KWALIFIKACJA MEC3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 37.
Maksymalny błąd pomiaru średnicy wałka o wymiarze Ø150 suwmiarką mierząca z dokładnością 0,05 mm wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z pomiarami suwmiarką, która jest istotna w kontekście kwalifikacji zawodowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalny błąd w takim ujęciu odpowiada podanej dokładności odczytu suwmiarki: 0,05 mm. Po przeliczeniu jednostek: 0,05 mm = 0,05 × 1000 µm = 50 µm. Wymiar Ø150 nie wpływa na to przeliczenie, bo w treści nie podano zależności błędu od zakresu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano, że suwmiarka "mierzy z dokładnością 0,05 mm". W typowych zadaniach egzaminacyjnych jest to traktowane jako najmniejsza działka (rozdzielczość odczytu) lub przyjęty błąd graniczny odczytu, czyli wartość, o jaką wynik pomiaru może różnić się od wartości rzeczywistej w najgorszym przypadku.

Kluczowe jest przeliczenie jednostek na mikrometry, bo odpowiedzi są w µm:

  • 1 mm = 1000 µm
  • 0,05 mm = 0,05 × 1000 µm = 50 µm

Dlatego odpowiedź "50 µm" jest zgodna z podaną dokładnością 0,05 mm.

Pozostałe propozycje wynikają zwykle z typowych pomyłek:

  • "20 µm" odpowiadałoby 0,02 mm – to inna dokładność niż podana w treści. Taki wybór często bierze się z błędnego zaokrąglania lub "zgadywania" wartości spotykanych w innych przyrządach.
  • "75 µm" to 0,075 mm – wynik może powstać z niepoprawnego przeliczenia (np. błędne mnożenie przez 1500 zamiast 1000) albo z mylenia błędu z połową i półtorej działki.
  • "100 µm" to 0,1 mm – bywa wybierane, gdy ktoś podwaja 0,05 mm bez uzasadnienia albo myli 0,05 z 0,1 w zapisie dziesiętnym.

Warto zwrócić uwagę, że średnica wałka Ø150 w tej konkretnej konstrukcji pytania jest informacją dodatkową. W praktyce metrologii błąd przyrządu może zależeć od zakresu i warunków pomiaru, ale jeśli zadanie podaje jedną "dokładność" i nie podaje innych zależności, to na egzaminie przyjmuje się błąd równy tej wartości i wykonuje wyłącznie konwersję jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw sprowadź wszystkie wielkości do tych samych jednostek co w odpowiedziach i dopiero wtedy porównuj wyniki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza to rozdzielczość odczytu (najmniejszą działkę) lub przyjęty błąd graniczny odczytu. Wtedy maksymalny błąd w prostym zadaniu przyjmuje się równy 0,05 mm, a następnie przelicza na jednostki z odpowiedzi.
Użyj relacji 1 mm = 1000 µm. Zatem 0,05 mm × 1000 = 50 µm. To najczęstszy krok wymagany w takich pytaniach, bo odpowiedzi bywają podane w µm.
Bo treść nie podaje zależności błędu od zakresu pomiarowego ani od długości mierzonej. Skoro jedyną informacją metrologiczną jest "dokładność 0,05 mm", to maksymalny błąd wyznacza się wyłącznie z tej wartości i konwersji jednostek.
Nie zawsze w praktyce warsztatowej, bo dochodzą m.in. warunki pomiaru i błędy metody. Jednak w wielu zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych, gdy podano tylko jedną "dokładność", przyjmuje się ją jako błąd graniczny odczytu i na tym opiera obliczenie.
Najczęstsze to pomylenie przelicznika (100 zamiast 1000), błędne przesunięcie przecinka oraz "zgadywanie" wartości na podstawie innych zadań. Pomaga zapis: 0,1 mm = 100 µm, więc 0,05 mm musi dać połowę, czyli 50 µm.
Tak, ale tylko gdy wymagana dokładność pasowania i tolerancji na to pozwala. Jeśli tolerancja jest bardzo mała, stosuje się dokładniejsze przyrządy (np. mikrometr). Umiejętność doboru przyrządu do tolerancji jest kluczowa w praktyce montażowej.
Gdy potrzebujesz mniejszego błędu pomiaru i większej powtarzalności, np. przy ciasnych pasowaniach wałek–otwór. Suwmiarka jest uniwersalna i szybka, ale w precyzyjnych kontrolach średnic zewnętrznych często przegrywa z mikrometrem.
Jeśli w treści masz mm (np. 0,05 mm), a odpowiedzi są w µm, to niemal na pewno kluczowym krokiem jest konwersja. Warto od razu przypomnieć sobie: 1 mm = 1000 µm, 0,01 mm = 10 µm, 0,1 mm = 100 µm.
Nie. "Dokładność" w języku potocznym bywa używana nieprecyzyjnie, a "niepewność" to pojęcie formalne opisujące rozrzut wyniku. W zadaniach egzaminacyjnych często upraszcza się temat i "dokładność 0,05 mm" traktuje jako graniczny błąd odczytu.
Ćwicz: przeliczanie jednostek, interpretację opisów przyrządów (działka, zakres, błąd), oraz dobór przyrządu do tolerancji. Rozwiązuj krótkie zadania rachunkowe i ucz się wychwytywać, czy wymagane są dodatkowe założenia, czy tylko prosta konwersja.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Maksymalny błąd w takim ujęciu odpowiada podanej dokładności odczytu suwmiarki: 0,05 mm. Po przeliczeniu jednostek: 0,05 mm = 0,05 × 1000 µm = 50 µm."

Materiały:

  • Podręczniki/metodyki z metrologii warsztatowej (dział: suwmiarki i odczyt działki elementarnej)
  • Instrukcje producentów suwmiark (opis rozdzielczości i błędu granicznego)
  • Zadania treningowe z przeliczeń jednostek i doboru przyrządów do tolerancji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego