KWALIFIKACJA MEC6 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 25.
Masz do wykonania otwór o średnicy 10mm w stalowej płycie. Które narzędzie wybierzesz do tego zadania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Otwór o zadanej średnicy w stalowej płycie wykonuje się przez wiercenie, więc właściwym narzędziem jest wiertarka (z odpowiednim wiertłem). Gwintownik służy do nacinania gwintu w już wykonanym otworze, a młotek i pilnik nie są narzędziami do wykonywania otworów o określonej średnicy.

Pełne wyjaśnienie:

Wykonanie otworu Ø10 mm w stalowej płycie to typowa operacja wiercenia. Do wiercenia stosuje się wiertarkę (ręczną lub stołową) oraz dobrane wiertło o wymaganej średnicy. W praktyce ważne jest też prawidłowe zamocowanie detalu, ustawienie prostopadłości, użycie chłodzenia/oleju do skrawania (gdy jest wymagane) oraz dobór prędkości i posuwu odpowiednich do stali.

Dlaczego "Wiertarka" jest poprawna?
Wiertarka jest narzędziem/urządzeniem przeznaczonym do wykonywania otworów przez skrawanie materiału wiertłem. Pozwala uzyskać otwór o kontrolowanej średnicy i geometrii, co jest kluczowe przy montażu (np. otwory pod śruby, nity, kołki).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Gwintownik – służy do nacinania gwintu wewnętrznego w otworze. Zwykle najpierw wierci się otwór pod gwint (o średnicy pod gwint), a dopiero potem używa gwintownika. Sam gwintownik nie zastępuje wiercenia otworu Ø10 mm.
  • Młotek – jest narzędziem udarowym do wbijania, kształtowania lub montażu, ale nie pozwala wykonać precyzyjnego, okrągłego otworu o zadanej średnicy. Użycie młotka do "robienia otworu" byłoby niekontrolowanym uszkodzeniem materiału.
  • Pilnik – służy do ręcznej obróbki powierzchni (wygładzania, dopasowania, ewentualnie powiększania lub korygowania kształtu istniejącego otworu). Nie jest podstawowym narzędziem do wykonania nowego otworu Ø10 mm w stali.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pada "wykonać otwór o średnicy …", najpierw myśl o operacjach: wiercenie/rozwiercanie/pogłębianie. Gwintowanie pojawia się dopiero wtedy, gdy w treści jest mowa o gwincie lub śrubie wkręcanej w otwór.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Do wykonania otworu o zadanej średnicy w stali stosuje się wiertarkę z odpowiednim wiertłem. To narzędzie przeznaczone do skrawania materiału i uzyskania kontrolowanego, okrągłego otworu. Dodatkowo istotne jest stabilne zamocowanie detalu i dobranie parametrów wiercenia.
Gwintownik służy do nacinania gwintu w już istniejącym otworze, a nie do wykonywania samego otworu o średnicy 10 mm. Najpierw wierci się otwór pod gwint (zwykle mniejszy niż średnica nominalna gwintu), a dopiero potem gwintuje. Bez wstępnego otworu gwintownik nie spełni zadania.
Wiercenie to obróbka skrawaniem polegająca na usuwaniu materiału wiertłem w celu wykonania otworu. Wiertło obraca się i zagłębia w materiał, tworząc otwór o określonej średnicy i głębokości. W praktyce liczy się też prowadzenie narzędzia, chłodzenie i bezpieczne mocowanie elementu.
Najczęstsze błędy to mylenie wiercenia z gwintowaniem, wybór narzędzia "na skojarzenie" (np. młotek), oraz pomijanie informacji o średnicy i materiale. Warto zapamiętać: otwór o średnicy → wiertarka i wiertło; gwint w otworze → gwintownik, ale dopiero po wierceniu.
Pilnik nie zastępuje wiertarki do wykonania nowego otworu o zadanej średnicy. Pilnik służy głównie do wyrównywania i dopasowania powierzchni oraz ewentualnej korekty kształtu istniejących krawędzi. Otwór Ø10 mm w stali wykonuje się wierceniem, a pilnik może co najwyżej posłużyć do usunięcia zadziorów.
Gwintownik stosuje się wtedy, gdy w otworze ma powstać gwint wewnętrzny, aby można było wkręcić śrubę bez nakrętki. Typowy proces to: wyznaczenie miejsca, wiercenie otworu pod gwint (właściwa średnica pod gwint), ewentualne sfazowanie wejścia, a następnie gwintowanie gwintownikiem.
Dobiera się wiertło o średnicy 10 mm przeznaczone do metalu (np. HSS), zgodne ze stanem narzędzia i materiałem obrabianym. W praktyce zwraca się uwagę na ostrość, prostoliniowość oraz sposób mocowania w uchwycie. Przy wymaganej dokładności czasem stosuje się też dalsze operacje, np. rozwiercanie.
Materiał wpływa na to, czy narzędzie poradzi sobie z obróbką i jak bezpiecznie ją wykonać. Stal jest twardsza niż drewno czy tworzywa, więc wymaga narzędzia do skrawania metalu (wiertarka + wiertło do metalu) oraz odpowiedniego prowadzenia. Złe narzędzie może uszkodzić detal, narzędzie lub spowodować wypadek.
Kluczowe są: mocne zamocowanie płyty (np. w imadle), okulary ochronne, brak luźnej odzieży i rękawic mogących wkręcić się w wiertło, oraz kontrola ustawień wiertarki. Należy też usuwać wióry bez dotykania ręką podczas pracy i zatrzymać maszynę przed zmianą ustawień.
Ucz się przez mapę skojarzeń: operacja → narzędzie. Przykładowo: otwór → wiertarka, gwint → gwintownik, cięcie → piła, wygładzanie → pilnik. Ćwicz też rozpoznawanie narzędzi na zdjęciach i w pracowni oraz czytaj polecenie pod kątem słów kluczowych: "otwór", "gwint", "średnica".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 71% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Otwór o zadanej średnicy w stalowej płycie wykonuje się przez wiercenie, więc właściwym narzędziem jest wiertarka (z odpowiednim wiertłem)."

Źródła:

  • Sandvik Coromant, "Metal Cutting Knowledge – Drilling (Wiercenie)", https://www.sandvik.coromant.com/en/knowledge/machining-formulas-definitions/drilling (dostęp: 2026-02-18)
  • Coromant (Sandvik), "Tapping (Gwintowanie) – podstawy i zastosowanie", https://www.sandvik.coromant.com/en/knowledge/machining-formulas-definitions/tapping (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw obróbki skrawaniem (rozdziały o wierceniu i narzędziach skrawających)
  • Materiały szkolne/branżowe z rozpoznawania narzędzi warsztatowych (wiertła, gwintowniki, pilniki)
  • Instrukcje BHP i stanowiskowe dotyczące obsługi wiertarki (ręcznej i stołowej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego