KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 48.
Który z wymienionych pracowników nie powinien podczas wykonywania swojej pracy używać rękawic?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas toczenia detal i uchwyt obracają się z dużą prędkością.
Rękawice mogą zostać pochwycone i wciągnięte przez element wirujący, co grozi ciężkim urazem dłoni.
Dlatego tokarz przy obsłudze tokarki zwykle nie powinien używać rękawic.

Pełne wyjaśnienie:

W pracy tokarza kluczowym zagrożeniem są ruchy obrotowe detalu, uchwytu i narzędzi. Gdy materiał lub uchwyt wiruje, nawet niewielki fragment rękawicy (luźny mankiet, fałda, nitka) może zostać pochwycony, a następnie gwałtownie wciągnięty między elementy obracające się. Skutkiem są zwykle ciężkie urazy dłoni i przedramienia (szarpnięcie, zmiażdżenie, amputacje).

Dlatego w typowych zasadach BHP dla obróbki skrawaniem przy maszynach wirujących przyjmuje się, że rękawice nie są zalecane podczas bezpośredniej obsługi tokarki (zwłaszcza przy pracy blisko strefy obrotu). Zamiast tego stosuje się inne środki: właściwą odzież roboczą bez luźnych elementów, osłony, prawidłowe ustawienie osłon i narzędzi, używanie narzędzi pomocniczych do usuwania wiórów oraz wyłączanie maszyny przed czynnościami porządkowymi.

  • "Hartownik" – praca często wiąże się z kontaktem z gorącymi elementami/mediami oraz ryzykiem oparzeń, dlatego rękawice ochronne są na tym stanowisku zwykle typowym i uzasadnionym ŚOI (dobrane do temperatury i czynników chemicznych).
  • "Spawacz" – narażenie na wysoką temperaturę, odpryski, promieniowanie i gorący metal. Rękawice spawalnicze stanowią standardową ochronę przed oparzeniami i urazami mechanicznymi.
  • "Odlewnik" – kontakt z gorącymi formami, ciekłym metalem i rozgrzanymi elementami. Rękawice żaroodporne/ochronne są powszechnie stosowane jako ochrona przed temperaturą i odpryskami.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: rękawice pomagają przy zagrożeniach termicznych i wielu mechanicznych, ale mogą szkodzić przy maszynach z elementami wirującymi. W pytaniu jedyną odpowiedzią pasującą do ryzyka "wciągnięcia przez obrót" jest tokarz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przy tokarce detal i uchwyt wirują, więc rękawica może zostać pochwycona i wciągnięta przez element obrotowy. To grozi nagłym szarpnięciem i ciężkimi urazami dłoni. Zamiast rękawic ważniejsze są osłony, dopasowana odzież i bezpieczne procedury.
To sytuacja, gdy obracający się detal, wałek lub uchwyt "łapie" luźny fragment odzieży lub rękawicy i nawija go na siebie. Mechanizm jest szybki i trudny do zatrzymania, dlatego ryzyko urazu jest bardzo wysokie nawet przy pozornie małej prędkości.
Nie. Rękawice dobiera się do konkretnego ryzyka. Przy gorących elementach lub ostrych krawędziach bywają konieczne, ale przy maszynach z elementami wirującymi mogą zwiększać zagrożenie wciągnięcia. Zawsze decyduje ocena ryzyka i instrukcja stanowiskowa.
Najbardziej charakterystyczne jest zagrożenie od ruchu obrotowego: pochwycenie i wciągnięcie odzieży, włosów lub rękawicy przez obracający się detal/uchwyt. Ważne są też wióry i odpryski, dlatego często stosuje się osłony i ochronę oczu.
Typowo stosuje się: dopasowaną odzież bez luźnych części, związane włosy, osłony obrabiarki, prawidłowe ustawienie uchwytu i narzędzia oraz narzędzia pomocnicze do usuwania wiórów. Czynności porządkowe wykonuje się po zatrzymaniu maszyny.
U spawacza dominują zagrożenia termiczne (wysoka temperatura, odpryski, łuk), więc rękawice chronią przed oparzeniem i urazami. U tokarza krytyczne jest ryzyko wciągnięcia przez ruch obrotowy, gdzie rękawica może zadziałać jak "zaczep" i pogorszyć bezpieczeństwo.
Zależy od czynności i instrukcji stanowiskowej. Rękawice mogą być dopuszczalne np. przy przenoszeniu materiału lub pracach poza strefą obrotu, ale nie podczas bezpośredniej obsługi wirującego detalu. Kluczowe jest rozdzielenie pracy "przy obrocie" i "po zatrzymaniu".
Najczęstszy błąd to przekonanie, że rękawice zawsze zwiększają bezpieczeństwo. Drugi błąd to przenoszenie zasad ze spawania/odlewni na obróbkę skrawaniem. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba rozpoznać, czy dominuje ryzyko oparzeń, czy ryzyko pochwycenia przez element ruchomy.
Zwykle pojawiają się słowa: "obracający się", "wirujący", "wał", "uchwyt", "wrzeciono", "tokarka", "wiertarka" lub "elementy ruchome". Jeśli w zadaniu dominuje ruch obrotowy, rękawice często są niewskazane, bo mogą zostać pochwycone.
Ucz się przez mapowanie: zagrożenie → ŚOI. Dla temperatury: rękawice żaroodporne; dla łuku spawalniczego: rękawice spawalnicze; dla odprysków: okulary/przyłbica; dla ruchu obrotowego: unikanie luźnej odzieży i rękawic w strefie obrotu. Ćwicz na przykładach stanowisk.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące zagrożeń mechanicznych (pochwycenie przez elementy ruchome)
  • Instrukcje stanowiskowe i DTR obrabiarek (sekcje: bezpieczeństwo, ŚOI, zakazy)
  • Podstawy technologii obróbki skrawaniem (opis ruchów głównych i posuwowych oraz stref niebezpiecznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego