KWALIFIKACJA TDR1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 9.
Maksymalny dopuszczalny sumaryczny luz na kole kierownicy samochodu osobowego wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tym zadaniu jako graniczną, maksymalną wartość dopuszczalnego sumarycznego luzu na kole kierownicy samochodu osobowego przyjmuje się 10°.
Wartości 3° i 5° są zbyt małe jak na dopuszczalny limit, a 20° oznaczałoby nadmierny luz pogarszający bezpieczeństwo i sterowność pojazdu.

Pełne wyjaśnienie:

Luz na kole kierownicy to taki zakres ruchu kierownicą, w którym koła jezdne nie reagują jeszcze odpowiednio na obrót. Jest to zjawisko niepożądane, bo zmniejsza precyzję prowadzenia, wydłuża czas reakcji kierowcy i może świadczyć o zużyciu elementów układu kierowniczego (np. przekładni, drążków, końcówek, połączeń przegubowych).

W pytaniu chodzi o maksymalny dopuszczalny sumaryczny luz wyrażony w stopniach. W ramach tego zestawu egzaminacyjnego wartością graniczną jest 10° – to odpowiedź wskazana jako poprawna.

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?

  • "5°" – może brzmieć wiarygodnie, bo jest "mniejsze", ale w tym zadaniu nie jest przyjętym limitem maksymalnym. Typową pułapką jest założenie, że zawsze im mniej, tym bardziej "normatywnie".
  • "3°" – analogicznie, to wartość bardzo mała, kojarzona z idealnym stanem układu, ale nie z granicą dopuszczalności. Uczniowie często mylą "zalecany/pożądany" poziom luzu z "maksymalnym dopuszczalnym".
  • "20°" – to wartość wyraźnie większa; taki luz oznaczałby bardzo duże zużycie lub usterkę i w praktyce wiązałby się z gorszą stabilnością toru jazdy i ryzykiem niezaliczenia kontroli technicznej.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy maksimum dopuszczalnego (limit graniczny), a nie wartości "idealnej". Dobrze też pamiętać, że luz może być podawany różnymi metodami (stopnie lub przemieszczenie na obwodzie), więc kluczowe jest czytanie jednostki w treści i odpowiedziach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sumaryczny luz na kole kierownicy to łączny "martwy" zakres obrotu kierownicą, w którym koła jeszcze nie zmieniają wyraźnie kierunku. Wynika z luzów i zużycia wielu elementów układu kierowniczego, a nie z jednego miejsca.
Duży luz opóźnia reakcję pojazdu na ruch kierownicą, utrudnia utrzymanie toru jazdy i pogarsza stabilność, szczególnie przy wyższej prędkości. Może też maskować początek poślizgu i zwiększać ryzyko utraty panowania nad pojazdem.
Najczęściej luz narasta przez zużycie przekładni kierowniczej, drążków kierowniczych i ich końcówek, przegubów oraz połączeń na kolumnie. Wpływ mają też luzy w zawieszeniu (np. sworznie) przenoszące się na odczucia na kierownicy.
Luz to "martwy" ruch kierownicą bez reakcji kół, często wyczuwalny na postoju. Zła geometria zwykle daje objawy podczas jazdy (ściąganie, nierówne zużycie opon) mimo braku wyraźnego martwego ruchu. W praktyce usterki mogą współwystępować.
Najczęściej wstępnie ocenia się go na postoju, poruszając kierownicą w lewo i prawo i obserwując moment, gdy koła zaczynają reagować. W warunkach kontroli technicznej stosuje się też ocenę na urządzeniach diagnostycznych oraz oględziny połączeń pod obciążeniem.
Typowe objawy to "pływanie" auta po pasie, potrzeba ciągłych korekt kierownicą, gorsza precyzja w zakręcie oraz wrażenie opóźnionej reakcji na skręt. Czasem pojawiają się też stuki z okolic zawieszenia lub przekładni podczas manewrów.
Stopnie (°) opisują kąt obrotu koła kierownicy w zakresie "martwym", czyli zanim ruch zacznie skręcać koła. To inny zapis niż pomiar w milimetrach na obwodzie kierownicy, dlatego na egzaminie trzeba uważnie sprawdzać jednostkę w treści pytania.
Częsty błąd to wybór najmniejszej wartości, bo wydaje się "najbardziej poprawna" (heurystyka "im mniej tym lepiej"). Drugi błąd to mylenie jednostek: stopni obrotu z milimetrami na obwodzie. Pomaga czytanie pytania słowo po słowie.
Tak, wspomaganie może zmieniać odczucia kierowcy (kierownica pracuje lżej), ale nie "usuwa" rzeczywistych luzów mechanicznych. Dlatego przy diagnostyce liczy się nie tylko wrażenie na kierownicy, lecz także obserwacja reakcji kół i kontrola elementów pod autem.
Warto powtórzyć budowę układu kierowniczego, typowe miejsca zużycia, objawy usterek oraz podstawowe pojęcia (luz, zbieżność, reakcja kół). Ucz się też rozpoznawania, czy pytanie dotyczy wartości dopuszczalnej, zalecanej czy objawu awarii.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki układu kierowniczego (podręczniki szkolne do eksploatacji pojazdów)
  • Instrukcje obsługi/napraw producentów dotyczące kontroli luzów i zużyć w układzie kierowniczym
  • Wytyczne i opisy procedur badania układu kierowniczego stosowane w stacjach kontroli pojazdów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego