KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 8.
Który z wymienionych sprawdzianów kontrolnych przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia pierścień kontrolny do gwintów, co jest związane z zawodem technika mechanika w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprawdzian pierścieniowy służy do szybkiej kontroli gwintów zewnętrznych (np. na śrubie) metodą przejścia/nieprzejścia. Warianty trzpieniowe częściej kontrolują gwinty wewnętrzne, a tłoczkowe – otwory gładkie. Kontrola płaskości dotyczy powierzchni, nie gwintów.

Pełne wyjaśnienie:

Sprawdzian kontrolny to przyrząd, którym weryfikuje się zgodność elementu z wymaganiami wymiarowo-kształtowymi bez odczytu wartości liczbowej. Najczęściej działa w logice "przechodzi / nie przechodzi" (GO/NO-GO), co pozwala szybko segregować wyroby w produkcji i w montażu.

Odpowiedź "Pierścieniowy do gwintów." jest poprawna, ponieważ sprawdzian pierścieniowy ma postać pierścienia z wykonanym zarysem gwintu wewnątrz. Taki przyrząd nakręca się na gwint zewnętrzny kontrolowanego elementu. Jeśli gwint jest wykonany prawidłowo w dopuszczalnym zakresie, część kontrolna "GO" powinna przejść, a część "NO-GO" nie powinna przejść (zależnie od wykonania sprawdzianu).

Odpowiedź "Tłoczkowy do otworów." jest nieprawidłowa, bo sprawdziany tłoczkowe (wtykowe) stosuje się do kontroli otworów gładkich średnicą, a nie do oceny zarysu gwintu. Konstrukcyjnie mają postać trzpienia/wtyku o określonych średnicach, a nie pierścienia.

Odpowiedź "Trzpieniowy do gwintów." jest nieprawidłowa, ponieważ sprawdzian trzpieniowy do gwintów jest przeznaczony do kontroli gwintów wewnętrznych (np. w nakrętce lub w otworze gwintowanym). Ma zewnętrzny zarys gwintu na trzpieniu, aby mógł wejść w gwintowany otwór, co jest inną funkcją niż sprawdzian pierścieniowy.

Odpowiedź "Płaskości powierzchni." jest nieprawidłowa, bo kontrola płaskości wykonuje się innymi metodami i narzędziami (np. na płycie traserskiej z czujnikiem), a jej przedmiotem jest geometria powierzchni, nie pasowanie gwintu.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać regułę: pierścień kontroluje element zewnętrzny, a trzpień/wtyk kontroluje element wewnętrzny. To skraca czas analizy rysunku i ogranicza pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To przyrząd kontrolny w formie pierścienia z wykonanym gwintem wewnętrznym, używany do oceny gwintów zewnętrznych bez pomiaru liczbowego. W praktyce sprawdza się, czy gwint "przechodzi/nie przechodzi", co pozwala szybko ocenić zgodność wykonania.
Najprościej po kształcie i przeznaczeniu: pierścieniowy ma postać "nakrętki/pierścienia" i nakręca się go na gwint zewnętrzny, a trzpieniowy przypomina "śrubę/trzpień" i wkręca się go w gwint wewnętrzny. Szukaj, czy gwint jest wewnątrz czy na zewnątrz narzędzia.
Bo ich zadaniem jest szybka decyzja jakościowa: element jest zgodny albo niezgodny z tolerancją. W produkcji i montażu skraca to czas kontroli i zmniejsza ryzyko błędów odczytu. Do dokładnych wartości liczbowych używa się innych przyrządów pomiarowych.
Sprawdzian tłoczkowy (wtykowy) służy do kontroli otworów gładkich pod kątem średnicy w granicach tolerancji. Wsuwa się go do otworu: strona "przechodzi" powinna wejść, a "nie przechodzi" nie powinna wejść. Nie jest przeznaczony do oceny zarysu gwintu.
Stosuje się go, gdy trzeba skontrolować gwint wewnętrzny, np. w nakrętce lub w otworze gwintowanym korpusu. Trzpień z gwintem wkręca się w otwór: część "GO" powinna przejść, a "NO-GO" nie. To standardowa kontrola przed montażem zespołu.
Najczęstsze pomyłki to: utożsamienie każdego "okrągłego" elementu z kontrolą otworów, ignorowanie tego, czy gwint jest wewnętrzny czy zewnętrzny, oraz wybór odpowiedzi z hasłem "gwintów" bez sprawdzenia typu sprawdzianu. Pomaga zasada: pierścień–zewnętrzny, trzpień–wewnętrzny.
Zwykle nie, ponieważ sprawdzian pierścieniowy jest projektowany do nakręcania na gwint zewnętrzny. Do gwintów wewnętrznych stosuje się sprawdziany trzpieniowe. W nauce egzaminacyjnej warto trzymać się tej podstawowej klasyfikacji, bo jest najczęściej sprawdzana.
Płaskość dotyczy geometrii powierzchni i sprawdza się ją metodami oceny odchyłek kształtu (np. na płycie pomiarowej). Gwint to zarys śrubowy i jego kontrola dotyczy m.in. skoku, średnic i zarysu współpracy. To inne cechy i inne narzędzia kontrolne.
Ćwicz rozpoznawanie narzędzi po funkcji: co kontroluje (otwór, wałek, gwint) i jak pracuje (wtyk, pierścień, szczęki). Przeglądaj zdjęcia/katalogi sprawdzianów i rozwiązuj krótkie testy "rozpoznaj przyrząd". Ucz się też podstaw GO/NO-GO, bo to często pojawia się w pytaniach.
Kluczowe są: kształt narzędzia (pierścień czy trzpień), miejsce wykonania gwintu (wewnątrz czy na zewnątrz), oraz sposób użycia (nakręcanie vs wkręcanie). Jeśli na rysunku widać pierścień z gwintem w środku, najczęściej chodzi o sprawdzian pierścieniowy do gwintów.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Sprawdzian pierścieniowy służy do szybkiej kontroli gwintów zewnętrznych (np. na śrubie) metodą przejścia/nieprzejścia."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej dla kierunku mechanik-monter
  • Instrukcje stanowiskowe z kontroli jakości (GO/NO-GO) w zakładzie
  • Katalogi narzędzi kontrolnych producentów sprawdzianów (działy: sprawdziany do gwintów i do otworów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego