W opiece nad małym dzieckiem ważne jest odróżnianie zachowań powtarzalnych od zachowań zagrażających (agresywnych lub autoagresywnych). W opisie dziecko wielokrotnie potrząsa palcami rąk, robi to "bez związku z sytuacją i przeżyciami" i trudno je przekierować na inną aktywność. To typowy obraz stereotypii ruchowych, czyli powtarzalnych, często rytmicznych i pozornie bezcelowych czynności motorycznych.
Odpowiedź "stereotypii ruchowych" jest właściwa, ponieważ kluczową cechą jest tu ruch (palce rąk) oraz powtarzalność i uporczywość (nawet kilkanaście razy dziennie). W praktyce opiekun/ka powinien/na obserwować częstotliwość, czas trwania, sytuacje poprzedzające i to, czy zachowanie pomaga dziecku w samoregulacji (np. w pobudzeniu lub napięciu).
Odpowiedź "zachowania agresywnego" nie pasuje, bo agresja jest ukierunkowana na otoczenie (np. bicie, kopanie, gryzienie innych) i wiąże się z naruszaniem granic lub wyrządzaniem szkody, a nie z neutralnym ruchem własnych palców.
Odpowiedź "zachowania autoagresywnego" jest nieprawidłowa, bo autoagresja zakłada działania skierowane przeciw sobie (np. uderzanie głową, drapanie do ran). W opisie nie ma elementu krzywdzenia siebie ani ryzyka urazu jako celu lub skutku dominującego.
Odpowiedź "stereotypii poznawczych" jest nieadekwatna do opisu, ponieważ przedstawiona sytuacja dotyczy sfery motorycznej, a nie treści myślenia. Na poziomie egzaminacyjnym opiekunka dziecięca powinna przede wszystkim rozpoznawać, czy zachowanie jest ruchowe, czy zagrażające, i kiedy warto zasugerować rodzicom konsultację specjalistyczną.
Wskazówka do nauki: jeśli w opisie dominuje powtarzalny ruch (machanie, kręcenie, potrząsanie, kołysanie), najpierw rozważ stereotypię ruchową. Jeśli dominuje krzywdzenie innych lub siebie, rozważ odpowiednio agresję lub autoagresję.
