KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2024 (test 3)

PYTANIE NR 14.
Którym zaworem rozdzielającym należy zastąpić uszkodzony rozdzielacz sterujący siłownikiem w układzie elektropneumatycznym przedstawionym na schemacie?
Ilustracja przedstawia schemat układu elektropneumatycznego, który jest częścią egzaminu kwalifikacyjnego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór zamiennika rozdzielacza wykonuje się przez wskazanie elementu na schemacie, który pełni tę samą funkcję sterowania siłownikiem i jest wpięty w te same węzły układu (zasilanie, wyjścia na komory siłownika, odpowietrzenie, sterowanie). Na przedstawionym schemacie rolę uszkodzonego rozdzielacza odpowiada element oznaczony numerem 3.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o zastąpienie uszkodzonego rozdzielacza sterującego siłownikiem w układzie elektropneumatycznym. Taki dobór nie polega na "zgadywaniu numeru", tylko na identyfikacji na schemacie tego elementu, który realizuje właściwą funkcję wykonawczą w obwodzie siłownika.

W praktyce, aby wskazać poprawny rozdzielacz, należy:

  • odnaleźć na schemacie siłownik i jego połączenia z rozdzielaczem (przewody do komór siłownika),
  • sprawdzić, który element pełni rolę rozdzielacza sterującego (zmienia kierunek przepływu, a więc decyduje o wysuwie/wsuwie),
  • porównać wpięcie rozdzielacza do zasilania i odpowietrzenia oraz do wyjść prowadzących do siłownika,
  • uwzględnić, że w układzie elektropneumatycznym rozdzielacz może być przełączany elektrycznie (np. cewką/cewkami), ale kluczowe jest to, że jest to element bezpośrednio sterujący ruchem siłownika.

Odpowiedź "Zaworem rozdzielającym 3." jest poprawna, ponieważ na schemacie to właśnie element oznaczony numerem 3 odpowiada rozdzielaczowi sterującemu siłownikiem (jest z nim funkcjonalnie związany i połączony właściwymi przewodami).

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, ponieważ wskazują inne elementy oznaczone na schemacie numerami 1, 2 lub 4. Mogą one należeć do tej samej instalacji (np. elementy pomocnicze, sterujące lub zabezpieczające), ale nie spełniają roli rozdzielacza, który bezpośrednio przełącza doprowadzenie powietrza do odpowiednich stron siłownika.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaczynaj analizę od siłownika i "idź po przewodach" do elementu, który zmienia kierunek przepływu — to najszybsza metoda identyfikacji właściwego rozdzielacza na schemacie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw znajdź siłownik, a potem prześledź przewody prowadzące do jego komór. Rozdzielacz sterujący będzie elementem, który przełącza dopływ powietrza na jedno z wyjść do siłownika oraz zapewnia odpowietrzenie drugiego toru. To zwykle "centralny" element między zasilaniem a siłownikiem.
Oznacza wskazanie takiego samego elementu funkcjonalnego jak ten uszkodzony: o tym samym przeznaczeniu w układzie i zgodnym wpięciu w przewody. W praktyce dobiera się rozdzielacz o zgodnych przyłączach i funkcji sterowania ruchem siłownika, a nie dowolny zawór z instalacji.
Rozdzielacz decyduje, do której komory siłownika doprowadzane jest sprężone powietrze i która komora jest odpowietrzana. To bezpośrednio determinuje kierunek ruchu tłoka (wysuw/wsuw). Nawet poprawne sygnały elektryczne nie pomogą, jeśli rozdzielacz nie przełącza przepływu.
Potrzebujesz powiązania elementu z siłownikiem: które przewody z rozdzielacza idą do siłownika oraz gdzie jest zasilanie i wydech/odpowietrzenie. Jeśli numerowany element nie jest połączony z siłownikiem w sposób sterujący, nie będzie poprawnym zamiennikiem.
W typowej formie takiego zadania nie. Odpowiedź zależy od tego, który element na schemacie jest rozdzielaczem sterującym siłownikiem, a to wynika z połączeń i symboli. Same numery 1–4 nie niosą informacji bez odniesienia do rysunku.
Najczęstsze błędy to: wybór numeru "na chybił trafił", mylenie elementów wykonawczych z pomocniczymi oraz pomijanie jednego połączenia (np. odpowietrzenia) i uznanie, że element "prawie pasuje". Pomaga metoda: zacznij od siłownika i idź po przewodach.
Sprawdź, czy z tego rozdzielacza wychodzą przewody bezpośrednio do obu stron siłownika (do jego komór) oraz czy rozdzielacz ma doprowadzenie zasilania i drogę do odpowietrzenia. Jeśli element nie łączy zasilania z linią do siłownika w zależności od stanu, nie steruje ruchem siłownika.
Rozdzielacz jest zaworem kierunkowym: jego zadaniem jest przełączanie dróg przepływu między zasilaniem, wyjściami i wydechem. Inne zawory mogą np. dławić przepływ, zabezpieczać przed nadciśnieniem lub realizować funkcje logiczne. Na schemacie rozdzielacz rozpoznasz po symbolu zmiany położeń i wielu przyłączach.
Gdy rozdzielacz nie przełącza (zacięcie suwaka), ma nieszczelność, nie trzyma położenia albo cewka/sterowanie nie powoduje zmiany stanu. Wymiana musi zachować zgodność funkcji i przyłączy, bo inaczej siłownik może działać odwrotnie lub wcale.
Ćwicz czytanie symboli i śledzenie połączeń: siłownik → rozdzielacz → zasilanie/odpowietrzenie → sterowanie elektryczne. Rób krótkie notatki: "który element zmienia kierunek przepływu". Pomaga też rozwiązywanie wielu schematów o podobnej strukturze.
info

Około 32% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że na przedstawionym schemacie rolę uszkodzonego rozdzielacza odpowiada element oznaczony numerem 3.

Materiały:

  • Dokumentacja producentów elementów pneumatycznych: katalogi symboli i funkcji rozdzielaczy
  • Podręczniki i skrypty z pneumatyki/elektropneumatyki dla techników mechatroników
  • Zestawy zadań z czytania schematów pneumatycznych i elektropneumatycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego