KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 40.
Który z wymienionych typ wykresu służy do przedstawienia wyników przemieszczeń obiektu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyniki przemieszczeń są wartościami liczbowymi porównywanymi między punktami kontrolnymi lub epokami. Wykres słupkowy przedstawia każdą wartość jako osobny słupek, dzięki czemu łatwo porównać wielkości przemieszczeń. Kołowy pokazuje udziały, a warstwowy i powierzchniowy nie są typowe dla przemieszczeń punktowych.

Pełne wyjaśnienie:

W monitoringu przemieszczeń w geodezji analizuje się zmiany położenia obiektu lub jego punktów kontrolnych w czasie (np. w mm lub cm). Najczęściej są to dane w postaci szeregu wartości dla wielu punktów (reperów, znaków) albo dla kolejnych epok pomiarowych.

Wykres słupkowy jest do tego szczególnie przydatny, bo każdy słupek może reprezentować jedną wartość przemieszczenia: dla konkretnego punktu lub konkretnej epoki. Taka forma pozwala szybko porównać, które punkty "pracują" najbardziej, gdzie pojawiają się większe odchyłki i czy zmiany rosną czy maleją. Dlatego w praktyce raportowania wyników (np. dla budynków, mostów, tam, tuneli czy osuwisk) wykres słupkowy bywa standardową, czytelną wizualizacją.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Wykres kołowy służy do prezentacji struktury całości (udziałów/procentów), np. udziału klas użytków gruntowych. Nie pokazuje dobrze bezwzględnych wartości przemieszczeń i ich porównania między punktami.
  • Wykres warstwowy akcentuje sumowanie lub "narastanie" składowych. Dla przemieszczeń punktowych zwykle nie jest to podstawowy sposób prezentacji, bo utrudnia jednoznaczne porównanie pojedynczych wartości.
  • Wykres powierzchniowy opisuje rozkład na powierzchni (ciągłej), a przemieszczenia w monitoringu są często analizowane jako wartości w dyskretnych punktach kontrolnych. Taki wykres jest rzadziej stosowany i łatwo wprowadza w błąd, sugerując ciągłość danych.

W praktyce spotyka się też wykresy liniowe (serie czasowe) czy wektorowe (kierunek i wielkość), ale wśród podanych opcji najbardziej właściwy do przedstawienia wielkości przemieszczeń jest wykres słupkowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Monitoring przemieszczeń to cykliczne pomiary geodezyjne, które mają wykryć, czy obiekt (np. budynek, most, skarpa) zmienia położenie w czasie. Wynikiem są zwykle wartości przemieszczeń w punktach kontrolnych dla kolejnych epok pomiarowych, prezentowane w tabelach i na wykresach.
Wykres słupkowy pokazuje pojedyncze wartości liczbowe jako słupki. W monitoringu przemieszczeń słupek może oznaczać przemieszczenie w konkretnym punkcie kontrolnym albo w danej epoce. Dzięki temu łatwo porównać, gdzie przemieszczenia są największe i jak rozkładają się między punktami.
Wykres kołowy jest przeznaczony do udziałów części w całości (np. procentowy udział kategorii). Przemieszczenia to wartości bezwzględne (np. mm), które porównuje się między punktami lub w czasie. Koło utrudnia takie porównania i łatwo prowadzi do błędnej interpretacji.
Wykres słupkowy pokazuje niezależne słupki dla kategorii (punktów/epok). Wykres warstwowy (skumulowany) dzieli słupek na "warstwy" i podkreśla sumę składowych. Dla przemieszczeń punktowych najczęściej potrzebujesz porównania pojedynczych wartości, więc wybierasz słupkowy.
Wykres liniowy jest przydatny, gdy chcesz pokazać przebieg przemieszczenia w czasie dla jednego punktu lub kilku punktów (serie czasowe). Linia dobrze ujawnia trend i skoki między epokami. W tym pytaniu nie ma jednak opcji "liniowy", więc spośród podanych wybiera się wykres słupkowy.
Duży słupek oznacza większą wartość przemieszczenia w danym punkcie albo w danej epoce. W praktyce porównuje się go z innymi punktami, z progiem alarmowym (jeśli jest przyjęty w projekcie) oraz z poprzednimi epokami. Ważne jest też, czy słupek opisuje kierunek (znak) czy samą wartość bezwzględną.
Zwykle rzadziej. Wykres powierzchniowy sugeruje ciągły rozkład wartości na obszarze, a w monitoringu przemieszczeń często masz dane dyskretne z punktów kontrolnych. Takie przedstawienie może być mylące, jeśli nie masz gęstej siatki punktów i odpowiedniej interpolacji.
Najczęściej monitoruje się obiekty, dla których ruchy mogą świadczyć o zagrożeniu lub wpływie robót: budynki, mosty, zapory, tunele, skarpy i osuwiska. Pomiary prowadzi się na punktach kontrolnych, a wyniki zestawia w tabelach oraz czytelnych wykresach porównawczych.
Częsty błąd to wybór wykresu kołowego "bo wygląda prosto" albo powierzchniowego "bo dotyczy przestrzeni". Warto zapamiętać: przemieszczenia to porównanie wartości liczbowych między punktami/epokami, więc najczęściej najlepiej sprawdza się słupek (lub linia, gdy jest w opcjach).
Ćwicz rozpoznawanie, jaki typ danych masz w zadaniu: udziały, porównanie kategorii, trend w czasie czy rozkład przestrzenny. Następnie dobierz wykres: kołowy do udziałów, słupkowy do porównania wartości, liniowy do trendu, a mapy/izolinie do zjawisk przestrzennych. Pomaga też analiza przykładowych raportów.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wyniki przemieszczeń są wartościami liczbowymi porównywanymi między punktami kontrolnymi lub epokami.

Źródła:

  • Esri ArcGIS Pro Documentation: "Bar chart" (Charts) – opis zastosowania wykresu słupkowego do porównywania wartości w kategoriach, https://pro.arcgis.com/en/pro-app/latest/help/analysis/geoprocessing/charts/bar-chart.htm - dostęp 2026-02-24
  • Microsoft Support: "Create a chart from start to finish" – ogólne zastosowania typów wykresów (m.in. kolumnowy/słupkowy do porównywania wartości), https://support.microsoft.com/en-us/office/create-a-chart-from-start-to-finish-0baf3996-0b2e-4d1a-9a4a-7b5f5f2a2f43 - dostęp 2026-02-24

Materiały:

  • Dokumentacje i przykładowe raporty z monitoringu przemieszczeń (prace dyplomowe/opracowania uczelniane)
  • Instrukcje obsługi oprogramowania GIS/CAD dotyczące tworzenia wykresów (diagramów) dla atrybutów
  • Materiały dydaktyczne z geodezyjnych pomiarów przemieszczeń i odkształceń (skrypty uczelniane)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego