KWALIFIKACJA ROL12 - WRZESIEŃ 2014 (test 2)

PYTANIE NR 11.
Materiałem do badań w kierunku choroby Aujeszkyego jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do badań w kierunku choroby Aujeszkyego w praktyce najczęściej pobiera się krew (zwykle w celu uzyskania surowicy) do testów serologicznych wykrywających przeciwciała. Mocz i elementy anatomiczne takie jak filar przepony nie są typowym materiałem diagnostycznym w tym kierunku.

Pełne wyjaśnienie:

W diagnostyce choroby Aujeszkyego (zakażenia wywoływanego przez wirusa z grupy herpeswirusów, istotnego zwłaszcza u świń) kluczowe jest dobranie materiału odpowiedniego do rodzaju badania.

Odpowiedź "krew." jest właściwa, ponieważ w rutynowych działaniach terenowych i w monitoringu stad bardzo często wykonuje się badania serologiczne, czyli ocenę obecności przeciwciał. Do tego celu pobiera się krew, a następnie otrzymuje surowicę (lub osocze) wykorzystywaną w testach laboratoryjnych. Z punktu widzenia technika weterynarii jest to materiał łatwy do pobrania, standaryzowany i powszechnie akceptowany w diagnostyce chorób zakaźnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w typowym ujęciu egzaminacyjnym:

  • "pień mózgu." – tkanki ośrodkowego układu nerwowego mogą mieć znaczenie w niektórych badaniach pośmiertnych lub ukierunkowanych na wykrycie czynnika chorobotwórczego w narządach, ale nie jest to podstawowy, najczęściej wskazywany materiał w prostym pytaniu o materiał do badań w kierunku tej choroby. Na poziomie czynności pomocniczych najczęściej oczekuje się wskazania krwi/surowicy.
  • "mocz." – mocz jest typowym materiałem w diagnostyce schorzeń układu moczowego lub niektórych zakażeń wydalanych z moczem, natomiast nie stanowi standardowego materiału do rozpoznawania/monitoringu choroby Aujeszkyego.
  • "filar przepony." – to element anatomiczny, który nie jest standardowym materiałem pobieranym do badań w tym kierunku i nie odpowiada typowym procedurom diagnostycznym tej jednostki chorobowej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie brzmi ogólnie "materiał do badań w kierunku…" i nie doprecyzowuje metody, w wielu chorobach zakaźnych odpowiedzią najczęściej jest krew/surowica, bo umożliwia serologię (badania przesiewowe, potwierdzanie statusu stada). Dopiero pytania doprecyzowane (np. "badanie pośmiertne", "izolacja wirusa", "PCR z narządu") kierują na tkanki/narządy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Choroba Aujeszkyego (pseudowścieklizna) to zakaźna choroba wywoływana przez wirusa z grupy herpeswirusów, istotna głównie w hodowli świń. Może powodować zaburzenia rozrodu i objawy ze strony układu nerwowego, a w monitoringu stad ważna jest diagnostyka laboratoryjna.
Najczęściej pobiera się krew, zwykle po to, aby uzyskać surowicę do badań serologicznych wykrywających przeciwciała. To standardowy, łatwo dostępny materiał do monitoringu i oceny statusu stada w kierunku wielu chorób zakaźnych.
Serologia opiera się na wykrywaniu przeciwciał lub antygenów w surowicy/ osoczu, które uzyskuje się z krwi. Mocz jest materiałem przydatnym głównie w diagnostyce chorób układu moczowego lub niektórych zakażeń wydalanych z moczem, a nie w typowej serologii Aujeszkyego.
Należy zastosować właściwą probówkę (zgodnie z wymaganiami laboratorium), pobrać odpowiednią objętość, unikać hemolizy (delikatna technika), opisać próbkę i zapewnić właściwy transport (czas/temperatura). Kluczowe jest też zachowanie zasad bioasekuracji i aseptyki.
W niektórych sytuacjach diagnostycznych (np. badania ukierunkowane na wykrycie czynnika w tkankach) rozważa się narządy, w tym tkanki układu nerwowego. Jednak w typowych pytaniach egzaminacyjnych o materiał do badań najczęściej oczekuje się wskazania krwi/surowicy jako standardu dla badań serologicznych.
Najczęściej: wybór materiału "na logikę" (np. narząd z objawami) bez uwzględnienia metody badania, pobranie zbyt małej ilości, zła probówka, brak opisu, nieprawidłowe przechowywanie i transport. Te błędy przedlaboratoryjne mogą zafałszować wynik.
Badania serologiczne stosuje się m.in. w monitoringu zdrowotności stada, przy ocenie statusu epizootycznego, w programach kontroli chorób oraz przy podejrzeniach zakażeń. Są przydatne, bo pozwalają wykryć kontakt z patogenem nawet wtedy, gdy objawy kliniczne są słabo widoczne.
Serologia wykrywa odpowiedź immunologiczną (przeciwciała) i zwykle wykorzystuje krew/surowicę. Badania wykrywające wirusa (np. metody molekularne) dążą do wykrycia materiału genetycznego lub antygenu wirusa w próbkach z miejsc, gdzie patogen może się znajdować. Dobór próbki zależy od celu.
W badaniach serologicznych w praktyce najczęściej wykorzystuje się surowicę uzyskaną z pobranej krwi. Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych jako materiał wskazuje się "krew", rozumiejąc ją jako materiał wyjściowy do uzyskania surowicy zgodnie z procedurą laboratorium.
Warto uczyć się schematem: choroba → metoda → materiał. Jeśli pytanie jest ogólne, często chodzi o materiał standardowy dla monitoringu (np. krew/surowica). Gdy pojawia się doprecyzowanie typu "pośmiertnie" lub "PCR", wtedy dobiera się tkanki/narządy zgodnie z celem badania.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Do badań w kierunku choroby Aujeszkyego w praktyce najczęściej pobiera się krew (zwykle w celu uzyskania surowicy) do testów serologicznych wykrywających przeciwciała."

Źródła:

  • WOAH (World Organisation for Animal Health), Terrestrial Manual – rozdział dotyczący Aujeszky’s disease (pseudorabies) – część o diagnostyce i pobieraniu próbek, https://www.woah.org/en/what-we-do/standards/codes-and-manuals/terrestrial-manual-online-access/ (dostęp: 2026-02-28)
  • Merck Veterinary Manual, "Pseudorabies (Aujeszky Disease)", sekcja Diagnosis, https://www.merckvetmanual.com/ (strona hasła: pseudorabies; dostęp: 2026-02-28)
  • EFSA (European Food Safety Authority), materiały/opracowania dotyczące Aujeszky’s disease / pseudorabies i nadzoru, https://www.efsa.europa.eu/ (wyszukiwanie hasła: Aujeszky; dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręcznik diagnostyki weterynaryjnej (część: pobieranie i transport materiału)
  • Materiały dydaktyczne o chorobie Aujeszkyego i metodach jej rozpoznawania
  • Instrukcje laboratoriów weterynaryjnych dotyczące pobierania krwi/surowicy do badań serologicznych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego