KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 35.
Którym sposobem przewietrzane są wyrobiska ślepe na przedstawionym rysunku?
Ilustracja przedstawia schemat wentylacji wyrobisk ślepych w kontekście górnictwa podziemnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przewietrzanie przez dyfuzję dotyczy wyrobisk ślepych, w których nie ma zorganizowanego dopływu i odpływu prądu powietrza ani urządzeń wentylacji pomocniczej. Wtedy wymiana powietrza zachodzi głównie wskutek mieszania i wyrównywania stężeń. Odpowiedź "AiB przez dyfuzję" wskazuje, że oba wyrobiska mają taki właśnie charakter.

Pełne wyjaśnienie:

Wyrobisko ślepe (np. chodnik zakończony przodkiem, bez połączenia z drugim wyrobiskiem) można przewietrzać różnymi sposobami, zależnie od układu wyrobisk i zastosowanych urządzeń.

Przewietrzanie przez dyfuzję oznacza, że w wyrobisku ślepym nie jest wytworzony wyraźny, zorganizowany przepływ powietrza. Wymiana powietrza zachodzi wtedy przede wszystkim poprzez mieszanie się powietrza na styku z wyrobiskiem przewietrzanym prądem głównym oraz wyrównywanie stężeń i temperatur. Taki sposób jest typowy dla krótkich wyrobisk ślepych lub sytuacji, gdy nie ma lutniociągu i wentylatora pomocniczego.

Odpowiedź "AiB przez dyfuzję" jest właściwa w sytuacji, gdy z rysunku wynika, że zarówno wyrobisko A, jak i B są wyrobiskami ślepymi bez elementów wentylacji pomocniczej i bez układu wymuszającego obieg (doprowadzenie i odprowadzenie powietrza). W takim przypadku nie ma podstaw, by uznać, że występuje obiegowy prąd powietrza.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne w tym ujęciu?

  • "obiegowym prądem powietrza" wymaga istnienia drogi dopływu i odpływu powietrza tworzącej cyrkulację; bez takiej geometrii lub elementów kierujących przepływem nie jest to poprawny opis.
  • Odpowiedzi mieszane ("A przez dyfuzję, B pomocniczymi urządzeniami wentylacyjnymi" oraz odwrotnie) sugerują, że tylko w jednym z wyrobisk użyto urządzeń pomocniczych. Byłoby to prawdziwe tylko wtedy, gdy na schemacie zaznaczono np. lutnię i wentylator dla jednego wyrobiska, a dla drugiego nie.

Wskazówka egzaminacyjna: na schematach szukaj przede wszystkim elementów wymuszających przepływ (lutniociągi, wentylatory, tamy kierunkowe, połączenia tworzące obieg). Jeśli ich brak, a wyrobisko jest ślepe, najczęściej rozważa się dyfuzję jako mechanizm wymiany powietrza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyrobisko ślepe to wyrobisko, które ma tylko jedno połączenie z siecią wyrobisk (jest zakończone "ślepo", np. przodkiem) i nie stanowi przelotu. Z tego powodu jego przewietrzanie jest trudniejsze i często wymaga analizy, czy wystarczy dyfuzja, czy potrzebna jest wentylacja pomocnicza.
Przewietrzanie przez dyfuzję oznacza wymianę powietrza bez zorganizowanego, wymuszonego przepływu. Powietrze miesza się na styku z wyrobiskiem przewietrzanym prądem głównym, a wymiana zachodzi przez mieszanie i wyrównywanie stężeń. Zwykle dotyczy krótkich wyrobisk ślepych lub bez urządzeń pomocniczych.
Bo w wyrobisku ślepym często nie ma drugiej drogi odpływu powietrza, więc trudno wytworzyć obieg. Jeśli nie ma też lutniociągu i wentylatora pomocniczego, pozostaje wymiana przez mieszanie z powietrzem z wyrobiska głównego. Taki sposób może być niewystarczający przy większych emisjach gazów lub pyłu.
Stosuje się je wtedy, gdy sama dyfuzja nie zapewnia wymaganej jakości powietrza, np. przy dłuższych wyrobiskach ślepych, intensywnych robotach urabiających, zapyleniu lub ryzyku gazowym. Urządzenia pomocnicze (np. lutnie i wentylatory) mają doprowadzić świeże powietrze bliżej przodka i poprawić wymianę.
Obiegowy prąd powietrza to cyrkulacja, w której powietrze ma wyraźną drogę dopływu i odpływu, tworząc obieg w rejonie wyrobisk. Może powstać, gdy geometria wyrobisk i elementy kierujące przepływem umożliwiają zamkniętą lub półzamkniętą drogę przepływu. W wyrobisku ślepym bez dodatkowych połączeń zwykle go nie ma.
Na schematach wentylacji pomocniczej najczęściej widać element doprowadzający powietrze do przodka: lutniociąg (ciąg przewodów) oraz symbol wentylatora. Często zaznacza się też kierunek przepływu w lutni. Jeżeli takich elementów brak, a wyrobisko jest ślepe, bardziej prawdopodobna jest dyfuzja.
Najczęstsze błędy to: wybór "obiegowego prądu" bez sprawdzenia, czy istnieje droga odpływu; zakładanie obecności urządzeń pomocniczych tylko dlatego, że często są stosowane; nieuwzględnienie, że dyfuzja nie oznacza "braku wentylacji", tylko brak wymuszonego przepływu. Warto zawsze czytać schemat krok po kroku.
Nie zawsze. Dyfuzja daje ograniczoną wymianę powietrza, więc przy dłuższych wyrobiskach, większej produkcji pyłu, spalin lub zagrożeniach gazowych może być niewystarczająca. W praktyce często trzeba wtedy zastosować wentylację pomocniczą, aby doprowadzić świeże powietrze w rejon pracy i odprowadzić zanieczyszczenia.
Decydują m.in.: długość i przekrój wyrobiska, intensywność robót, emisje pyłu i gazów, możliwość doprowadzenia lutniociągu, dostępne urządzenia, a także organizacja ruchu i bezpieczeństwo pracy. Na egzaminie zwykle ocenia się to przez analizę schematu: czy jest obieg, czy są urządzenia pomocnicze, czy tylko jedno połączenie.
Ucz się rozpoznawania schematów i nazw metod: dyfuzja, obieg, wentylacja pomocnicza. Przećwicz typowe rysunki z wyrobiskami ślepymi i zaznaczaniem kierunków przepływu. Pomaga też lista kontrolna: (1) czy są urządzenia, (2) czy jest droga odpływu, (3) gdzie jest przodek, (4) skąd napływa świeże powietrze.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przewietrzanie przez dyfuzję dotyczy wyrobisk ślepych, w których nie ma zorganizowanego dopływu i odpływu prądu powietrza ani urządzeń wentylacji pomocniczej."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z wentylacji kopalń (dział: przewietrzanie wyrobisk ślepych)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące urządzeń wentylacji pomocniczej (lutnie, wentylatory)
  • Zestawy zadań z interpretacji schematów wentylacyjnych wyrobisk

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego