KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 22.
Który z wymienionych systemów bezpieczeństwa czynnego składa się z agregatu hydraulicznego ze sterownikiem, czujnika prędkości obrotowej kół, czujnika kąta obrotu kierownicy, czujnika obrotu nadwozia wokół osi pionowej i czujnika przyspieszenia poprzecznego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na system stabilizacji toru jazdy (ESC/ESP): wykorzystuje agregat hydrauliczny z modułem sterującym oraz zestaw czujników dynamiki pojazdu (prędkości kół, kąta skrętu kierownicy, prędkości kątowej nadwozia i przyspieszenia poprzecznego). Taki układ pozwala selektywnie dohamowywać koła i stabilizować tor jazdy.

Pełne wyjaśnienie:

Wymienione elementy tworzą typową architekturę systemu stabilizacji toru jazdy (spotykanego w praktyce jako ESC/ESP). Kluczowe są tu nie tylko czujniki prędkości obrotowej kół (wspólne także dla ABS/ASR), ale przede wszystkim czujniki opisujące ruch pojazdu w zakręcie: czujnik kąta obrotu kierownicy, czujnik obrotu nadwozia wokół osi pionowej (tzw. yaw rate) oraz czujnik przyspieszenia poprzecznego. Sterownik porównuje zamiar kierowcy (kąt skrętu) z faktycznym zachowaniem pojazdu (yaw i przyspieszenie) i w razie potrzeby uruchamia agregat hydrauliczny, aby selektywnie zwiększyć ciśnienie hamowania na wybranych kołach. Dzięki temu koryguje podsterowność lub nadsterowność i "prostuje" tor jazdy.

Odpowiedź "Zapobiegania blokowaniu się kół" odnosi się do ABS. ABS bazuje głównie na czujnikach prędkości kół i modulatorze hydraulicznym, ale nie wymaga czujnika kąta skrętu, yaw ani przyspieszenia poprzecznego do swojej podstawowej funkcji.

Odpowiedź "Zapobiegania poślizgowi kół" jest typowa dla ASR/TCS (kontrola trakcji). Układ ten ogranicza buksowanie kół napędzanych (hamowaniem koła i/lub redukcją momentu silnika), jednak do samej kontroli trakcji nie jest charakterystyczny zestaw czujników yaw i przyspieszenia poprzecznego opisany w pytaniu.

Odpowiedź "Adaptacyjnej regulacji prędkości" dotyczy ACC, które jest systemem wspomagania kierowcy opartym głównie o czujniki otoczenia (np. radar/kamera). Nie jest to układ oparty na agregacie hydraulicznym hamulców i czujnikach dynamiki poprzecznej w takim zestawieniu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawiają się jednocześnie: kąt skrętu + yaw + przyspieszenie poprzeczne, niemal zawsze chodzi o stabilizację toru jazdy (ESC/ESP), a nie o samo ABS/ASR.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ESC/ESP to układ, który pomaga utrzymać zamierzony tor jazdy w sytuacjach poślizgu. Porównuje zamiar kierowcy (np. skręt kierownicy) z faktycznym ruchem auta (yaw, przyspieszenie poprzeczne) i może selektywnie przyhamować koła oraz współpracować z układem napędowym.
Najczęściej spotkasz: czujniki prędkości kół (jak w ABS), czujnik kąta skrętu kierownicy, czujnik prędkości kątowej nadwozia wokół osi pionowej (yaw) oraz czujnik przyspieszenia poprzecznego. To zestaw pozwalający ocenić stabilność w zakręcie.
ABS zapobiega blokowaniu kół podczas hamowania i bazuje głównie na prędkości kół oraz modulacji ciśnienia w hamulcach. Stabilizacja toru jazdy dodatkowo analizuje ruch pojazdu w zakręcie (yaw, przyspieszenie poprzeczne, kąt skrętu) i koryguje tor, nawet gdy kierowca nie hamuje mocno.
To czujnik mierzący, jak szybko samochód "obraca się" w płaszczyźnie poziomej (jak w bączku). Dzięki temu sterownik ESC wykrywa nadsterowność i podsterowność oraz decyduje, które koło dohamować, aby ustabilizować auto.
Agregat hydrauliczny (modulator) z elektrozaworami i pompą potrafi niezależnie zwiększać lub zmniejszać ciśnienie hamowania na poszczególnych kołach. W ESC jest wykorzystywany do selektywnego dohamowania koła/osi, aby skorygować tor jazdy i ograniczyć poślizg.
ASR/TCS zwykle wykorzystuje czujniki prędkości kół i współpracę z silnikiem/hamulcami, aby ograniczać buksowanie kół napędzanych. ESC często obejmuje funkcje ASR, ale rozpoznasz je po dodatkowych czujnikach: kąta skrętu, yaw i przyspieszenia poprzecznego.
Najczęściej podczas gwałtownych manewrów, na śliskiej nawierzchni lub w zakręcie, gdy auto zaczyna jechać inaczej niż "chce" kierowca (np. ucieka przodem lub tyłem). Wtedy układ może przyhamować jedno lub kilka kół, by przywrócić stabilność.
Czujnik kąta skrętu mówi sterownikowi, jaki tor jazdy zamierza kierowca. Bez tej informacji trudno ocenić, czy auto zachowuje się prawidłowo w zakręcie. Dlatego jego obecność w opisie często odróżnia ESC/ESP od układów typu ABS.
Najczęściej: świecąca kontrolka ESC/ESP, zapisane kody usterek czujników (kąta skrętu, yaw, przyspieszeń), brak działania funkcji stabilizacji w poślizgu oraz czasem ograniczenie momentu silnika. Po naprawach geometrii bywa potrzebna kalibracja czujników.
Naucz się rozpoznawać układ po "wyróżniku": ABS = brak blokowania (głównie prędkości kół), ASR/TCS = brak buksowania (prędkości kół + silnik/hamulec), ESC/ESP = stabilizacja toru (kąt skrętu + yaw + przyspieszenie poprzeczne + modulator). Rób też porównawcze fiszki.
info

Statystycznie 27% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Taki układ pozwala selektywnie dohamowywać koła i stabilizować tor jazdy."

Źródła:

  • Bosch Mobility Solutions – "ESP (Electronic Stability Program)" (opis działania i czujników), https://www.bosch-mobility.com/en/solutions/safety/esp/ - dostęp: 2026-02-27
  • Continental – "Electronic Stability Control (ESC)" (przegląd funkcji i elementów systemu), https://www.continental-automotive.com/en-gl/Passenger-Cars/Chassis-Safety/Braking-Systems/Electronic-Stability-Control - dostęp: 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe producentów (Bosch/Continental) dotyczące ESC/ESP
  • Podręczniki z podstaw układów hamulcowych i systemów stabilizacji pojazdu dla techników
  • Instrukcje serwisowe i procedury kalibracji czujników (np. kąt skrętu) w dokumentacji producenta pojazdu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego