KWALIFIKACJA TWO6 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 30.
Mechanik wykonał pomiar grubości panewki łożyska głównego silnika okrętowego przy użyciu suwmiarki.
Wskazanie suwmiarki przedstawiono na rysunku. Ile wynosi zmierzona grubość panewki łożyska głównego silnika okrętowego?
Ilustracja przedstawia cyfrowy wyświetlacz suwmiarki, który pokazuje wynik pomiaru grubości panewki łożyska głównego silnika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik 6,33 mm wynika z odczytu suwmiarki jako sumy wskazania skali głównej (część w mm) oraz dopasowanej kreski noniusza (część setna). Odpowiedzi w calach mają niewłaściwą jednostkę, a 63,3 mm jest błędem rzędu wielkości (przesunięty przecinek).

Pełne wyjaśnienie:

Odczyt z suwmiarki wykonuje się dwuetapowo: najpierw ustala się wartość ze skali głównej, a następnie dodaje część wynikającą z noniusza (skali pomocniczej), która pozwala odczytać ułamki milimetra.

Wartość 6,33 mm oznacza, że na skali głównej widoczny jest odczyt w okolicach 6 mm, a na noniuszu pokrywa się odpowiednia kreska dająca 0,33 mm. Razem daje to 6,33 mm. Taki sposób zapisu (z przecinkiem) jest standardowy w polskim zapisie dziesiętnym dla milimetrów.

  • Odpowiedzi typu "6,33 cala" oraz "63,3 cala" są błędne, bo zmieniają jednostkę. Suwmiarka na rysunku (w zadaniach tego typu) jest skalowana w milimetrach, a ponadto w praktyce warsztatowej w Polsce typowo raportuje się wynik w mm.
  • Odpowiedź "63,3 mm" to najczęstszy błąd rzędu wielkości: ktoś myli położenie przecinka albo odczytuje liczbę "633" jako "63,3". W pomiarach elementów takich jak panewka łożyska głównego grubości rzędu kilku milimetrów są typowe, a wartość ponad 60 mm byłaby skrajnie nietypowa.

Wskazówka egzaminacyjna: po odczytaniu skali głównej zawsze sprawdź, która kreska noniusza idealnie pokrywa się z kreską skali głównej i dopiero wtedy dopisz część setną (lub dwusetną) milimetra. Na końcu zweryfikuj, czy jednostka w odpowiedzi jest zgodna z przyrządem i z zapisem wyniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj pełne milimetry ze skali głównej (to, co minęło "0" noniusza). Potem znajdź kreskę noniusza, która idealnie pokrywa się ze skalą główną i dodaj odpowiadającą jej część milimetra. Suma daje wynik w mm.
Noniusz to skala pomocnicza na ruchomej szczęce suwmiarki. Umożliwia odczyt ułamków milimetra przez wskazanie, która kreska pokrywa się z kreską skali głównej. Dzięki temu uzyskuje się większą dokładność niż z samej skali głównej.
To typowe "pułapki" egzaminacyjne: sprawdzają, czy zdający kontroluje jednostkę miary. Suwmiarki mogą mieć podziałkę w mm i w calach, ale w zadaniu trzeba dopasować jednostkę do skali pokazanej na rysunku i do standardowego zapisu wyniku w dokumentacji.
To błąd rzędu wielkości (przesunięcie przecinka). W praktyce warto zrobić szybki "test sensowności": grubości wielu elementów łożyskowych są zwykle rzędu kilku milimetrów, więc 63,3 mm byłoby podejrzanie duże. Potem wróć do noniusza i sprawdź odczyt.
Najczęściej: pomijanie noniusza i branie tylko skali głównej, wybór złej jednostki (mm vs cale), odczytanie niewłaściwej kreski pokrywającej się na noniuszu oraz pomylenie miejsca przecinka. Pomaga spokojne sprawdzenie zgodności kresek i zapis wyniku etapami.
Tak, jeśli pomiar jest wykonany prawidłowo: szczęki są czyste, element jest ustawiony prostopadle, a docisk nie powoduje odkształcenia. Dla cienkościennych elementów warto też wykonać kilka pomiarów w różnych miejscach i porównać wyniki, aby uniknąć błędu ustawienia.
Wynik zapisuj liczbą z jednostką, np. "6,33 mm", zgodnie z polskim zapisem dziesiętnym (przecinek). Dobrą praktyką jest dopisanie, jakim przyrządem mierzono oraz ewentualnie miejsca pomiaru. Unikaj skrótów, które mogą być różnie interpretowane.
Mikrometr wybiera się, gdy wymagana jest większa dokładność lub stabilniejszy docisk (np. przy bardzo małych tolerancjach). Suwmiarka jest szybsza i uniwersalna, ale w pomiarach krytycznych (np. dokładna kontrola wymiarów precyzyjnych) mikrometr może być właściwszy.
Zamknij delikatnie szczęki i sprawdź, czy "0" noniusza pokrywa się z "0" skali głównej. Jeśli jest przesunięcie, suwmiarka ma błąd zera, który trzeba uwzględnić lub przyrząd wyregulować/wycofać. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle zakłada się prawidłowe zerowanie.
Takie pomiary wykonuje się podczas remontów i przeglądów układu korbowego silnika okrętowego: do oceny zużycia, doboru części zamiennych i kontroli jakości montażu. Poprawny pomiar pomaga zapobiec przegrzewaniu łożysk i awariom wynikającym z niewłaściwych luzów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wynik 6,33 mm wynika z odczytu suwmiarki jako sumy wskazania skali głównej (część w mm) oraz dopasowanej kreski noniusza (część setna).

Źródła:

  • Wikipedia: "Suwmiarka" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Suwmiarka (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Skala noniuszowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_noniuszowa (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Instrukcje/poradniki producentów suwmiarki dotyczące odczytu noniusza
  • Podręczniki z metrologii warsztatowej (dział: suwmiarki i noniusze)
  • Ćwiczenia praktyczne: seria odczytów z różnych typów suwmiarki (0,05 mm; 0,02 mm)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego