatne. Pomaga analiza funkcji: usługi komunalne zwykle mają taryfy, a organy władzy realizują zadania władcze.
Ucz się przez przykłady: wypisz usługi komunalne i przypisz im typowe opłaty (bilety, taryfy). Osobno wypisz instytucje władcze (sądy, trybunały) i budżetowe (szkoły), gdzie odpłatność nie jest cechą podstawową. To ułatwia szybkie rozpoznanie w teście.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Ustawa o finansach publicznych (definicje sektora finansów publicznych oraz typy jednostek) – tytuł aktu prawnego

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia do podstaw finansów publicznych i administracji publicznej (działy o sektorze finansów publicznych)
  • Materiały szkolne o jednostkach samorządu terytorialnego i zadaniach własnych gminy
  • Regulaminy przewozu i taryfy lokalnego transportu zbiorowego jako przykład odpłatnych usług publicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego