W toczeniu podany wzór opisuje teoretyczną (geometryczną) chropowatość Rzt wynikającą z kształtu śladu ostrza i wartości posuwu:
Rzt = f2 / (8r)
Kluczowe są dwie zależności:
- f występuje jako f2, więc nawet niewielkie zwiększenie posuwu powoduje wyraźny wzrost Rzt.
- r jest w mianowniku, więc większy promień ostrza (większe zaokrąglenie naroża) zmniejsza teoretyczną chropowatość.
Aby uzyskać najmniejszą wartość Rzt, wybieramy z odpowiedzi kombinację: najmniejsze f oraz największe r.
Wśród podanych wariantów najmniejszy posuw to 0,1 mm/obr (występuje w dwóch odpowiedziach), a największy promień to 0,6 mm (również w dwóch odpowiedziach). Tylko jedna odpowiedź łączy oba te warunki: r = 0,6 mm, f = 0,1 mm/obr.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- r = 0,4 mm, f = 0,2 mm/obr – ma większy posuw (f jest podniesione do kwadratu) i mniejszy promień; oba czynniki zwiększają Rzt.
- r = 0,4 mm, f = 0,1 mm/obr – ma korzystny mały posuw, ale mniejszy promień r niż 0,6 mm, więc wynik będzie większy niż dla r = 0,6 mm.
- r = 0,6 mm, f = 0,2 mm/obr – ma korzystny większy promień, ale posuw jest dwukrotnie większy; przez składnik f2 daje istotnie większą wartość Rzt.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu podany jest wzór, najpierw sprawdź, które zmienne są w liczniku/mianowniku i czy występują w potędze. Pozwala to szybko wskazać kierunek wpływu parametrów, a dopiero potem ewentualnie liczyć wartości liczbowe.
