W statystyce opisowej wskaźniki dzieli się m.in. na:
- miary położenia (tendencji centralnej) – informują, jaka jest wartość "typowa" dla zbioru danych,
- miary rozproszenia (zróżnicowania) – informują, jak bardzo dane są "rozrzucone" wokół wartości typowej.
Bezwzględne zróżnicowanie oznacza, że wynik miary jest wyrażony w tych samych jednostkach co badana cecha (np. dni, zł, liczba osób). Taką miarą jest odchylenie standardowe, które opisuje przeciętną skalę odchyleń wartości od średniej (w sensie statystycznym).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Wskaźnik natężenia – służy do opisu intensywności zjawiska (relacji typu "na 1 mieszkańca", "na 1000 osób", "na km²"), a nie do pomiaru rozproszenia pojedynczej cechy w zbiorze.
- Średnia arytmetyczna – to miara położenia: podaje przeciętny poziom cechy, ale nie mówi, czy wyniki są podobne do siebie, czy bardzo zróżnicowane.
- Dominanta – również miara położenia: wskazuje najczęściej występującą wartość, lecz nie opisuje rozrzutu danych.
W praktyce (np. w analizach urzędowych) odchylenie standardowe pomaga ocenić, czy wyniki procesu są stabilne: małe odchylenie oznacza podobne wartości, a duże – znaczne zróżnicowanie obserwacji.
