KWALIFIKACJA TKO4 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 24.
MateriałWytrzymałość na ściskanie (MPa)
Beton zwykły20-30
Beton zbrojony30-50
Stal nierdzewna200-250
Drewno dębowe40-60
Biorąc pod uwagę powyższą tabelę, który materiał byłby najodpowiedniejszy do budowy konstrukcji, która musi wytrzymać duże obciążenia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najwłaściwszy materiał to ten o najwyższej wytrzymałości na ściskanie w tabeli.
Stal nierdzewna ma zakres 200–250 MPa, wyraźnie większy niż beton zwykły (20–30 MPa), beton zbrojony (30–50 MPa) i drewno dębowe (40–60 MPa), więc najlepiej zniesie duże obciążenia.

Pełne wyjaśnienie:

Parametr podany w tabeli to wytrzymałość na ściskanie (w MPa). W takim zadaniu przyjmujemy, że "najodpowiedniejszy" materiał to ten, który wprost z danych tabelarycznych ma największą zdolność przenoszenia obciążeń ściskających. Nie analizujemy tu innych kryteriów (np. masy, kosztu, odporności na korozję, technologii wykonania), bo pytanie odwołuje się wyłącznie do wartości wytrzymałości na ściskanie.

Dlaczego poprawna jest stal nierdzewna?
W tabeli stal nierdzewna ma najwyższy zakres: 200–250 MPa. To wielokrotnie więcej niż pozostałe materiały, więc z samego porównania liczb wynika, że będzie najlepsza do konstrukcji, która ma wytrzymać duże obciążenia (w sensie odporności na zgniecenie/ściskanie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Beton zwykły (20–30 MPa) ma najniższy zakres w tabeli, więc z przedstawionych danych jest najsłabszy na ściskanie.
  • Beton zbrojony (30–50 MPa) jest lepszy od betonu zwykłego, ale nadal znacząco niższy niż stal nierdzewna. Zbrojenie poprawia pracę elementu, jednak w tej tabeli i w tym pytaniu liczy się wskazany parametr.
  • Drewno dębowe (40–60 MPa) ma wyższą wartość niż oba betony w tabeli, ale wciąż dużo niższą niż stal nierdzewna, więc nie spełnia kryterium "największej wytrzymałości".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy zadanie zawiera tabelę z jednym parametrem i pyta o "najodpowiedniejszy materiał" do dużych obciążeń, najczęściej należy wybrać wiersz z największą wartością tego parametru (zwykle porównując górne granice zakresów).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wytrzymałość na ściskanie to maksymalne naprężenie, jakie materiał może przenieść przy zgniataniu, zanim ulegnie zniszczeniu lub trwałemu uszkodzeniu. Jednostka MPa mówi, jaka siła przypada na jednostkę pola. Im wyższa wartość, tym większe obciążenia ściskające może znieść materiał.
Najpierw ustal, jaki parametr jest kryterium (tu: wytrzymałość na ściskanie). Następnie porównaj wartości dla wszystkich materiałów, najlepiej patrząc na najwyższe liczby w zakresie. Wybierz materiał o największej wytrzymałości, bo to on najlepiej zniesie "duże obciążenia" w sensie ściskania.
Ponieważ ma zdecydowanie najwyższy zakres wytrzymałości na ściskanie w porównaniu z pozostałymi materiałami. Jeśli pytanie każe oprzeć wybór wyłącznie na danych z tabeli, to najwyższa wartość parametru jest kluczowa. Inne cechy (korozja, masa, cena) nie są tu kryterium oceny.
Nie. "Lepszy" zależy od kryterium: rodzaju obciążeń, środowiska pracy, technologii montażu i wymagań trwałości. W tym konkretnym pytaniu oceniany jest tylko jeden parametr z tabeli: wytrzymałość na ściskanie. Z danych wynika, że stal ma większą wartość, więc wygrywa w tym porównaniu.
Najczęstsze pomyłki to: wybór materiału "z przyzwyczajenia" (np. beton, bo jest powszechny), mylenie kryteriów (np. odporność na korozję zamiast ściskania) oraz patrzenie tylko na dolną granicę zakresu. W zadaniu z tabelą zawsze trzymaj się parametru wskazanego w treści.
Zwykle nie ma potrzeby liczyć średniej, jeśli jedna opcja ma wartości wyraźnie większe od pozostałych. W takich zadaniach wystarcza porównanie zakresów, zwłaszcza gdy różnice są duże. Średnią można rozważyć tylko wtedy, gdy zakresy się nakładają i pytanie wymaga precyzyjniejszego kryterium.
W praktyce często spotyka się porównywanie materiałów na podstawie parametrów z dokumentacji (np. karty materiałowe, specyfikacje). Umiejętność odczytu tabel i rozumienia, co oznacza dany parametr, pomaga przy doborze lub kontroli elementów infrastruktury, które muszą przenosić obciążenia od ruchu kolejowego.
W realnych zastosowaniach liczą się też: wytrzymałość na rozciąganie i zginanie, zmęczenie materiału, odporność korozyjna, temperatura pracy, masa, możliwość wykonania i naprawy oraz koszty. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba jednak trzymać się kryterium, które podano wprost (tu: ściskanie).
Bo "najodpowiedniejszy" w praktyce oznacza kompromis między wieloma wymaganiami (nośność, trwałość, dostępność, technologia, koszt). Jednak jeśli w treści wskazano jedno kryterium i dane liczbowe dotyczą tylko jego, to na egzaminie "najodpowiedniejszy" należy rozumieć jako "najlepszy według tego parametru".
Szukaj słów kluczowych: "ściskanie", "zgniatanie", "docisk", "naprężenia ściskające". Jeśli pojawia się "zginanie", "rozciąganie" lub "zmęczenie", to kryterium jest inne i nie wolno wybierać odpowiedzi tylko na podstawie ściskania. Zawsze dopasuj wybór do parametru z treści.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • PN-EN 1992-1-1:2008 Eurokod 2: Projektowanie konstrukcji z betonu – Część 1-1: Reguły ogólne i reguły dla budynków (odniesienie do pojęcia wytrzymałości betonu na ściskanie i sposobu opisu właściwości materiału)
  • PN-EN 1993-1-1:2006 Eurokod 3: Projektowanie konstrukcji stalowych – Część 1-1: Reguły ogólne i reguły dla budynków (odniesienie do właściwości materiałowych stali i pracy pod obciążeniem)
  • PN-EN 338:2016 Drewno konstrukcyjne – Klasy wytrzymałości (odniesienie do klasyfikacji i parametrów wytrzymałościowych drewna, w tym pojęcia wytrzymałości na ściskanie)

Materiały:

  • Podstawy wytrzymałości materiałów (rozdziały o ściskaniu i naprężeniach)
  • Materiały szkoleniowe z czytania tabel i kart materiałowych w dokumentacji technicznej
  • Normy/Eurokody opisujące właściwości i projektowanie elementów stalowych, betonowych i drewnianych (do ugruntowania pojęć)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego