KWALIFIKACJA GIW6 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 29.
Którym symbolem należy oznaczyć na profilu otworu wiertniczego tak zwane swobodne zwierciadło wód podziemnych, znajdujące się na głębokości 3,7 m p.p.t.?
Ilustracja przedstawia cztery symbole, które mogą być używane w kontekście geologicznym, szczególnie w odniesieniu do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Swobodne zwierciadło wód podziemnych to poziom wody w otworze odpowiadający warunkom bezciśnieniowym (brak nadciśnienia w warstwie wodonośnej). Na profilu otworu oznacza się je ustalonym znakiem umownym, a głębokość 3,7 m p.p.t. wskazuje miejsce jego naniesienia. Właściwy symbol odpowiada odpowiedzi "D".

Pełne wyjaśnienie:

Swobodne zwierciadło wód podziemnych to taki poziom wody, który w otworze wiertniczym ustala się na wysokości wynikającej z równowagi hydrostatycznej w warstwie wodonośnej o charakterze bezciśnieniowym. W praktyce oznacza to, że powierzchnia wody nie jest "wypychana" ponad strop warstwy przez ciśnienie, jak ma to miejsce przy wodach napiętych (artezyjskich lub subartezyjskich).

W profilu otworu wiertniczego poziom wody jest elementem informacji hydrogeologicznej i powinien być nanoszony w sposób jednoznaczny, przy użyciu przyjętych znaków umownych (symboli). W treści zadania podano głębokość 3,7 m p.p.t., czyli poniżej powierzchni terenu; ta wartość informuje, na jakiej głębokości na profilu należy umieścić znak zwierciadła.

Poprawna jest odpowiedź "D", ponieważ przedstawia symbol stosowany do oznaczenia swobodnego zwierciadła wód podziemnych na profilu otworu. Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, gdyż odnoszą się do innych oznaczeń spotykanych w dokumentacji (np. poziomów wód o innym charakterze, stanów pomiarowych, elementów konstrukcyjnych otworu lub znaków warstw/obserwacji), a nie do swobodnego zwierciadła. Typową pomyłką jest utożsamienie każdego oznaczenia "wody" z właściwym zwierciadłem albo przeniesienie symbolu z innej legendy niż ta przyjęta w zadaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj, jaki rodzaj zwierciadła jest wskazany w treści (swobodne vs. napięte), a dopiero potem dopasuj symbol. Głębokość w metrach p.p.t. jest tu informacją o położeniu znaku na profilu, a nie o tym, jak ma wyglądać symbol.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Swobodne zwierciadło wód podziemnych to powierzchnia, na której woda w warstwie wodonośnej ma ciśnienie równe atmosferycznemu. W otworze wiertniczym odpowiada poziomowi, do którego woda samoczynnie się ustala, jeśli nie występuje nadciśnienie w warstwie.
Zwierciadło swobodne występuje w warstwie bezciśnieniowej i ma kontakt z ciśnieniem atmosferycznym. Zwierciadło napięte dotyczy wód pod ciśnieniem (np. pod iłem), które w otworze mogą podnosić się powyżej stropu warstwy, czasem nawet powyżej terenu.
Skrót p.p.t. oznacza "poniżej powierzchni terenu". Zapis 3,7 m p.p.t. wskazuje, że dany element (tu: zwierciadło wody) należy umieścić na profilu na głębokości 3,7 m liczonych od poziomu terenu w dół, zgodnie ze skalą profilu.
Na profilu najczęściej zaznacza się m.in. poziom wody (zwierciadło), interwały warstw wodonośnych, litologię, strefy sączeń, a także elementy konstrukcyjne (rury, filtr). Kluczowe jest użycie jednej, spójnej legendy znaków umownych.
Symbole są skrótem informacji terenowej: pozwalają szybko odczytać profil bez długich opisów. Na egzaminie sprawdza się, czy zdający rozpoznaje i stosuje konwencje dokumentowania otworów, co jest niezbędne w pracy technika geologa.
Nie. W otworze można obserwować różne stany: zwierciadło swobodne, poziom wody związany z wodami napiętymi, czasowe podniesienie/obniżenie po wierceniu, a nawet kilka poziomów przy złożonej budowie hydrogeologicznej. Dlatego ważne jest poprawne nazwanie typu zwierciadła.
Typowe błędy to: wybór symbolu "ogólnie od wody" zamiast symbolu dla zwierciadła swobodnego, pomylenie zwierciadła swobodnego z napiętym oraz nanoszenie poziomu na złej głębokości (np. pomyłka skali profilu lub punktu odniesienia: teren vs. rura).
Poziom wody mierzy się po ustabilizowaniu warunków w otworze (po przerwie technologicznej), a także w trakcie obserwacji kontrolnych. Dokładny moment zależy od celu prac i warunków terenowych, ale zawsze dąży się do odczytu reprezentatywnego, a nie chwilowego po wierceniu.
Zwykle poziom wody przedstawia się graficznie w kolumnie profilu (w skali głębokości) oraz opisowo w rubryce uwag/obserwacji. Najważniejsze jest, aby znak był umieszczony na właściwej głębokości i zgodny z legendą używaną w dokumentacji.
Najlepiej ćwiczyć na realnych przykładach profili z legendą: najpierw rozpoznawaj pojęcie (np. swobodne zwierciadło), potem dopasuj znak. Pomaga też robienie własnych fiszek z symbolami i krótkim opisem znaczenia oraz rozwiązywanie zadań z arkuszy.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Swobodne zwierciadło wód podziemnych to poziom wody w otworze odpowiadający warunkom bezciśnieniowym (brak nadciśnienia w warstwie wodonośnej)."

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (norm/instrukcji znaków umownych) użytych w danym arkuszu egzaminacyjnym

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z hydrogeologii: pojęcia zwierciadła swobodnego i napiętego
  • Przykładowe profile otworów wiertniczych z legendą symboli (skrypty szkolne/branżowe)
  • Ćwiczenia z czytania i sporządzania dokumentacji otworu: legenda, oznaczenia i opis warstw

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego