KWALIFIKACJA TKO3 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 12.
Łubek 6-otworowy stosuje się do wykonania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łubek 6‑otworowy jest elementem osprzętu złączowego szyn i stosuje się go tam, gdzie połączenie szyn wymaga kompletnego zestawu złączowego. W złączu szynowym izolowanym, oprócz śrub i podkładek, wykorzystuje się łubki współpracujące z elementami izolacyjnymi, aby rozdzielić elektrycznie odcinki toru.

Pełne wyjaśnienie:

Łubek to podstawowy element złącza szynowego – metalowa okładzina (para łubków) obejmująca stopkę i szyjkę szyny w miejscu połączenia dwóch końców szyn. Liczba otworów w łubku odnosi się do liczby śrub złączowych, które przenoszą siły i stabilizują połączenie. Dlatego rozpoznanie "łubka 6‑otworowego" prowadzi do wniosku, że jest to osprzęt przeznaczony do wykonania określonego typu złącza szynowego.

Odpowiedź "złącza szynowego izolowanego" jest właściwa, ponieważ złącza izolowane są odmianą złącz szynowych, w których – oprócz typowych elementów skręcanych – stosuje się rozwiązania zapewniające izolację elektryczną pomiędzy odcinkami szyn (istotne m.in. w obwodach torowych). W takim złączu nadal występują łubki i śruby, a izolację realizują dodatkowe przekładki/elementy izolacyjne współpracujące z zespołem złączowym.

Pozostałe propozycje nie pasują do pojęcia "łubek 6‑otworowy", bo odnoszą się do innych grup elementów:

  • "przyrządu wyrównawczego" – to pojęcie kojarzone z kompensacją wydłużeń lub wyrównywaniem przemieszczeń, a nie z samym wykonaniem złącza szynowego przy użyciu łubków o określonej liczbie otworów.
  • "szyny przejściowej" – jest to szczególny rodzaj szyny (element nawierzchni), a nie rodzaj połączenia realizowanego łubkiem; łubek jest osprzętem łączeniowym, a "szyna przejściowa" opisuje cechę/typ szyny.
  • "szyny skrzydłowej" – to element rozjazdu. Łubki złączowe dotyczą typowego łączenia szyn w torze (lub połączeń technologicznych), natomiast szyna skrzydłowa należy do innej konstrukcji i innej terminologii.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w odpowiedziach pojawia się rodzaj złącza oraz nazwy elementów szyn/rozjazdów, zwykle chodzi o dopasowanie osprzętu (łubek, śruba, podkładka) do połączenia, a nie do nazwy samej szyny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łubek to metalowa okładzina montowana parami po bokach szyjki szyny w miejscu połączenia dwóch szyn. Razem ze śrubami złączowymi tworzy złącze, które przenosi obciążenia i utrzymuje współosiowość końców szyn.
Określenie "6‑otworowy" odnosi się do liczby otworów na śruby złączowe w łubku. W praktyce pomaga to dobrać właściwy element do konkretnego rozwiązania złącza oraz do wymaganej liczby śrub zapewniających odpowiednią sztywność połączenia.
Złącze szynowe izolowane to połączenie końców szyn, które oprócz funkcji mechanicznej zapewnia rozdzielenie elektryczne odcinków toru. Stosuje się je tam, gdzie potrzebna jest separacja obwodów torowych lub innych układów zależnych od przewodzenia prądu przez szyny.
Izolacja dotyczy przewodzenia elektrycznego, ale połączenie musi nadal przenosić obciążenia od przejazdu taboru. Łubki wraz ze śrubami realizują część mechaniczną złącza, a elementy izolacyjne uzupełniają zestaw tak, aby nie powstało zwarcie między odcinkami szyn.
Elementy złącza to zwykle osprzęt skręcany: łubki, śruby, podkładki oraz elementy izolacyjne. Elementy rozjazdu to części szynowe o określonej funkcji prowadzenia kół (np. elementy związane z iglicą i krzyżownicą). Jeśli nazwa brzmi jak "część rozjazdu", to zwykle nie jest osprzętem złącza.
W praktyce dobór łubków zależy od typu złącza i przyjętego rozwiązania konstrukcyjnego. W zadaniach egzaminacyjnych liczba otworów i nazwa łubka mają naprowadzać na typ złącza wskazany w odpowiedziach, dlatego kluczowe jest łączenie tych informacji z przeznaczeniem złącza.
Częsty błąd to utożsamianie łubka z dowolnym "łącznikiem" i wybór odpowiedzi dotyczącej innego elementu toru (np. części rozjazdu) albo urządzenia o innej funkcji. Pomaga pamiętać: łubek jest osprzętem połączenia końców szyn, a nie rodzajem szyny.
Typowe złącze szynowe obejmuje parę łubków, śruby złączowe z nakrętkami, podkładki oraz – w zależności od rozwiązania – elementy zabezpieczające przed samoodkręceniem. W złączu izolowanym dochodzą elementy zapewniające izolację elektryczną połączenia.
Szczególna kontrola jest istotna podczas przeglądów i robót utrzymaniowych w rejonach, gdzie separacja elektryczna toru ma znaczenie dla działania urządzeń sterowania ruchem. Uszkodzenie izolacji lub poluzowanie elementów złączowych może powodować problemy eksploatacyjne.
Warto nauczyć się rozpoznawać elementy osprzętu na zdjęciach/rysunkach oraz łączyć nazwy z funkcją: co przenosi obciążenia mechaniczne, a co zapewnia izolację. Pomaga też własna tabela: "element – zastosowanie – gdzie występuje (tor/rozjazd/złącze)".
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Łubek 6‑otworowy jest elementem osprzętu złączowego szyn i stosuje się go tam, gdzie połączenie szyn wymaga kompletnego zestawu złączowego."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z budowy i utrzymania nawierzchni kolejowej (dział: złącza szynowe i osprzęt złączowy)
  • Atlas/ilustracje elementów toru kolejowego i rozjazdów (identyfikacja części)
  • Notatki z zajęć praktycznych: zestawienie rodzajów łubków i zastosowań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego