KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 40.
Który z wymienionych wydatków w gminie jest wydatkiem majątkowym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydatek majątkowy dotyczy tworzenia lub ulepszania majątku trwałego gminy, czyli ma charakter inwestycyjny (np. budowa nowej infrastruktury).
"Wydatek na budowę obwodnicy" zwiększa zasób infrastruktury drogowej, dlatego jest wydatkiem majątkowym. Pozostałe propozycje to typowe koszty bieżącego utrzymania lub zakupów eksploatacyjnych.

Pełne wyjaśnienie:

W budżecie gminy (jednostki samorządu terytorialnego) kluczowe jest rozróżnienie wydatków bieżących i wydatków majątkowych. Pytanie sprawdza, czy potrafisz rozpoznać wydatek o charakterze inwestycyjnym, czyli taki, który prowadzi do powstania nowego składnika majątku lub zwiększenia wartości istniejącego majątku trwałego.

"Wydatek na budowę obwodnicy." jest wydatkiem majątkowym, ponieważ budowa drogi (obwodnicy) to inwestycja infrastrukturalna. Jej efektem jest powstanie/rozbudowa środka trwałego (infrastruktury drogowej), który będzie służył mieszkańcom przez wiele lat. Taki wydatek nie jest kosztem "codziennego funkcjonowania", tylko nakładem na majątek.

Pozostałe odpowiedzi odpowiadają typowym wydatkom bieżącym:

  • "Wydatek na utrzymanie zieleni." obejmuje zwykle pielęgnację, koszenie, podlewanie, usługi porządkowe. To czynności eksploatacyjne, które podtrzymują stan istniejących terenów, ale zasadniczo nie tworzą nowego majątku trwałego.
  • "Wydatek na oświetlenie ulic." w takim brzmieniu kojarzy się przede wszystkim z kosztami energii i bieżącej obsługi (opłaty, konserwacje). To wydatki potrzebne do bieżącego działania infrastruktury, a nie jej wytworzenia. (Uwaga: w praktyce inwestycja w nowe latarnie mogłaby być majątkowa, ale tu wskazano ogólnie "oświetlenie", czyli typowy koszt bieżący.)
  • "Wydatek na zakup towarów i usług." to klasyczna kategoria wydatków bieżących: materiały biurowe, usługi sprzątania, usługi informatyczne, szkolenia, drobne zakupy eksploatacyjne. Co do zasady nie tworzą one nowego majątku trwałego gminy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz sformułowania typu budowa, rozbudowa, inwestycja, częściej będziesz myśleć o wydatkach majątkowych. Gdy pojawiają się słowa utrzymanie, opłaty, energia, zakup usług, zwykle chodzi o wydatki bieżące. Zawsze jednak warto zadać sobie pytanie: czy powstaje/rośnie majątek trwały?

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydatki majątkowe to wydatki inwestycyjne związane z tworzeniem, zakupem lub ulepszaniem majątku trwałego gminy (np. budowa lub rozbudowa infrastruktury). Ich efekt ma służyć przez lata, a nie tylko pokrywać bieżące funkcjonowanie urzędu czy usług komunalnych.
Zadaj sobie pytanie: czy powstaje nowy składnik majątku lub rośnie wartość majątku trwałego? Jeśli tak, to zwykle wydatek majątkowy. Jeśli to utrzymanie, energia, opłaty, usługi, materiały eksploatacyjne – najczęściej wydatek bieżący.
Budowa obwodnicy to inwestycja infrastrukturalna. Jej rezultatem jest powstanie lub rozbudowa trwałego elementu majątku gminy (drogi), który będzie wykorzystywany przez długi czas. To typowy przykład wydatku majątkowego, bo zwiększa zasób infrastruktury.
Najczęściej tak, bo obejmuje koszenie, pielęgnację, porządki i usługi utrzymaniowe, które nie tworzą nowego majątku. W praktyce inwestycyjne działania (np. stworzenie nowego parku jako zadanie inwestycyjne) mogą mieć charakter majątkowy, ale samo "utrzymanie zieleni" to typowa bieżąca eksploatacja.
W typowych pytaniach egzaminacyjnych "oświetlenie ulic" oznacza koszty energii i bieżącej obsługi, więc jest bieżące. Majątkowe byłoby raczej wykonanie nowej instalacji lub rozbudowa sieci oświetlenia jako inwestycja. Na teście liczy się kontekst i słowa-klucze.
To kategoria wydatków bieżących związanych z codziennym funkcjonowaniem jednostki: materiały biurowe, środki czystości, usługi serwisowe, drobne wyposażenie, usługi zewnętrzne. Zwykle nie prowadzi do wytworzenia środka trwałego, więc nie jest wydatkiem majątkowym.
Najczęściej są to: budowa, rozbudowa, przebudowa, inwestycja, modernizacja (w znaczeniu zwiększenia wartości), zakup inwestycyjny. W praktyce oznaczają one tworzenie/ulepszanie infrastruktury lub majątku trwałego.
Częsty błąd to uznawanie każdego dużego kosztu za majątkowy (np. wysokie rachunki za energię). Drugi błąd to mylenie utrzymania z inwestycją: konserwacja i opłaty są bieżące, a budowa lub trwałe ulepszenie majątkowe. Pomaga pytanie: "czy powstaje trwały efekt?"
Gdy chodzi o utrzymanie (np. bieżące prace eksploatacyjne, sprzątanie, działania porządkowe), zwykle jest to wydatek bieżący. Gdy jest to budowa nowego odcinka, rozbudowa lub inwestycja zwiększająca wartość infrastruktury, wtedy ma charakter majątkowy.
Ćwicz rozpoznawanie kategorii wydatków na przykładach: administracja, oświata, drogi, gospodarka komunalna. Zrób listę typowych wydatków bieżących (energia, usługi, utrzymanie) i majątkowych (budowa, inwestycje). Na egzaminie szukaj w treści słów wskazujących na inwestycję.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Wydatek majątkowy dotyczy tworzenia lub ulepszania majątku trwałego gminy, czyli ma charakter inwestycyjny (np. budowa nowej infrastruktury)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z finansów publicznych dla administracji (część: budżet JST, wydatki bieżące i majątkowe)
  • Materiały szkolne dotyczące gospodarki finansowej gminy oraz podstaw rachunkowości budżetowej
  • Ćwiczenia z klasyfikowania przykładowych wydatków JST na bieżące i majątkowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego