Glikokortykosteroidy (GKS) to leki o silnym działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym. Ich działania niepożądane wynikają głównie z: wpływu na metabolizm (gospodarkę węglowodanową, lipidową i białkową), wpływu na układ odpornościowy oraz efektów ogólnoustrojowych przy większych dawkach i dłuższym stosowaniu.
Odpowiedź "Niedociśnienie tętnicze." jest właściwa, ponieważ niedociśnienie nie należy do typowych działań niepożądanych terapii glikokortykosteroidami. W praktyce klinicznej częściej zwraca się uwagę na możliwość wzrostu ciśnienia tętniczego (m.in. przez retencję sodu i wody oraz zmiany w regulacji naczyniowej), a nie na jego spadek.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne (czyli opisują działania możliwe do zaobserwowania):
- "Otyłość." – GKS mogą sprzyjać przyrostowi masy ciała, zmianom rozmieszczenia tkanki tłuszczowej oraz zwiększeniu apetytu. Jest to jeden z klasycznych, często omawianych problemów przy przewlekłej terapii.
- "Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy." – w praktyce łączy się stosowanie steroidów z ryzykiem dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego; ryzyko może być szczególnie istotne przy współistniejących czynnikach ryzyka lub terapii skojarzonej (np. z lekami drażniącymi błonę śluzową).
- "Częste infekcje wirusowe, bakteryjne, grzybicze." – immunosupresyjne działanie GKS zwiększa podatność na zakażenia, może też maskować objawy zapalenia (np. gorączkę), co jest ważne w rozmowie z pacjentem w aptece.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się kierunek zmiany ciśnienia, warto pamiętać, że typowe działania GKS częściej prowadzą do problemów typu "zatrzymanie płynów / wzrost ciśnienia", a nie do niedociśnienia. Jednocześnie zawsze myśl o tym, że częstość i nasilenie działań niepożądanych zależą od dawki, czasu leczenia i drogi podania.
