Stół krzyżowy jest zespołem mechanicznym stosowanym m.in. w obrabiarkach i przyrządach pozycjonujących, którego cechą kluczową jest możliwość dwukierunkowego, wzajemnie prostopadłego przesuwu. Typowo składa się z dwóch sanek/stołów ułożonych "jeden na drugim", poruszających się po prowadnicach, a przesuw realizuje się pokrętłami lub napędami przez śruby pociągowe. Dlatego, gdy na rysunku widać element o budowie sanek z dwiema osiami regulacji położenia, właściwą identyfikacją jest stół krzyżowy.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Imadło do rur to przyrząd zaciskowy przeznaczony do chwytania elementów rurowych. Jego cechą jest szczękowy, zwykle półokrągły profil i mechanizm zacisku, a nie układ prowadnic umożliwiający precyzyjny przesuw w dwóch osiach.
- Imak narzędziowy jest elementem służącym do mocowania noża/narzędzia (np. w tokarce). Rozpoznaje się go po gnieździe/uchwycie narzędzia i mechanizmie docisku lub szybkiej wymiany, a nie po konstrukcji przypominającej dwie osie posuwu stołu.
- Podtrzymka ruchoma (związana z obróbką na tokarce) służy do podparcia długich, wiotkich przedmiotów w trakcie toczenia. Ma rolki lub szczęki podpierające detal i współpracuje z suportem, ale nie jest stołem pozycjonującym w układzie X–Y.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach "co pokazano na rysunku?" szukaj funkcji wynikającej z budowy. Dwie prostopadłe drogi ruchu i charakterystyczne sanki/prowadnice zwykle oznaczają stół krzyżowy, a elementy zaciskowe lub podpierające mają zupełnie inne cechy konstrukcyjne.
