KWALIFIKACJA OGR5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 12.
Maksymalna roczna dawka obornika (0,5% N) na 1 ha sadu, ze względu na ochronę środowiska, nie może przekraczać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obornik ma 0,5% N, czyli 0,005 kg N w 1 kg obornika.
Aby nie przekroczyć limitu rocznej ilości azotu na 1 ha, przelicza się dopuszczalne kg N na masę obornika: masa = (limit N) / 0,005. Daje to 34 t/ha, więc "34 ton" pasuje do ograniczenia środowiskowego.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu podano zawartość azotu w oborniku: 0,5% N. To oznacza, że w 1 kg obornika jest:

0,5% = 0,5/100 = 0,005, czyli 0,005 kg N (5 g N).

Ograniczenia środowiskowe w praktyce planowania nawożenia zwykle odnoszą się do maksymalnej ilości azotu (N) w skali roku na 1 ha. Żeby przejść z limitu wyrażonego w kg N/ha na dawkę obornika w tonach/ha, trzeba wykonać proste przeliczenie proporcjonalne.

Jeżeli dawka obornika ma wynieść 34 t/ha, to jest to 34 000 kg/ha. Ilość azotu wniesiona z taką dawką to:

34 000 kg × 0,005 = 170 kg N/ha.

Zatem odpowiedź "34 ton" odpowiada typowemu rocznemu ograniczeniu ilości azotu z nawozów naturalnych po przeliczeniu na obornik o zawartości 0,5% N.

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?

  • "85 ton" przy 0,5% N daje 85 000 × 0,005 = 425 kg N/ha, czyli wielokrotnie więcej niż limit wynikający z ochrony środowiska.
  • "8,5 tony" daje 8 500 × 0,005 = 42,5 kg N/ha – to dawka znacznie niższa; często powstaje z błędu w przeliczeniu lub "zgubienia zera".
  • "3,4 tony" daje 3 400 × 0,005 = 17 kg N/ha – wynik skrajnie niski, typowy przy pomyleniu 0,5% z 0,05% albo przy błędnym mnożeniu/dzieleniu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zamieniaj procent na ułamek dziesiętny (0,5% → 0,005) i pilnuj jednostek (t → kg). Najpierw policz kg N z dawki, a dopiero potem porównuj z limitem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
0,5% to ułamek 0,005. W 1 tonie jest 1000 kg, więc ilość N wynosi: 1000 × 0,005 = 5 kg N. To szybki "przelicznik": obornik 0,5% N wnosi ok. 5 kg azotu na każdą tonę.
Wpływ na środowisko zależy głównie od ilości wnoszonego azotu (ryzyko strat i wymywania), a masa obornika jest tylko "nośnikiem" składnika. Dlatego ograniczenia podaje się w kg N/ha/rok, a dawkę obornika wylicza się z jego procentowej zawartości N.
Oznacza, że w masie obornika 0,5% stanowi azot. W praktyce rachunkowej zamieniasz to na 0,005 i mnożysz przez masę obornika w kilogramach. Dzięki temu obliczasz, ile kg N wnosi dana dawka nawozu na 1 ha.
Użyj przybliżenia: przy 0,5% N jedna tona wnosi ok. 5 kg N. Jeśli limit wynosi 170 kg N/ha, to dzielisz 170 przez 5 i otrzymujesz ok. 34 t/ha. Taki "przelicznik na tonę" pozwala szybko wychwycić błędy rzędu wielkości.
Najczęstszy błąd to potraktowanie 0,5% jak 0,5 (zamiast 0,005) albo jak 5% (0,05). To daje wynik 10× lub 100× za duży/za mały. Drugi błąd to pominięcie przeliczenia ton na kilogramy przed mnożeniem przez ułamek.
W zadaniach egzaminacyjnych i w planach nawożenia bardzo często stosuje się jednostkę t/ha, bo ułatwia porównywanie dawek między działkami. W praktyce możesz też spotkać dawki na ar lub na pojedynczą kwaterę, ale wtedy zawsze warto przeliczyć do ha.
Szczególnie wtedy, gdy istnieje ryzyko strat do wód (okresy dużych opadów, gleby lekkie, spadki terenu) oraz gdy planuje się wysokie dawki nawozów naturalnych. Nadmiar N może też pogarszać jakość owoców i zwiększać podatność roślin na choroby, więc kontrola bilansu N ma znaczenie agronomiczne i środowiskowe.
Najważniejszym skutkiem środowiskowym jest wzrost ryzyka wymywania azotanów do wód gruntowych i powierzchniowych. Agronomicznie nadmiar azotu może powodować zbyt silny wzrost wegetatywny i gorsze drewnienie pędów. Dlatego dawki planuje się z uwzględnieniem limitów i potrzeb roślin.
Stosujesz wzór: masa obornika (kg/ha) = limit N (kg/ha) / udział N. Udział N to procent zamieniony na ułamek (np. 0,5% → 0,005). Wynik w kg/ha dzielisz przez 1000, aby otrzymać t/ha. To schemat na wiele podobnych zadań.
Tak. Takie wartości często pojawiają się, gdy ktoś pomyli 34 000 kg z 3 400 kg albo wykona dzielenie/mnożenie o jeden rząd wielkości błędnie. Pomaga kontrola: przy 0,5% N 1 t to ok. 5 kg N, więc 3–9 t oznacza tylko 15–45 kg N, zwykle zbyt mało jak na roczny limit.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Obornik ma 0,5% N, czyli 0,005 kg N w 1 kg obornika.Aby nie przekroczyć limitu rocznej ilości azotu na 1 ha, przelicza się dopuszczalne kg N na masę obornika: masa = (limit N) / 0,005."

Materiały:

  • Materiały szkolne z działu: nawożenie organiczne i mineralne w sadownictwie
  • Tablice składu nawozów naturalnych i zasady przeliczania % na kg składnika
  • Poradniki ODR dotyczące planowania nawożenia i bilansowania azotu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego