W zadaniach z masami pojazdów w transporcie drogowym trzeba rozróżnić trzy wielkości:
- masa własna – masa pojazdu bez ładunku,
- dopuszczalna masa całkowita – maksymalna masa pojazdu wraz z ładunkiem (wynika z przepisów lub dokumentów),
- ładowność – maksymalna masa ładunku, jaką wolno załadować.
Najważniejsza zależność, wykorzystywana w takich obliczeniach, to:
ładowność = dopuszczalna masa całkowita − masa własna
W tym zadaniu masa własna pojazdu wynosi 14 t, a załadowany ładunek ma 28 t. Kluczowym krokiem jest odczytanie z przytoczonego fragmentu rozporządzenia właściwego limitu (np. dopuszczalnej masy całkowitej dla danego typu pojazdu/zestawu). Po wyznaczeniu ładowności porównuje się ją z masą ładunku.
Jeżeli z odczytu i obliczeń otrzymujemy, że przekroczenie wynosi 2 t, oznacza to, że dopuszczalna ładowność dla tego pojazdu (wynikająca z limitu i masy własnej) jest mniejsza od 28 t dokładnie o 2 t. Zatem różnica (masa ładunku − ładowność) daje 2 t.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? Wartości 4 t, 10 t i 12 t odpowiadałyby innym różnicom między masą ładunku a ładownością, czyli wymagałyby innego limitu wynikającego z fragmentu przepisów. Typowym błędem jest też liczenie "przekroczenia" bez wyznaczenia ładowności (np. przez sumowanie mas albo odejmowanie w złej kolejności) albo pomylenie ładowności z dopuszczalną masą całkowitą.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj dwa kroki rachunkowe (najpierw ładowność, potem różnica). To ogranicza ryzyko pomyłki pojęć i znaków.
