KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 19.
Którym niezbędnym środkiem ochrony indywidualnej powinien być zabezpieczony górnik podczas wykonywania obrywki ręcznej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obrywka ręczna wiąże się z ryzykiem nagłych odprysków skały i drobnych odłamków spadających z rejonu stropu lub ociosów. Najbardziej bezpośrednio narażone są oczy, dlatego niezbędnym ŚOI są okulary ochronne. Maska, ochronniki słuchu i szelki dotyczą innych, nie dominujących tu zagrożeń.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas obrywki ręcznej górnik usuwa luźne fragmenty skał ze stropu lub ociosów. Taka czynność jest szczególnie niebezpieczna, ponieważ odłamek może oderwać się nagle, zmienić tor lotu i uderzyć w twarz. Dlatego kluczowym, "niezbędnym" środkiem ochrony indywidualnej w tym kontekście jest ochrona oczu w postaci okularów ochronnych.

Odpowiedź "Okularami ochronnymi" jest poprawna, bo minimalizuje ryzyko urazu gałki ocznej i powiek spowodowanego odpryskami, pyłem wtórnym i drobnymi cząstkami skalnymi. W praktyce jest to typowy dobór ŚOI: zagrożenie mechaniczne (odprysk) → ochrona oczu.

Pozostałe propozycje nie spełniają kryterium "niezbędnego" środka dla tej pracy:

  • "Maską przeciwpyłową" – ochrona dróg oddechowych jest istotna przy zapyleniu, ale w obrywce najpilniejsze jest ryzyko mechanicznego urazu oczu. Sama maska nie zabezpiecza oczu przed odłamkami.
  • "Ochronnikami słuchu" – przy obrywce ręcznej hałas bywa obecny, jednak nie jest to podstawowe zagrożenie wynikające z mechanizmu pracy; ochronniki słuchu nie chronią przed odpryskami.
  • "Szelkami bezpieczeństwa" – dotyczą ochrony przed upadkiem z wysokości w pracach na wysokości lub w systemach asekuracji. Typowa obrywka ręczna w wyrobisku nie jest z definicji pracą wymagającą szelek i nie rozwiązuje głównego ryzyka (odpryski).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy ŚOI, najpierw nazwij konkretne zagrożenie dla danej czynności (tu: odpryski/odłamki), a dopiero potem dobierz ochronę dla narządu najbardziej narażonego (tu: oczy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obrywka ręczna to ręczne usuwanie luźnych fragmentów skał ze stropu lub ociosów, aby zapobiec ich samoczynnemu odpadaniu. Celem jest poprawa bezpieczeństwa w miejscu pracy. Podczas tej czynności powstaje ryzyko odprysków i spadania drobnych odłamków.
Największe ryzyko wynika z nagłych odprysków i odłamków, które mogą uderzyć w twarz podczas podważania lub opukiwania skały. Oczy są szczególnie wrażliwe na urazy mechaniczne, dlatego okulary ochronne ograniczają ryzyko poważnego uszkodzenia wzroku nawet przy niewielkich cząstkach.
Typowe zagrożenia to: odpryski i spadanie odłamków, pył wtórny, uderzenie narzędziem przy poślizgu oraz miejscowe pogorszenie widoczności. W zależności od warunków mogą dojść hałas i wibracje, ale w samym doborze "niezbędnego" ŚOI kluczowe są zagrożenia mechaniczne dla oczu.
Nie. Maska przeciwpyłowa chroni drogi oddechowe, ale nie zabezpiecza oczu przed uderzeniem odłamka ani przed wpadnięciem drobiny pod powiekę. Przy obrywce ręcznej mechanizm urazu jest inny niż przy typowym zapyleniu, dlatego okulary i maska pełnią różne funkcje.
Ochronniki słuchu dobiera się, gdy dominującym zagrożeniem jest hałas (np. przy pracy maszyn, urządzeń udarowych lub w strefach o wysokim poziomie dźwięku). Okulary dobiera się, gdy kluczowe są odpryski i cząstki stałe. W praktyce często stosuje się kilka ŚOI równocześnie, ale "niezbędny" zależy od zagrożenia.
Najczęściej w rejonie stropu i ociosów, gdy luźny fragment jest podważany lub uderzany narzędziem. Odprysk może polecieć w stronę pracownika, bo nie zawsze da się przewidzieć kierunek pęknięcia skały. To właśnie ten mechanizm uzasadnia obowiązek ochrony oczu.
Najpierw identyfikuje się zagrożenia (mechaniczne, pyłowe, hałasowe, chemiczne, upadek z wysokości), potem dobiera ŚOI do narządu najbardziej narażonego. Na egzaminie pomaga schemat: zagrożenie → skutek → ochrona. Dla obrywki: odprysk → uraz oka → okulary ochronne.
Nie. Szelki bezpieczeństwa stosuje się głównie w sytuacjach ryzyka upadku z wysokości lub potrzeby asekuracji (np. przy pracach na podestach, w szybikach, przy zabezpieczeniach wymagających wpięcia). W typowej obrywce ręcznej podstawowym ryzykiem są odłamki, więc szelki nie są "niezbędnym" ŚOI dla tej czynności.
Częsty błąd to wybór ŚOI kojarzonego ogólnie z górnictwem (np. maska lub ochronniki słuchu) bez analizy konkretnego zadania. Inny błąd to mylenie ochrony przed pyłem z ochroną przed odpryskami. Najlepsza strategia: wskazać dominujące zagrożenie z treści pytania i dopasować do niego ochronę.
Warto uczyć się poprzez mapowanie: czynność (np. obrywka, wiercenie, transport) → zagrożenie → ŚOI. Pomaga też przegląd instrukcji stanowiskowych i ćwiczenie krótkich scenariuszy "co może pójść źle". Na egzaminie szukaj słów-kluczy typu "odpryski", "pył", "hałas", "upadek".
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Obrywka ręczna wiąże się z ryzykiem nagłych odprysków skały i drobnych odłamków spadających z rejonu stropu lub ociosów."

Materiały:

  • Instrukcje BHP zakładowe dotyczące obrywki i robót przygotowawczych (materiały wewnętrzne kopalni)
  • Materiały szkoleniowe z doboru środków ochrony indywidualnej w górnictwie
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (akty wykonawcze i instrukcje branżowe dostępne w zakładzie pracy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego