KWALIFIKACJA MED1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 29.
Lekarz dentysta wykonuje zabieg lakowania. Którą czynność należy wykonać po wytrawieniu bruzd, a bezpośrednio przed nałożeniem laku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po wytrawieniu bruzd kluczowe jest uzyskanie czystej i suchej powierzchni szkliwa, aby lak mógł prawidłowo wniknąć w mikropory i się związać.
Dlatego bezpośrednio przed nałożeniem laku należy osuszyć lakowany ząb; zwilżenie wodą pogarsza adhezję, a koferdam zakłada się wcześniej.

Pełne wyjaśnienie:

W lakowaniu bruzd celem jest trwałe uszczelnienie bruzd materiałem (lakiem), aby ograniczyć retencję płytki i ryzyko próchnicy. Etap wytrawiania szkliwa tworzy mikroporowatą powierzchnię, która sprzyja mechanicznemu zakotwiczeniu laku. Warunkiem powodzenia jest brak zanieczyszczenia wilgocią oraz odpowiednie przygotowanie pola.

Dlatego odpowiedź "Osuszyć lakowany ząb." jest właściwa: tuż przed aplikacją laku powierzchnia powinna być sucha, aby materiał mógł dobrze zwilżyć szkliwo, wniknąć w mikronierówności i uzyskać szczelne przyleganie po polimeryzacji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Zwilżyć ząb wodą." – wprowadza wilgoć w najbardziej krytycznym momencie. Kontaminacja wodą/śliną może ograniczyć penetrację laku i osłabić jego retencję, co sprzyja przedwczesnemu odklejeniu.
  • "Założyć koferdam." – izolacja jest bardzo ważna, ale jest to czynność przygotowawcza wykonywana przed etapami pracy na szkliwie (w tym przed wytrawianiem). Nie jest to typowy krok "bezpośrednio po wytrawieniu".
  • "Nałożyć primer." – primer kojarzy się z systemami wiążącymi w technikach adhezyjnych. W samym lakowaniu standardowym kluczowy jest etap suchej, wytrawionej powierzchni i następnie aplikacja laku; wprowadzanie dodatkowego preparatu nie wynika z treści pytania i mogłoby dotyczyć innych, odmiennych protokołów lub materiałów.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o lakowanie najczęściej punkt krytyczny to izolacja i osuszenie. Jeśli w odpowiedziach pojawiają się opcje związane z "zwilżeniem" lub czynnościami wykonywanymi na początku (np. koferdam), zwykle nie będą pasować do etapu tuż przed aplikacją laku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lakowanie bruzd to profilaktyczne uszczelnienie bruzd i szczelin zęba specjalnym materiałem (lakiem). Celem jest zmniejszenie retencji płytki nazębnej i resztek pokarmu w trudno dostępnych miejscach, a przez to ograniczenie ryzyka próchnicy, zwłaszcza na powierzchniach żujących.
Wytrawianie przygotowuje szkliwo do związania laku, tworząc mikroporowatą powierzchnię. Dzięki temu lak może lepiej wniknąć w mikronierówności i uzyskać wyższą retencję po utwardzeniu. Bez tego etapu wzrasta ryzyko słabego przylegania i szybszej utraty uszczelniacza.
Sucha powierzchnia szkliwa ułatwia prawidłowe zwilżenie i penetrację laku w mikropory powstałe po wytrawianiu. Wilgoć (woda, ślina) może działać jak bariera, pogarszając adhezję i szczelność. W praktyce oznacza to większe ryzyko odklejenia i konieczność powtórzenia zabiegu.
Koferdam jest metodą izolacji pola zabiegowego i zwykle zakłada się go na etapie przygotowania, zanim rozpocznie się pracę z wytrawiaczem i materiałem. "Tuż przed nałożeniem laku" odnosi się raczej do kontroli suchości i czystości powierzchni po wytrawianiu, a nie do zakładania izolacji od zera.
Do typowych błędów należą: niewystarczająca izolacja od śliny, brak właściwego osuszenia po wytrawianiu, zbyt wczesna kontaminacja wilgocią, zbyt gruba warstwa laku oraz niedokładne utwardzenie. Każdy z tych błędów obniża retencję i szczelność, co skraca trwałość lakowania.
Asystentka może aktywnie kontrolować wilgoć przez prawidłowe użycie ssaka i ślinociągu, podawanie wałeczków z ligniny, odciąganie policzka i języka oraz przygotowanie i podanie sprzętu do izolacji. Ważne jest też przewidywanie momentu aplikacji laku i zapewnienie suchości bez przerw.
Zwilżenie wprowadza wilgoć w momencie, gdy powierzchnia szkliwa powinna być sucha dla dobrej retencji. Nawet krótki kontakt z wodą lub śliną może ograniczyć penetrację laku i pogorszyć szczelność. W konsekwencji lak może szybciej się wykruszyć lub odkleić, a bruzdy znów staną się podatne na próchnicę.
Izolacja pola zabiegowego to odseparowanie zęba od śliny i wilgoci oraz zapewnienie dobrej widoczności. W lakowaniu może obejmować koferdam, wałeczki, rozwierak oraz sprawną pracę ssaka/ślinociągu. Dobra izolacja jest kluczowa, bo wilgoć w krytycznych etapach obniża trwałość uszczelnienia.
To zależy od konkretnego materiału i zaleceń producenta. Niektóre procedury mogą przewidywać dodatkowy etap poprawiający retencję, ale nie jest to automatyczne dla każdego laku. Na egzaminie należy trzymać się opisu sytuacji w pytaniu i typowej kolejności czynności, bez dopisywania dodatkowych etapów.
To etap kończący przygotowanie powierzchni: ząb jest już po wytrawianiu (i zwykle po spłukaniu), a przed aplikacją materiału musi być czysty i suchy. W pytaniach testowych często chodzi o kontrolę wilgoci i osuszenie. Czynności przygotowawcze typu zakładanie izolacji zwykle są wcześniej.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki ze stomatologii zachowawczej/profilaktyki próchnicy (rozdziały o lakowaniu)
  • Instrukcje użycia (IFU) producentów laków szczelinowych i wytrawiaczy – schemat postępowania
  • Materiały szkoleniowe z pracy w izolacji (koferdam, wałeczki, ssaki) dla asystentek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego