KWALIFIKACJA MEP1 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 18.
Którym przyrządem umieszczonym na płycie pomiarowej dokonano pomiaru części przedstawionej na ilustracji oznaczonej strzałką?
Ilustracja przedstawia wysokościomierz suwmiarkowy umieszczony na płycie pomiarowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na płycie pomiarowej do wyznaczania wymiaru w kierunku pionowym (od płaszczyzny bazowej płyty do mierzonej powierzchni detalu) stosuje się wysokościomierz suwmiarkowy. Promieniomierz służy do promieni, głębokościomierz do głębokości, a fazomierz do kontroli fazek.

Pełne wyjaśnienie:

Kluczowe jest rozpoznanie jaką cechę geometryczną mierzono na płycie pomiarowej oraz jakim przyrządem typowo wykonuje się taki pomiar w warsztacie mechaniki precyzyjnej.

Wysokościomierz suwmiarkowy jest przeznaczony do pomiaru wysokości, czyli odległości mierzonej od płaszczyzny odniesienia (zwykle płyty pomiarowej) do wybranej powierzchni lub krawędzi detalu. Podstawa przyrządu opiera się na płycie, a suwak z rysikiem/końcówką pomiarową przesuwa się w pionie. Dzięki temu łatwo odczytać wymiar pionowy lub ustawić rysik na zadanej wysokości (np. do trasowania).

  • Odpowiedź "Wysokościomierzem suwmiarkowym." pasuje do sytuacji, gdy mierzony wymiar jest "w górę" od płyty, a sam przyrząd stoi na płycie pomiarowej i pracuje w osi pionowej.
  • "Promieniomierzem suwmiarkowym." jest nieadekwatne, bo promieniomierze służą do oceny promieni (np. zaokrągleń, łuków), zwykle przez dopasowanie odpowiedniego wzorca/końcówki, a nie do typowego pomiaru wysokości od płyty.
  • "Głębokościomierzem suwmiarkowym." dotyczy pomiaru głębokości rowków, otworów, podcięć, czyli wymiaru "w dół" od powierzchni odniesienia detalu. Używa się go inaczej: stopa opiera się na powierzchni detalu, a pręt wysuwa do wnętrza zagłębienia.
  • "Fazomierzem suwmiarkowym." odnosi się do kontroli faz (fazek), czyli skosów krawędzi. Taki przyrząd nie jest podstawowym narzędziem do pomiaru wysokości od płyty pomiarowej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści pojawia się płyta pomiarowa, często chodzi o pomiar/trasowanie względem stabilnej bazy. Wtedy najpierw ustal, czy mierzysz wysokość (wysokościomierz), czy głębokość (głębokościomierz), czy inną cechę (promień, faza). Dopiero potem wybierz przyrząd.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Płyta pomiarowa to bardzo płaska, stabilna powierzchnia odniesienia (baza) używana w kontroli i trasowaniu. Umożliwia wykonywanie pomiarów względem jednej, pewnej płaszczyzny oraz ustawianie przyrządów (np. wysokościomierza) w sposób powtarzalny.
Podstawa wysokościomierza opiera się na płycie pomiarowej, a suwak z końcówką pomiarową przesuwa się pionowo. Odczyt na podziałce/noniuszu pozwala wyznaczyć odległość od płyty do mierzonej powierzchni albo ustawić końcówkę na zadanej wysokości.
Wysokościomierz służy do pomiaru wysokości od płaszczyzny odniesienia (często płyty). Głębokościomierz służy do pomiaru głębokości wgłębień (otworów, rowków) od powierzchni detalu w dół. To przeciwne kierunki pomiaru i inne oparcie przyrządu.
Płyta pomiarowa jest bazą do pomiarów w pionie i do trasowania. Przyrząd, który typowo współpracuje z płytą przez stabilną podstawę i pomiar w osi pionowej, to wysokościomierz. Inne przyrządy suwmiarkowe zwykle opierają się o detal, a nie o płytę jako bazę.
Najczęstszy błąd to wybór na podstawie samego słowa "suwmiarkowy", bez analizy cechy mierzonej (wysokość, głębokość, promień, faza). Pomaga zasada: najpierw nazwij cechę geometryczną, potem dopasuj narzędzie przeznaczone właśnie do niej.
W pomiarze wysokości końcówka/ręsyk dotyka powierzchni detalu "z boku" lub "od góry", a przyrząd stoi na płycie. W pomiarze głębokości pręt wchodzi do wnętrza otworu/rowka, a stopa opiera się na powierzchni detalu wokół zagłębienia.
Czujnik zegarowy na statywie stosuje się często do porównawczych pomiarów odchyłek (bicia, równoległości, różnic wysokości) oraz do szybkiej kontroli względem wzorca. Wysokościomierz częściej służy do bezpośredniego odczytu wysokości lub trasowania na zadanej wysokości.
Nie. Promieniomierz służy do sprawdzania promieni (łuków) przez dopasowanie odpowiedniego profilu do krawędzi lub zaokrąglenia. Nie jest przeznaczony do wyznaczania odległości od płyty pomiarowej do powierzchni detalu, czyli typowego pomiaru wysokości.
Trzeba dbać o czystość płyty i detalu (wióry rysują), nie przesuwać ciężkich elementów bez podkładek, unikać uderzeń i nie odkładać narzędzi "na siłę". Ważna jest też stabilna temperatura i delikatny nacisk, aby nie fałszować pomiaru.
Ucz się parami: cecha geometryczna ↔ przyrząd (wysokość↔wysokościomierz, głębokość↔głębokościomierz itd.). Oglądaj zdjęcia i realne narzędzia w pracowni, ćwicz krótkie opisy zastosowań oraz rozpoznawanie elementów: podstawa, suwak, noniusz, końcówka pomiarowa.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że na płycie pomiarowej do wyznaczania wymiaru w kierunku pionowym (od płaszczyzny bazowej płyty do mierzonej powierzchni detalu) stosuje się wysokościomierz suwmiarkowy.

Materiały:

  • Podręcznik: metrologia warsztatowa (działy o pomiarach wysokości i przyrządach na płytę)
  • Instrukcje stanowiskowe pracowni pomiarowej: zasady użytkowania płyty pomiarowej i wysokościomierza
  • Karty katalogowe producentów wysokościomierzy i suwmiarkowych głębokościomierzy (porównanie budowy i zastosowań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego