Moment obrotowy działający na wał napędowy jest wielkością mechaniczną. W praktyce pomiar momentu na wale realizuje się najczęściej pośrednio: wał (lub element pomiarowy w sprzęgle/przetworniku) ulega bardzo małemu odkształceniu skrętnemu, a to odkształcenie zamienia się na sygnał elektryczny.
Odpowiedź "Tensometr." jest poprawna, ponieważ tensometr oporowy jest czujnikiem, którego rezystancja zmienia się pod wpływem rozciągania lub ściskania. Naklejony na odpowiednio ukształtowany element pomiarowy pozwala wykryć naprężenia związane ze skręcaniem, a następnie (np. w układzie mostkowym) przetworzyć je na sygnał napięciowy. To właśnie ta zasada jest klasycznie wykorzystywana w przetwornikach momentu tensometrycznych.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Pozystor." – pozystory (np. PTC/NTC) są elementami, których rezystancja silnie zależy od temperatury. Stosuje się je m.in. do pomiaru temperatury uzwojeń lub zabezpieczeń termicznych, ale nie są podstawowym czujnikiem momentu na wale.
- "Halotron." – halotron (czujnik Halla) reaguje na pole magnetyczne. W napędach wykorzystuje się go do pomiaru prądu, położenia, prędkości obrotowej lub detekcji zębów/znaczników, lecz sam w sobie nie mierzy momentu skręcającego wał.
- "Piezorezystor." – zjawisko piezorezystancji polega na zmianie oporu pod wpływem naprężeń, więc pojęciowo może kojarzyć się z tensometrem. W praktyce jednak w typowych zadaniach egzaminacyjnych i rozwiązaniach przemysłowych moment na wale przypisuje się do tensometru oporowego jako standardowego czujnika odkształceń. Sam termin "piezorezystor" bywa używany szerzej (np. w czujnikach MEMS) i nie jest tu właściwym, jednoznacznym wyborem.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się pomiar momentu/naprężeń/odkształceń, najczęściej właściwą odpowiedzią są rozwiązania tensometryczne (odkształcenie → zmiana rezystancji → sygnał mostka pomiarowego).
