Scalenie i podział mają prowadzić do racjonalnego ukształtowania działek oraz poprawy ich funkcjonalności (m.in. dostępności i możliwości zagospodarowania). Służebności gruntowe są prawami obciążającymi nieruchomość, zwykle ustanawianymi w celu zapewnienia korzystania z innej nieruchomości (np. dojazdu, przechodu, przejazdu, przeprowadzenia mediów). W toku zmian granic i układu działek część służebności może przestać być potrzebna albo może być możliwe osiągnięcie tego samego celu innymi rozwiązaniami projektowymi.
Dlatego poprawna zasada postępowania brzmi: "Dążyć do zniesienia zbędnych służebności." Oznacza to, że w projekcie należy analizować, które służebności są nadal konieczne po projektowanych zmianach, a które stały się nadmiarowe (np. dlatego, że zaprojektowano nowy układ dojazdów, wydzielono drogi lub zmieniły się relacje sąsiedztwa). Usuwanie zbędnych obciążeń porządkuje stan prawny, zmniejsza ryzyko sporów oraz zwiększa przejrzystość i wartość użytkową nieruchomości.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe jako ogólna zasada?
- "Koniecznie zaprojektować nowe służebności." – nowe służebności projektuje się tylko wtedy, gdy są potrzebne do zapewnienia prawidłowego korzystania z nieruchomości. Nie jest to cel sam w sobie.
- "Zachować wszystkie istniejące wcześniej służebności." – podejście automatyczne ignoruje fakt, że po scaleniu i podziale przebieg i potrzeba służebności mogą się zmienić; utrwalanie wszystkich może prowadzić do zbędnych ograniczeń.
- "Wydzielić drogi w przebiegu istniejących służebności." – drogi mogą być elementem rozwiązania komunikacyjnego, ale nie zawsze powinny pokrywać się z historycznym przebiegiem służebności; to nie jest uniwersalna reguła postępowania ze służebnościami.
Na egzaminie warto zapamiętać: w projekcie scalenia i podziału analizuje się obciążenia i pozostawia tylko te, które są niezbędne, dążąc do eliminacji zbędnych.
