KWALIFIKACJA MED1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 24.
Lekarz dentysta pobrał wyciski anatomiczne u pacjenta, u którego zaplanował wykonanie protez akrylowych całkowitych. Następnym etapem klinicznym będzie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W klasycznej procedurze wykonywania protez całkowitych po pobraniu wycisków anatomicznych (wstępnych) kolejnym etapem klinicznym jest uzyskanie wycisków czynnościowych, które odwzorowują pole protetyczne w warunkach funkcji. Pozostałe etapy dotyczą późniejszej fazy ustalania zwarcia i przymiarek.

Pełne wyjaśnienie:

W leczeniu protetycznym bezzębia (protezy akrylowe całkowite) postępowanie ma ustaloną, logiczną kolejność. Wycisk anatomiczny jest wyciskiem wstępnym – służy do ogólnego odwzorowania tkanek i zaplanowania dalszych działań. Po nim wykonuje się kolejne czynności prowadzące do uzyskania możliwie dokładnego odwzorowania pola protetycznego.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "pobranie wycisków czynnościowych"?
Wycisk czynnościowy (ostateczny) ma na celu odwzorowanie tkanek w warunkach obciążenia i ruchów funkcjonalnych, co wpływa na retencję, stabilizację i przyszły komfort użytkowania protezy. To naturalny następny krok kliniczny po etapie wstępnym, zanim przejdzie się do rejestracji zwarcia i przymiarek.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "wykonanie łyżki indywidualnej" – łyżka indywidualna jest zwykle przygotowywana na podstawie modelu uzyskanego z wycisku anatomicznego, ale samo jej wykonanie jest czynnością techniczną (laboratoryjną). Pytanie dotyczy następnego etapu klinicznego, czyli tego, co dzieje się w gabinecie z pacjentem.
  • "ustalenie wysokości zwarcia" – to etap późniejszy, realizowany po uzyskaniu prawidłowych wycisków ostatecznych i przygotowaniu baz oraz wałów zwarciowych. Bez stabilnych, dobrze dopasowanych podstaw nie ma warunków do wiarygodnej rejestracji.
  • "przymiarka próbnych protez woskowych" – jest to etap jeszcze dalszy, następujący po wykonaniu ustawienia zębów w wosku. Wymaga wcześniejszego przejścia etapów wyciskowych oraz rejestracji relacji szczęk.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj, że w protetyce całkowitej najpierw dąży się do uzyskania dokładnego odwzorowania pola protetycznego (wyciski), a dopiero potem przechodzi do relacji szczęk (zwarcie) i oceny estetyki oraz zgryzu (przymiarki).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wycisk anatomiczny to wycisk wstępny, który ogólnie odwzorowuje bezzębne podłoże protetyczne i jego granice. Na jego podstawie wykonuje się modele wstępne i planuje dalsze kroki, np. przygotowanie łyżki indywidualnej do dokładniejszego wycisku ostatecznego.
Wycisk czynnościowy (ostateczny) ma odwzorować tkanki w warunkach funkcji, czyli tak, aby przyszła proteza była stabilna podczas mowy i żucia. Pomaga uzyskać lepsze uszczelnienie brzeżne i dopasowanie w porównaniu z wyciskiem wstępnym.
W ujęciu ogólnym: wycisk wstępny (anatomiczny) → wycisk ostateczny (czynnościowy) → rejestracja zwarcia na wałach → przymiarka ustawienia w wosku → oddanie protezy i korekty. Szczegóły mogą się różnić, ale logika "najpierw wyciski, potem zwarcie" pozostaje stała.
Rejestracja zwarcia wymaga stabilnych baz i wałów zwarciowych dopasowanych do dokładnych modeli. Po wycisku wstępnym nie ma jeszcze warunków do precyzyjnej rejestracji relacji szczęk, bo podłoże i granice protezy mogą się jeszcze zmienić po wycisku ostatecznym.
Najczęściej nie. Wykonanie łyżki indywidualnej to czynność techniczna realizowana poza fotelem (laboratoryjnie) na podstawie modelu z wycisku wstępnego. Etapem klinicznym jest natomiast jej przymierzenie i użycie do pobrania wycisku czynnościowego.
To zależy od techniki i zaleceń lekarza, ale asysta zwykle przygotowuje: łyżkę indywidualną, odpowiednią masę wyciskową, środki adhezyjne do łyżek, akcesoria do odmierzania/mieszania oraz środki do dezynfekcji wycisków. Kluczowe jest sprawdzenie kompletności zestawu przed wejściem pacjenta.
Przymiarka woskowa wymaga wcześniejszego wykonania modeli roboczych, baz i wałów, a także rejestracji relacji szczęk. Dopiero wtedy można ustawić zęby w wosku i ocenić estetykę, fonetykę oraz warunki zwarcia. Bez wcześniejszych etapów przymiarka nie miałaby podstaw.
Asystentka może wyjaśnić, jak będzie przebiegała wizyta, uspokoić pacjenta i poinstruować o oddychaniu przez nos oraz sygnalizowaniu dyskomfortu. Ważne jest też przygotowanie miejsca pracy i sprawne podawanie narzędzi, aby skrócić czas procedury i zmniejszyć stres pacjenta.
Najczęstsze pomyłki to mieszanie etapów klinicznych z laboratoryjnymi oraz przestawianie kolejności (np. wybór zwarcia lub przymiarki zbyt wcześnie). Pomaga zapamiętanie zasady: najpierw "dokładne podłoże" (wycisk ostateczny), potem "relacje szczęk" (zwarcie), a na końcu "kontrola estetyki" (przymiarka).
Ogólna zasada (wstępny wycisk anatomiczny, następnie wycisk ostateczny/czynnościowy) jest stała, ale szczegóły mogą zależeć od szkoły klinicznej, zastosowanych materiałów i stanu tkanek pacjenta. Na egzaminie zwykle sprawdza się podstawowy, klasyczny schemat postępowania.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe etapy dotyczą późniejszej fazy ustalania zwarcia i przymiarek."

Materiały:

  • Skrypty i materiały dydaktyczne z protetyki stomatologicznej dla kierunku asystentka/higienistka
  • Schematy (flowchart) etapów wykonania protez całkowitych omawiane na zajęciach praktycznych
  • Instrukcje producentów mas wyciskowych (wskazania, techniki, czasy pracy i wiązania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego