KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 48.
Maszyny i inne urządzenia techniczne czasowo niesprawne, uszkodzone lub pozostające w naprawie powinny być
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymóg BHP dotyczy sprzętu czasowo niesprawnego lub w naprawie: musi być wycofany z użycia, wyraźnie oznakowany tablicami informacyjnymi oraz zabezpieczony tak, by nie dało się go uruchomić. Samo malowanie na kolor lub samo zamknięcie w pomieszczeniu nie spełnia tego obowiązku.

Pełne wyjaśnienie:

Maszyna lub inne urządzenie techniczne, które jest czasowo niesprawne, uszkodzone albo pozostaje w naprawie, stwarza podwyższone ryzyko wypadku (np. uruchomienia mimo usterki, porażenia prądem, urazu mechanicznego). Dlatego wymagane jest nie tylko "ostrzeżenie", ale realne wykluczenie możliwości użycia takiego sprzętu.

Poprawne postępowanie obejmuje dwa elementy jednocześnie:

  • Wyraźne oznakowanie tablicami informacyjnymi – chodzi o jednoznaczny komunikat dla wszystkich użytkowników, że urządzenia nie wolno używać (np. "Maszyna uszkodzona – nie uruchamiać").
  • Zabezpieczenie uniemożliwiające uruchomienie – samo oznaczenie nie blokuje fizycznie działania, więc potrzebne jest rozwiązanie techniczne/organizacyjne, które faktycznie uniemożliwi start (np. odłączenie zasilania, blokada włącznika, zabezpieczenie sterownika, ograniczenie dostępu do wyłączników).

Odpowiedź "wyraźnie oznakowane tablicami informacyjnymi i zabezpieczone w sposób uniemożliwiający ich uruchomienie" jest więc poprawna, bo spełnia oba wymagania: informacyjne i techniczne (zapobiegawcze).

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo nie realizują wymogu wprost:

  • "Wyraźnie oznakowane i pomalowane na kolor czerwony" oraz "…na kolor żółty" – kolory mogą być praktyką zakładową, ale nie zastępują wymogu tablic informacyjnych i nie gwarantują, że ktoś nie uruchomi urządzenia.
  • "Zamknięte w odrębnym pomieszczeniu" – izolacja miejsca może ograniczyć dostęp, ale nadal nie musi uniemożliwiać uruchomienia i nie zastępuje obowiązkowego oznakowania tablicami.

W praktyce w administracji (urząd, sekretariat, archiwum) zasada ta dotyczy także urządzeń biurowych: ich wyłączenie z użycia, czytelne oznaczenie oraz zabezpieczenie przed przypadkowym włączeniem ogranicza ryzyko urazu i odpowiedzialności pracodawcy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trzeba ją wycofać z użytkowania, oznaczyć tablicami informacyjnymi oraz zabezpieczyć przed uruchomieniem. Chodzi o to, aby nikt nie mógł jej włączyć "przypadkiem" lub zignorować ostrzeżenia. Samo odstawienie urządzenia bez blokady zwykle nie wystarcza.
Samo oznakowanie to tylko informacja, a nie bariera techniczna. Ktoś może nie zauważyć tablicy, zignorować ją lub włączyć urządzenie odruchowo. Dlatego wymagane jest także zabezpieczenie uniemożliwiające uruchomienie, np. odłączenie zasilania lub blokada włącznika.
Stosuje się czytelne tablice informacyjne/ostrzegawcze, które jednoznacznie zakazują użycia, np. "Nie uruchamiać", "Maszyna uszkodzona", "Wyłączone z użytkowania". Ważne, aby komunikat był widoczny w miejscu, gdzie użytkownik podejmuje decyzję o uruchomieniu urządzenia.
Zabezpieczenie ma realnie uniemożliwić start. W praktyce może to być: odłączenie zasilania (wyjęcie wtyczki), zablokowanie włącznika, zabezpieczenie sterowania, ograniczenie dostępu do wyłączników lub inne rozwiązanie organizacyjno-techniczne. Klucz: nie może być "łatwo" uruchamialne.
Nie wynika to wprost z wymagania dotyczącego postępowania z maszyną niesprawną. Kolor może być elementem identyfikacji w danej firmie, ale nie zastępuje obowiązku oznaczenia tablicami informacyjnymi i zabezpieczenia przed uruchomieniem. Na egzaminie liczy się spełnienie tych dwóch warunków.
Gdy jest czasowo niesprawna, uszkodzona lub pozostaje w naprawie. Wtedy nie powinna być używana do pracy, bo zwiększa ryzyko wypadku lub awarii. Powrót do użytkowania jest dopuszczalny dopiero po usunięciu usterki i przywróceniu bezpiecznego stanu technicznego.
Najczęściej przy urządzeniach biurowych: niszczarki, kserokopiarki, drukarki, zszywacze elektryczne, sprzęt elektryczny w pomieszczeniach socjalnych. Zasada jest taka sama: jeśli sprzęt jest uszkodzony lub w naprawie, powinien być oznakowany tablicą i zabezpieczony przed uruchomieniem.
Nie jest to rozwiązanie wystarczające samo w sobie. Osobne pomieszczenie może ograniczać dostęp, ale wymagane jest także oznaczenie tablicami oraz zabezpieczenie uniemożliwiające uruchomienie. Jeśli ktoś ma klucz lub dostęp, nadal może urządzenie włączyć, więc ryzyko pozostaje.
Najczęściej mylą obowiązek oznakowania tablicami z "pomalowaniem na kolor" albo uznają, że wystarczy kartka/napis bez realnej blokady. Drugi częsty błąd to pominięcie aspektu zabezpieczenia: wybór odpowiedzi, która mówi tylko o oznaczeniu, bez uniemożliwienia uruchomienia urządzenia.
Skup się na procedurach, które da się zastosować w praktyce biurowej: co zrobić przy usterce, jak oznakować zagrożenie, kiedy wyłączyć zasilanie i kto odpowiada za stan techniczny sprzętu. Pomaga łączenie przepisu z przykładem: "tablica + zabezpieczenie przed uruchomieniem" jako stały schemat.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Wymóg BHP dotyczy sprzętu czasowo niesprawnego lub w naprawie: musi być wycofany z użycia, wyraźnie oznakowany tablicami informacyjnymi oraz zabezpieczony tak, by nie dało się go uruchomić."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów BHP, § 58 ust. 3, Dz.U. 2003 Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.
  • Rozporządzenie zmieniające przepisy dot. ogólnych przepisów BHP, Dz.U. 2021 poz. 2088 (informacja o ostatniej zmianie przywołana w kontekście).

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP – dział dotyczący maszyn i innych urządzeń technicznych
  • Materiały szkoleniowe BHP dla pracowników administracyjno-biurowych (procedury w razie awarii, oznakowanie, wyłączenie zasilania)
  • Instrukcje stanowiskowe i instrukcje użytkowania urządzeń biurowych (zasady bezpiecznego odłączania i blokowania dostępu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego