KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 22.
Który zapis rozpoznania jest zgodny z przedstawionym na rysunku diagramem zębowym w karcie wizyty pacjentki?
Ilustracja przedstawia ekran programu komputerowego używanego w gabinecie stomatologicznym, służącego do zarządzania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny zapis musi jednocześnie wskazać właściwą ćwiartkę i ząb ("górny prawy drugi trzonowiec", "dolny lewy drugi trzonowiec") oraz typ oznaczenia na diagramie: leczenie kanałowe dla jednego zęba i wypełnienie na dwóch powierzchniach (okluzyjnej i dystalnej) dla drugiego. Inne odpowiedzi mylą stronę lub powierzchnie.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest dokładne dopasowanie opisu słownego do oznaczeń widocznych na diagramie zębowym. Poprawna odpowiedź łączy trzy elementy: (1) lokalizację zęba (szczęka/żuchwa oraz prawa/lewa strona pacjentki), (2) rodzaj zabiegu (np. leczenie kanałowe), (3) zakres wypełnienia, czyli które powierzchnie korony są objęte wypełnieniem.

Odpowiedź "Górny prawy drugi trzonowiec leczony kanałowo, dolny lewy drugi trzonowiec wypełniony na powierzchni okluzyjnej i dystalnej." jest poprawna, ponieważ odzwierciedla komplet informacji wymagany w dokumentacji: wskazuje konkretny trzonowiec w szczęce po prawej stronie oraz odnotowuje leczenie endodontyczne, a dodatkowo opisuje wypełnienie w żuchwie po stronie lewej na dwóch powierzchniach, w tym na okluzyjnej (żującej) i dystalnej (od strony dalszej od linii pośrodkowej łuku zębowego).

Pozostałe odpowiedzi są błędne typowo z trzech powodów:

  • Zamiana stron (prawy/lewy) lub łuków (góra/dół) – to częsty błąd wynikający z odwrócenia perspektywy (patrzenie "od przodu" zamiast zgodnie z zapisem dla pacjenta).
  • Zamiana powierzchni wypełnienia – szczególnie mylą się powierzchnie mezjalna i dystalna. Mezjalna leży bliżej linii pośrodkowej łuku, dystalna dalej. Jeśli diagram wskazuje dystalną, zapis z mezjalną jest niezgodny.
  • Niedopasowanie rodzaju oznaczenia – np. wskazanie leczenia kanałowego w innym zębie niż pokazuje diagram lub opis wypełnienia inną parą powierzchni.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal ćwiartkę i numer zęba, dopiero potem analizuj szczegóły (kanałowe vs wypełnienie i które powierzchnie). To ogranicza ryzyko, że poprawny opis powierzchni zostanie przypisany do niewłaściwego zęba.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prawa/lewa strona odnosi się do pacjenta, nie do osoby patrzącej na kartę. Pomaga wyobrażenie, że stoisz za głową pacjenta. Najpierw ustal szczękę (góra) i żuchwę (dół), a potem stronę zgodnie z konwencją używaną w danym diagramie.
"Drugi trzonowiec" to siódmy ząb licząc od linii pośrodkowej w danym kwadrancie uzębienia stałego. W praktyce jest to ząb położony za pierwszym trzonowcem, a przed (ewentualnym) trzecim trzonowcem, czyli "ósemką".
Powierzchnia okluzyjna (często opisywana też jako żująca) to część korony zęba trzonowego lub przedtrzonowego, która kontaktuje się z zębami przeciwstawnymi podczas zwarcia. To właśnie na niej często powstaje próchnica bruzd.
Powierzchnia mezjalna leży bliżej linii pośrodkowej łuku zębowego (w kierunku siekaczy), a dystalna dalej od tej linii (w kierunku zębów tylnych). W zadaniach testowych to typowa pułapka, bo łatwo je zamienić.
W wielu materiałach dydaktycznych te określenia są używane zamiennie dla zębów bocznych. Na egzaminie najważniejsze jest, aby rozumieć, że chodzi o tę samą funkcjonalną powierzchnię kontaktu w zwarciu i dopasować ją do oznaczenia w diagramie.
Zwykle leczenie kanałowe jest zaznaczane symbolem/kolorem odnoszącym się do kanałów korzeniowych lub wnętrza zęba, a nie tylko do powierzchni korony. Dokładny znak zależy od wzoru karty, dlatego trzeba znać legendę stosowaną w danej dokumentacji.
Ponieważ zapis ma być jednoznaczny klinicznie: wypełnienie na dwóch powierzchniach (np. okluzyjnej i dystalnej) oznacza inny zakres pracy i inną ocenę niż wypełnienie okluzyjno-mezjalne. To wpływa na plan leczenia, kontrolę i rozliczenia procedur.
  1. Ustal łuk: szczęka czy żuchwa.
  2. Ustal stronę pacjenta: prawa/lewa.
  3. Zidentyfikuj ząb: np. drugi trzonowiec.
  4. Odczytaj typ oznaczenia: kanałowe czy wypełnienie.
  5. Jeśli wypełnienie: wypisz dokładne powierzchnie.
Najczęstszy błąd to automatyczne kojarzenie "mezjalny = lewy/prawy" bez odniesienia do linii pośrodkowej. Drugi błąd to pomijanie, że opis dotyczy dwóch powierzchni, i odczyt tylko jednej. Pomaga zasada: mezjalna bliżej "środka", dystalna dalej.
"Leczony kanałowo" dotyczy terapii endodontycznej wewnątrz zęba (kanały korzeniowe). "Wypełniony" odnosi się do odbudowy ubytku w koronie na określonych powierzchniach. To różne procedury i w diagramie zwykle mają różne symbole, dlatego nie można ich traktować zamiennie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że inne odpowiedzi mylą stronę lub powierzchnie.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Notacja FDI (system dwucyfrowy) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Notacja_FDI (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): Dental notation systems (FDI World Dental Federation notation) – https://en.wikipedia.org/wiki/Dental_notation_systems (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): Ząb (opis powierzchni i anatomii) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C4%85b (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Atlas anatomiczny zębów i powierzchni zęba (materiały dydaktyczne szkoły medycznej)
  • Podręcznik do asysty stomatologicznej z rozdziałem o dokumentacji medycznej i diagramie zębowym
  • Ćwiczenia z odczytu kart pacjenta: zadania z zaznaczaniem wypełnień i leczenia kanałowego na schematach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego