KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 23.
Materiały wytworzone po oficjalnej dacie ustania działalności jednostki organizacyjnej przez likwidatora lub sukcesora, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Posteriora to materiały powstałe po oficjalnej dacie ustania działalności jednostki (np. w toku likwidacji lub działań sukcesora). Określenie odróżnia się od anteriora, które dotyczą materiałów wcześniejszych, a pozostałe odpowiedzi nie są nazwami tej kategorii w terminologii archiwalnej.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwistyce stosuje się terminy porządkujące dokumentację ze względu na relację czasu jej wytworzenia do ważnego momentu granicznego, np. do oficjalnej daty ustania działalności jednostki organizacyjnej. Jeżeli dokumenty zostały sporządzone po tej dacie (np. przez likwidatora, syndyka, komisję likwidacyjną albo podmiot przejmujący zadania), określa się je terminem posteriora. Taka dokumentacja bywa tworzona w fazie "zamknięcia" działalności: rozliczeń, przekazań, zakończeń spraw i czynności formalnych.

Odpowiedź anteriora jest błędna, ponieważ odnosi się do materiałów wytworzonych przed momentem granicznym (czyli wcześniejszych). W praktyce mylenie tych pojęć jest częste, bo różnią się tylko jednym członem, a sens wynika z uważnego odczytania relacji "przed/po".

Odpowiedź sukcesje nie stanowi nazwy kategorii materiałów w tym znaczeniu. Słowo może kojarzyć się z sukcesją (następstwem prawnym, przejęciem zadań), ale nie jest terminem klasyfikującym dokumentację ze względu na czas wytworzenia.

Odpowiedź repetytoria również nie opisuje wskazanej kategorii materiałów powstałych po dacie ustania jednostki; może kojarzyć się z innymi pojęciami (np. repetytorium jako zestawienie/kompendium), ale nie odpowiada definicji z pytania.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o terminy łacińskie szukaj w treści słów-kluczy "przed" i "po", a następnie dopasuj je do pary: anteriora (wcześniejsze) vs posteriora (późniejsze).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Posteriora to dokumentacja wytworzona po oficjalnej dacie ustania działalności jednostki, często już w trakcie likwidacji albo w ramach czynności podmiotu przejmującego zadania. Termin pomaga wyznaczać granice chronologiczne i poprawnie opisywać materiały w zasobie.
Anteriora odnoszą się do materiałów powstałych przed datą graniczną (np. przed ustaniem jednostki), a posteriora do tych powstałych po tej dacie. Najpewniejsza metoda na te testy to wyszukanie w treści warunku czasowego "przed/po".
Po formalnym ustaniu jednostki nadal wykonuje się czynności końcowe: zamyka się sprawy, sporządza protokoły, rozliczenia, korespondencję przekazania mienia czy dokumentacji. Takie materiały mogą tworzyć likwidator lub następca prawny, dlatego w praktyce pojawia się kategoria dokumentacji "późniejszej".
Najczęściej przy przejęciu dokumentacji z jednostek likwidowanych, przekształcanych lub łączonych. Wtedy część akt ma daty już po formalnym zakończeniu działalności (np. rozliczenia i protokoły), co wymaga poprawnego rozpoznania i odrębnego ujęcia w opisie oraz porządkowaniu.
Najpierw zaznacz w pytaniu słowo "po" lub "przed" i dopiero potem patrz na odpowiedzi. Pomaga też skojarzenie: post = po (posteriora), a ante = przed (anteriora). Unikaj wyboru "na ucho", bo terminy są do siebie podobne.
Nie. Likwidator prowadzi czynności związane z zakończeniem działalności jednostki, a sukcesor (następca) przejmuje zadania lub uprawnienia po jednostce. Obie role mogą wytwarzać dokumenty po dacie ustania działalności, ale same nazwy ról nie są terminami klasyfikującymi dokumentację w sensie anteriora/posteriora.
Typowe są materiały związane z likwidacją i zamknięciem spraw: protokoły zdawczo-odbiorcze, korespondencja dotycząca przekazania dokumentacji, rozliczenia, zestawienia i potwierdzenia odbioru. Kluczowe jest to, że mają datę późniejszą niż oficjalna data ustania jednostki.
W praktyce ujmuje się je w porządkowaniu i opisie jednostek archiwalnych przez wskazanie skrajnych dat dokumentacji oraz ewentualne wyodrębnienie materiałów późniejszych. Dzięki temu użytkownik zasobu widzi, które dokumenty powstały już w fazie likwidacji lub po formalnym zakończeniu działalności.
Nie. Repetytoria nie są standardową nazwą kategorii dokumentów wytworzonych po dacie ustania działalności jednostki w sensie tego pytania. W testach takie słowo bywa dystraktorem, bo brzmi "urzędowo" lub "łacińsko", ale nie odpowiada definicji posteriora.
Skuteczna metoda to fiszki i krótkie definicje połączone z przykładami z praktyki: daty skrajne, likwidacja jednostki, przejęcie dokumentacji, opis i porządkowanie. Ćwicz pary pojęć przeciwstawnych (np. anteriora/posteriora) i zawsze dopasowuj termin do warunku czasowego z treści pytania.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Posteriora to materiały powstałe po oficjalnej dacie ustania działalności jednostki (np. w toku likwidacji lub działań sukcesora)."

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (słowników terminologii archiwalnej i podręczników do opracowania zasobu).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw archiwistyki (dział: terminologia i opracowanie zasobu)
  • Słowniki terminologii archiwalnej (hasła: anteriora, posteriora oraz terminy pokrewne)
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych dla zawodu technik archiwista (temat: porządkowanie dokumentacji po likwidacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego